Strona · s. 3strona oryginału ↗
Antyanglicyzm Iryny Farion. Odcinek 8
Слово Просвіти, №45 за 2020 рік
Nie wykorzystując w pełni swojego języka, tej narodowej maszyny przekształcającej, cały naród słabnie i powoli degeneruje się we wszystkich dziedzinach życia. Kostiantyn Czechowycz
Znamienne, że przewodnikami obcej leksyki wraz z obcą rzeczywistością są przede wszystkim politycy i dziennikarze, o czym świadczy strona główna Ministerstwa Edukacji, Nauki i Innowacji. W szczególności ogniskiem anglobarbaryzacji jest program „Strategia komunikacyjna MON 2019–2021 r.”, opracowany przez stowarzyszenie społeczne „Komunikacja dla zmian”, który bywa po prostu kiepskim tłumaczeniem z angielskiego, wykonanym na zamówienie władz i tej organizacji pozarządowej. Jak mówi się w anegdocie: „Jakie złe tłumaczenie! Czy wiecie, kto przetłumaczył tego romana?”. „Nikt. To oryginał”.
To właśnie ten przypadek, gdy „użyteczność zapożyczenia przekształca się w swoje przeciwieństwo”, ponieważ prowadzi do upadku własnych sił twórczych „i nie rozwija się (słabnie) kontakt z bezpośrednimi nosicielami żywiołu rodzimego języka”.
Okazuje się, że tak zwana reforma, która po 2014 roku, jak żywioł, spadła na nasze szkolnictwo i stała się najazdem obcojęzycznego systemu, ma wymarzoną praktyczną, kosmopolityczną i hedonistyczną motywację: „Reforma dokonuje się dlatego, że Ukraina chce stać się krajem szczęśliwych i konkurencyjnych ludzi w globalnym świecie”. Innymi słowy, nie chodzi o edukację jako podstawę samodzielnego, samowystarczalnego państwa narodowego, które dąży do odrodzenia, odnowy i stworzenia własnych modeli edukacyjnych, tradycji narodowych oraz utwierdzenia swego narodowego Ja i propagowania go w świecie, – lecz jedynie o szczęście i konkurencyjność bezimiennych ludzi w wymiarze globalnym. Owo „szczęście” i zarazem niekonkurencyjność (zagrożenie) naszego języka odczuwamy wyraźnie poprzez masowy napływ anglicyzmów do języka ukraińskiego:
«spikerem prezentacji stała» – speaker: 1. „promowca, orator”; 2. „ten, kto przemawia”; 3. „wykładowca, referent”; 4. parl. „spiker”; 5. „przedstawiciel, wyraziciel, rzecznik”; 6. „spiker radiowy”; 7. „megafon, głośnik”; 8. „lektor-deklamator” (WAUS); „orator”, „rzecznik”, „spiker”, „megafon”, „rzecznik” (ASR, s. 706), spiker – rzecznik, mówca, referent;
„uczniowie przynieśli stikera” – sticker: wieloznaczne słowo, które zawęża swoje znaczenia: 1. „kolec, cierń”; 2. pot. „broń kłująca”; „nóż”, „włócznia”; 3. „substancja klejąca”; 4. „pasek lepkiego papieru”; „papier gumowany”; 5. „etykieta”; „metka”; „afisz”, „ogłoszenie”; 6. „kara naklejka na przedniej szybie” (za naruszenie zasad parkowania); 7. „klejarz afiszy”; 8. pot. „harujący człowiek”; 9. „człowiek wierny swoim skłonnościom, nawykom”; 10. „zwolennik”; 11. „towar zalegający”; 12. pot. „strajkujący”; 13. „trudne pytanie, zagadka”; 14. „gość, który zasiedział się”; 15. pot. „trudne pytanie”, 5. „uparta osoba” (ASR, s. 723), stiker – naklejka, nalepka, etykieta;
„każdy chce być topowy” – top: homonimiczne i wieloznaczne słowo, które zawęża swoje znaczenie: 1. „wierzchołek, szczyt, wierch, czubek, czub”; 2. „górna część, górny koniec”; 3. „iglica, kopuła”; 4. „najwyższy stopień”; 5. „najwyższa ranga”; „wysoka pozycja”; „pierwsze miejsce”; 6. „osoba zajmująca wysoką pozycję” (pierwsze miejsce); 7. „najlepsza (wybrana) część czegoś” i in. (WAUS); „szczyt”, „wierzchołek”, „pierwsze miejsce” i in. (ASR, s. 774), topowi – najlepsi, najwybitniejsi.
Od redakcji: Prosimy czytelników o kontakt ze swoimi pytaniami z Ireną Dmytriwną Farion, profesorką, doktorką nauk filologicznych, stałą autorką „Słowa Proświty”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
