Strona · s. 1strona oryginału ↗
Stosunek do języka ukraińskiego – stosunek do Ukrainy
Слово Просвіти, №45 за 2021 рік
Hiorhij FILIPCHUK, akademik NAPN Ukrainy listopada odbyła się konferencja online „Bez języka nie ma narodu” z okazji Dnia Piśmiennictwa i Języka Ukraińskiego
(organizatorzy: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki wraz z IPOOD im. I. Ziaziuna NAPN Ukrainy, Narodowym Uniwersytetem Pedagogicznym im. M. P. Drahomanowa, Sumskim i Słowiańskim Państwowymi Uniwersytetami Pedagogicznymi, Kijowską Miejską oraz obwodowymi organizacjami „Proświta” im. Tarasa Szewczenki). Proświatanie, uczeni, pisarze, pedagodzy omawiali szeroki zakres zagadnień związanych z polityką językową w Ukrainie, ważną misją języka ukraińskiego w konsolidacji ukraińskiego społeczeństwa. Jedną z decydujących cech tej edukacyjnej akademii była idea O. Potebni o roli rodzimego Słowa („Myśl i język”): „Jak osobne słowo stoi między człowiekiem a przyrodą, tak język stoi między człowiekiem, narodem a przyrodą, światem zewnętrznym. Każdy naród jest otoczony kręgiem swojego języka… Język jest formą przyswajania świata przez człowieka, poznawania świata, poznawania siebie… Język jest sprawą boską i nic nie może się z nim równać. Nie ma nic równego językowi, prócz samego ducha; wraz z duchem język wznosi się do swego boskiego początku… I dlatego nikt nie ma prawa wkładać w język narodu tego, czego sam ten naród w tym języku nie znajduje”.
Rzeczywiście, nikt nie ma prawa sięgać po ten boski dar rodzimego języka, ponieważ poza nim „żywe” narody stają się „martwymi”. Wysokim etycznym przeznaczeniem każdego jest strzec i umacniać ten duchowy skarb Narodu. Ten, kto ignoruje zgodną z naturą zasadę ludzkiego bytu, ściąga zagrożenia i tragedie na swój naród, rodzinną ziemię.
Najwyraźniej miał rację docent Katedry Historii Ukrainy Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. M. Drahomanowa, uczestnik działań bojowych wojny rosyjsko-ukraińskiej Wołodymyr Łuszczaj, stwierdzając, że utrata języka ukraińskiego, rusyfikacja Donbasu i Krymu doprowadziły do wojny. Niestety, nawet to, co najtragiczniejsze, nie zostaje przez nas przyswojone jako surowa lekcja. Bo w ósmym roku rosyjskiej agresji Ukraina w wielu sferach życia wciąż nie pozbyła się postkolonialnego, sowieckiego syndromu. „Dzięki” wieloletniej nieudolnej polityce humanitarnej coraz bardziej widoczne stają się luki w walce o ludzkie dusze, wartości światopoglądowe, duchowe dźwignie wpływu na świadomość. Tak, pomiary socjologiczne ostatnich lat wskazują na niejasną politykę wobec ukraińskiej książki. Przede wszystkim taka ocena opiera się na zgubnej tendencji nieustannego zmniejszania nakładów druku książkowego. W 30-lecie swojej Niepodległości naród ukraiński powitał nowym „rekordem” – 0,25% książki na mieszkańca, co jest ponad 20 razy gorsze od wskaźników europejskich.
Jednym z kryteriów „zdrowotnie sprzyjającego” środowiska społeczeństwa jest zapewnienie dziecku, uczniowi, studentowi, dorosłemu dostępu do książki. Problem polega nie tylko na skromnym zaopatrzeniu ludności w książki, lecz także na gwałtownym pogorszeniu sytuacji w zakresie kultury czytelniczej, ponieważ ponad 56% obywateli nie czyta książek. Stan społeczno-gospodarczy kraju, zubożenie społeczeństwa „wyniosły” kwestie kultury i rozwoju duchowego poza granice ludzkich priorytetów. Niedawno przeprowadzone sondaże socjologiczne Ukraińskiego Instytutu Przyszłości uwidoczniły najbardziej niepokojące Ukraińców problemy: niskie wynagrodzenia i emerytury (38%); wojna rosyjska (32%);
korupcja (32%); taryfy (31%); pandemia (30%). W kraju zdemoralizowanym biedą i prowadzącym wojnę trudno liczyć na inne oceny w skali hierarchii wartości społecznych. Taka sytuacja jest przede wszystkim wygodnym przyczółkiem dla kremlowskich holdingów informacyjnych, a także dla ich filii w rodzaju „naszych kanałów telewizyjnych”, by manipulować tematami antyukraińskimi, także na gruncie językowym. Zapadło w pamięć, z jaką niemal fizjologiczną radością „murajewo-njuzowcy” podsumowali „własne” badanie opinii publicznej dotyczące konieczności ochrony języka państwowego w Ukrainie: według ich wyników 97% respondentów oświadczyło, że język ten nie wymaga żadnej ochrony, a tylko 3% uważa, że potrzebuje ochrony. W unisono z tym „wolą wyborców” wtórują etatowi bywalcy-politolodzy oligarchicznych kanałów telewizyjnych typu „karasiowych-kulikowych-spiwakowych”, jedni deklarując swoje „zasadnicze stanowisko: rozmawiać tylko po rusku”, inni zaś twierdząc, że kwestia języka nie jest na czasie, a najważniejsze, kiedy będzie gorąca woda, która skonsoliduje, zjednoczy i wzmocni społeczeństwo. Te i inne bzdury są przeżuwane razem z zupełnie prowokacyjnymi tezami, które podpadają pod prawo karne, jakoby wśród Ukraińców na Zachodniej Ukrainie panowała opinia, że „to nie nasza wojna”. Tymczasem wszystkim dobrze wiadomo: wojskowi, wojownicy ze wszystkich krajów i obwodów codziennie giną za Ukrainę, którą z różnych stron oblepili moskiewskich wrót pasożyty i nienawidzący Ukrainy wraz z nuworyszami-oligarchami, nieustannie wykrwawiając naród i państwo.
Zakończenie na str. 3
WOŁODYMYR MELNYCZENKO
12-13
EDUARD OWCZARENKO
14-15
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
