Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Czy szczęście to tylko chwila?

Слово Просвіти, №45 за 2020 рік

Repertuar Sceny Kameralnej imienia Serhija Danczenki Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego imienia Iwana Franki niedawno wzbogacił się o spektakl „Tramwaj zwany pożądaniem” według sztuki Tennessee Williamsa o tym samym tytule. Inscenizację przygotował Iwan Urywśkyj, a przekład z języka angielskiego wykonała Tetiana Nekriacz. Sztuka „Tramwaj zwany pożądaniem” została napisana w 1947 roku. Dosłowne tłumaczenie z angielskiego to „Tramwaj o imieniu pożądanie”. Jest to jedno z najpopularniejszych dzieł nie tylko Tennessee Williamsa (1911–1983), ale także światowego teatru i kinematografii w ogóle. Okrutna kolizja dramatyczna, napięcie i głębia dialogów, niezwykłość obrazów scenicznych, krańcowa szczerość pragnień i emocji, które kierują bohaterami, uczyniły ten utwór magnetycznie porywającym i przyniosły autorowi Nagrodę Pulitzera (1948 rok) oraz uznanie za życia za klasyka współczesnego dramatu XX wieku. Podstawą fabuły są losy dwóch sióstr – Blanche i Stelli, które dorastały w przytulnej rodzinnej posiadłości „Piękne marzenie”, myśląc i wierząc, że dobrobyt, dobro, szczęście i miłość będą im towarzyszyć zawsze. Ale życie, fatum wniosły w marzenia dziewcząt swoje poprawki. Przypominając, że szczęście to tylko chwila. Śmierć ojca stała się początkiem ruiny ideałów. Stella pierwsza opuściła „Piękne marzenie”, przekształcając się w „kapłankę kultu pożądania” w osobie swojego męża Stanleya Kowalskiego. Minęło dziesięć lat, w domu Kowalskich pojawia się siostra Blanche. Na jej los przypadło przeżycie wszystkich etapów dalszej ruiny i, co najważniejsze, zniszczenia „Pięknego marzenia”. W odróżnieniu od Stelli, która znalazła swój skrawek iluzorycznego szczęścia w wirze wszechogarniającej siły pożądania, Blanche pozostała wierna ideałom „Pięknego marzenia”. Ani straty bliskich, ani prześladowania i nękanie otoczenia nie zdołały zniszczyć w jej duszy rozpaczliwego, być może nawet iluzorycznego i naiwnego pragnienia – właśnie pragnienia, a nie pożądania – prawdziwego piękna i miłości. Jednak nieubłagane fatum, kierowane pożądaniem, zrobiło swoje, zmieniając piękną marzycielkę w neurotyczkę. Dla Blanche spotkanie z siostrą i wydarzenia, które rozgrywają się w rodzinie Kowalskich, stają się fatalne… W spektaklu biorą udział czołowi aktorzy teatru Tetiana Michina i Tetiana Szlachowa, które w różnych składach grają Blanche, Wira Zinewycz i Switłana Kosołapowa (Stella), Mychajło Kukujuk i Dmytro Rybałewśkyj (Stanley), Ołeksandr Peczerycja i Dmytro Czernow (Mitch). Scenograf i kostiumograf Petro Bohomazow, choreograf Pawło Iwliuszkin, kompozytor Ilja Kochanowśkyj. – Tennessee Williams jest dla mnie interesującym autorem, jego postacie są nakreślone bardzo mocno, jego historie zawsze będą interesujące do obserwowania – wyznał reżyser spektaklu Iwan Urywśkyj. – Wcześniej bałem się takich tekstów, bo są one w rzeczywistości bardzo trudne do zrealizowania, ponieważ zawierają bardzo dużo psychologii. Każda scena ma swoją wagę. Mnie, jako reżysera, najbardziej interesuje postać Blanche, jej psychofizyka. Ma ona tak skomplikowaną sytuację życiową, że zapewne każdy reżyser by się nią zainteresował. Kiedy czytasz sztukę – to jedno, a kiedy zaczynasz wystawiać spektakl, to pojawiają się zupełnie inne emocje. A kiedy pokazujesz już... Teraz zaczynamy pracę nad jeszcze jednym spektaklem. Jeśli próby zajmują 2–3 miesiące, to samo przygotowanie spektaklu może trwać pół roku i dłużej. Teraz jesteśmy dopiero na samym początku tej drogi. Będzie to spektakl „Peer Gynt” według Ibsena. Interesuje mnie klasyka, a ona zawsze jest inna. W klasycznych dziełach, które mają już wiele lat, zawsze odkrywasz jakieś ważne dla siebie rzeczy. Wcześniej pracowałem jako główny reżyser w Odeskim Akademickim Ukraińskim Teatrze Muzyczno-Dramatycznym im. W. Wasylka. Dwa miesiące temu zdecydowałem się kontynuować swoją twórczą drogę w stolicy, na razie pracuję tutaj jako wolny artysta. – Oto i się doczekałam! Obejrzałam „Tramwaj…” – przyjęłam duszą! Szczęśliwa, że Williams pozostał Williamsem, że psychologiczne, emocjonalne, istotne charakterystyki sztuki zostały przekazane scenicznie i wyraziście. Myślę, że Tennessee Williams zgodziłby się ze mną i odebrał inscenizację tak samo jak ja (jego ukraińska tłumaczka), z wdzięcznością! Niski ukłon dla Iwana Urywśkiego za miłość do Williamsa, za odkrycie tego, co najważniejsze w sztuce, za reżyserski talent! – podkreśliła tłumaczka utworu na język ukraiński Tetiana Nekriacz. ...oraz wspólna praca. Mam nadzieję, że owocna współpraca z artystą będzie trwała nadal. Starałem się przekazać ducha, emocje, ale dosłowne przełożenie językiem baletu Saint-Exupéry’ego byłoby niemożliwe. Dążyliśmy do stworzenia równoległej rzeczywistości. Na ile się to udało, wnioski należą do widzów. Jak wszyscy ludzie twórczy, bardzo boleśnie przeżywaliśmy surowe ograniczenia kwarantanny. Jak tylko pojawiła się możliwość, od razu wyszliśmy na próby. Zdążyliśmy już zrobić jeszcze jeden balet – „Dzień randek”, który planujemy po raz pierwszy pokazać na początku grudnia. Nasz teatr istnieje już piętnaście lat. I po raz pierwszy w całym tym czasie otrzymaliśmy pomoc instytucji państwowej. Wygraliśmy grant Ukraińskiego Funduszu Kultury, dzięki czemu możliwa stała się dzisiejsza premiera… Pierwszy pokaz spektaklu odbył się na scenie Międzynarodowego Centrum Kultury i Sztuki (Pałac Październikowy). Główne partie wykonali: Artem Szonin, zasłużony artysta Ukrainy (Mały Książę), Dmytro Kondratiuk (Lotnik), Ołena Sałtykowa (Róża), Ilja Mirosznyczenko (Lis) oraz Michel Fondue (Wąż). Twórcy spektaklu mają nadzieję, że już całkiem niedługo będą mogli pokazywać balet przy pełnej widowni. Materiały przygotował Eduard OWCHARENKO. Zdjęcia dostarczone przez teatry.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn