Strona · s. 16strona oryginału ↗
Peresiczeń. Z zapisków pana Brodnyka
Слово Просвіти, №45 за 2020 рік
Jurij FOMENKO, m. Dniepr
Kiedyś w Petrykiwce pewien dziadek tak powinszował swojej babci z okazji urodzin: “Kukułki nakukały 80. We dwoje przeżyliśmy 60”. No i co powie Szekspir po takim wyznaniu miłości? Jak mówi młodzież: “Hamlet nerwowo pali na poboczu. A sam Szekspir cicho przewraca strony swoich sztuk”.
Oto tacy chłopcy i dziewczęta w Petrykiwce. Oto taki przedzwon serc.
(Rodzina Sokołenków. Niestety,
ich dzisiaj już nie ma).
*** Maj 2014 roku. Punkt kontrolny pośród stepów… Dlaczego oni stoją? – oni żyją przyszłością! A ci ludzie, którzy dalej po stepach, — w większości żyją przeszłością. Żyją w Drugiej wojnie światowej. Nie, nawet, w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej. Walczą za przekonania pseudoweteranów. Komuś potrzebna jest ich świadomość w tamtym czasie… Tak łatwiej zarządzać. Oni wszyscy – w zemście. Inaczej życia nie wyobrażają sobie ani ich feudałowie, ani oni sami. Strach. Ci, którzy są tutaj na punkcie kontrolnym, mają strach, że zabiorą im przyszłość. Oni sami sobie coś obmyślają, planują, jak przeżyć jutro. A ci, którzy są dalej, za punktem kontrolnym, też mają strach. Strach przed utratą nadziei, że powinni im dać szczęście z pańskiego ramienia. Ich filozofia – zależność. Co lepsze? Wolność czy zależność? …Wielka gra na strachu ludzi. Jedni bali się stracić wolność, a inni – gwarantowaną zależność. Tylko step rozsądzi… i życie.
*** …Prawie pusta sala biblioteki uniwersytetu. Wśród czytelników, w dalekim kącie, wytrwale pracuje pan w średnim wieku. Interesują go wydarzenia początku lat 1900. w naszym mieście. Wokół niego rozłożone są roczniki starych gazet początku ubiegłego wieku, książki. Okresowo wstaje, by sfotografować potrzebne artykuły w gazetach i znów pogrąża się w czytaniu. Odchodzi do sąsiedniego stołu pracować przy komputerze, znów wraca do gazet początku lat 1900. Przygotowuje materiał do monografii, a być może, w przyszłości, rozprawy doktorskiej o wydarzeniach sprzed stu lat w naszej okolicy. Wreszcie przerywa pracę, podchodzi do okna i ogląda dziedziniec uniwersytetu...
W swoim laptopie otworzyłem stronę dzisiejszych wiadomości. Przebiegłem oczami po nagłówkach i wyobraziłem sobie takiego samego historyka z przyszłości. Który będzie pisał historię za sto lat. I ten historyk będzie spierał się z innymi historykami. I, być może, dojdą do konsensusu w jakichś kwestiach. I historia będzie taka, jaką oni napiszą na podstawie tych wiadomości, które są rozwinięte na ekranie mojego laptopa. Zacząłem wyobrażać sobie wariant historii teraźniejszości na podstawie informacji w obecnych mass mediach. I z jakiegoś powodu wydało się, że za sto lat naszą historię będzie pisał nie historyk. Będzie ją pisał na podstawie tych materiałów psychiatra.
*** Musimy napisać nowe szczere, dobre i mądre bajki, które wygarną z biurek, zakorzenionych w obcości, ogromną liczbę rozpraw doktorskich, napisanych nam-o-nas-nie-przez-nas... I na tych nowych bajkach wyrosną nowe pokolenia, które napiszą rozprawy o naszej pełnowartościowości, a nie niższości!
*** Jesień w jabłkach, jabłka w jesieni. I pośród tej jesieni i jabłek siedzi na ławce człowiek z książką na kolanach. Czarne szaty, jasna książka, siwe pasma. Głębokie oczy patrzą przez jesień. Na ławce obok niego kotek, pod ławką na jesiennym dywaniku leży piesek. Jesień, złotem na zielonym w czerwonych jabłkach, przyozdobiona malwą.
Niebo w jabłkach, dusza w jesieni.
Niebo, jesień, jabłka w książce. Książka — kronika losu, która rodzi myśl. Ten człowiek — to sama książka. Wiatr swoim oddechem przewraca jesienny liść w takt przewracania stron. Na jesień w jabłkach opiera się błękitne niebo, po chmurach którego toczy się słońce.
Cisza i jesień. Słońce zza chmury zagląda do ogrodu. W jesieni pośród jabłek siedzi Mamaj z książką.
*** Życie w naszych stronach trwało zawsze. No jak to tak — rzeka jest, a życia nie ma?! Takiego przecież być nie może. A w miejscu wpadania mniejszej rzeki do większej — to przecież jak bez osadników?! Otóż lud kręcił się na tych terenach zawsze. Polowali, łowili ryby, miód pozyskiwali, budowali groble, coś uprawiali, handlowali, przewozili tratwami na porohach i wołami w stepach, kuli żelazo i budowali, uczyli się rzemiosł — wiele jeszcze czym się zajmowali. Uczyli się tego, na co starczało zdolności.
Peresiczeń nad górnym porohem — przecięcie szlaków, czasów, myśli... On pojawia się na tych brzegach w różnych czasach pod różnymi imionami i z różnym charakterem. Istnienie pod każdym z imion, — to zaledwie liczone chwile i mgnienia w jego nieskończonej wiecznej historii. Jeśli wyjść ze swojego przedziału czasowego, można zrozumieć i zobaczyć o wiele więcej.
Bądźmy razem! P R Z E D P Ł A T A—2 0 2 1 Koszt przedpłaty
TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA “PROŚWITA”
(z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
