Strona · s. 3strona oryginału ↗
Języki – stosunek do Ukrainy
Слово Просвіти, №45 за 2021 рік
Zakończenie. Początek na str. 1 Stosunek do ukraińskiego. Przykro, że promowanie narracji „ruskiego miru” bezkarnie realizują „domorośli”, którzy są w pełni utrzymywani przez te same oligarchiczne grupy finansowo-przemysłowe. I kłamstwem jest, gdy deklarują nieingerencję właścicieli w politykę redakcyjną kanałów telewizyjnych. Chociaż w rzeczywistości wcale im to nie jest potrzebne, bo dobrany personel jest tak udomowiony, że i tak gorliwie patrzy tylko w usta gospodarzowi, dobrze poznawszy jego gusta i upodobania. A kiedy wiadomo wiarygodnie, z jakiej gliny ulepieni są ci panowie-gospodarze, to próżno liczyć na ich wsparcie dla języka ukraińskiego, kultury narodowej. Bo to nie Czykałenkowie, Szeptyccy, Tereszczenkowie czy Chanenkowie. Ponieważ głównym celem, jaki ściga tuzin „ukraińskich” krwiopijców z listy magazynu Forbes, jest uformowanie w stworzonym przez nich samych oligarchicznym modelu państwa rozwarstwionego, półświadomego, półwykształconego, zubożałego narodu, gdzie paternalizm i jałmużna są najwyższym przejawem „humanizmu”. Takimi łatwiej zarządzać, pomiatać, władać, wymieniając wolność na „darowany” chleb. A jeszcze ich zachcianką jest „udomowienie” inteligencji, pragnąc, aby znajdowała się w takim stanie, w którym zmuszona jest podtupywać do ich muzyki, zwłaszcza podczas wyborczych „objazdów”. W tym czasie niewielkiej części zatroskanych „nacików” przypada rola metodycznych „płaczek” za ojczystym językiem, kulturą, historycznymi świętościami, jednocześnie przekonując społeczeństwo o nieformatowości takich wartości. Każdego roku pozwalają nam zanurzać siebie i podobnych w niszę „cyrylo-metodyjczyków”, wspominać Nestora Kronikarza, pisać ukraińskie dyktando, przeprowadzać konkursy, „wyznaczać” szewczenkowskich laureatów przez homonimiczny i jednocześnie „bezimienny” komitet, który z jakiegoś powodu skłonny jest „gubić” po drodze nawet wizerunek Szewczenki. Ale w rzeczywistości sprawa ukraińska stoi w miejscu. Bo skoncentrowany wyraz szacunku do języka państwowego, uświadomienie jego znaczenia dla Narodu, mieści się nie w głośnej frazeologii polityków, a w mizernym budżecie kraju na kulturę, język, książkę. Właśnie w nim powinno być przewidziane finansowanie kompleksu działań na rzecz „udzielenia wsparcia inicjatywom społecznym dotyczącym rozpowszechniania i popularyzacji języka ukraińskiego, podniesienia prestiżu jego używania we wszystkich sferach życia społecznego”; przeprowadzenia kampanii informacyjnej, skierowanej na zwiększenie treści informacyjno-edukacyjnych w języku ukraińskim w ukraińskiej Wikipedii, internecie; na znaczne rozszerzenie sieci centrów nauki języka państwowego. Przecież wszystko to przewidziano w Strategii popularyzacji języka ukraińskiego do 2030 roku „Silny język – udane państwo” (rozporządzenie Gabinetu Ministrów Ukrainy z 16.12.2020 r. nr 1585-r). Już któryś rok nie udaje się zmienić na korzyść języka ukraińskiego czytelnictwa w różnych segmentach wiedzy, zawodów, grup wiekowych i społecznych. Ogólny bilans stanowi jedną trzecią książek ukraińskojęzycznych i prawie dwie trzecie rosyjskich, w szczególności: literatura dziecięca (41% – ukraińska, 57% – rosyjska); naukowo-techniczna (29% / 69%); biznesowa (28% / 70%); artystyczna (27% / 60%); duchowo-światopoglądowa (10% / 88%); informacyjno-komputerowa (1,35% / 98,38%). Taką ta pozycja była przy zmianie władzy w 2019 roku, nic istotnego nie stało się i obecnie. Szczególnie boli wskaźnik w sferze literatury informatyczno-technologicznej – absolutny paraliż i pełna kapitulacja przed moskiewskim kontentem. Tylko jeden z przykładów. Ukraina może szczycić się wybitnym (prawie nieznanym w swojej ojczyźnie) uczonym-wynalazcą Lubomyrem Romankiwem (Żółkiew, obwód lwowski). Bez niego nie wyobrażamy sobie stworzenia przez Steve'a Jobsa swojego pierwszego komputera. Romankiw przypomina, że „kiedy włącza się komputer, to od razu pracują 3 moje patenty, a jeszcze 7, kiedy wpisujemy pierwszą literę”. W sumie 67 patentów, 150 wynalazków w tej sferze. Opracował głowice magnetyczne, które są znacznie cieńsze od włosa, do przechowywania niewiarygodnych objętości informacji. Wynalazca świata, który znajduje się w Narodowej Galerii Sław (Waszyngton). Takim samym ikonicznym twórcą w tej sferze jest również pochodzący z Bukowiny Steve Wozniak, który od 2000 roku wchodzi do tej samej Narodowej Galerii Sław Wynalazców. Przecież to właśnie on, przyjaciel i współpracownik Jobsa, zaczął konstruować pierwszy w historii komputer osobisty. Nie jesteśmy biorcami, a darczyńcami i twórcami światowej kultury, którzy nie mają prawa lekceważyć swoich duchowych osiągnięć, języka, tradycji, historii. Nie wyobrażam sobie, jak można „politycznie” pchać się do Europy, wyrzuciwszy na pobocze własny dorobek narodowy, osłabiając spójność pola narodowego, oddając na pastwę ojczysty (państwowy) język, używając „języka” kolonizatora, wpadłszy w niepamięć, konsumując „wartości” ruskiego miru. Oburzenie społeczne dotyczy nie kuchennych gospodyń domowych, a patentowanej „elity”, która kieruje, zarządza, naucza, posiada i prezentuje Ukrainę na świecie. Ale jeśli cywilizowana Europa, do której tak dążymy, rozumie znaczenie języka dla siły i jedności państwa, to niemało naszych polityków myśli kategoriami, założonymi przez Stalina, Kaganowicza, Postyszewa, Małanczuka, Putina... Bo właśnie tak można oceniać niedawną decyzję ośmiu członków komitetu Rady Najwyższej Ukrainy ds. edukacji, nauki i innowacji, którzy poparli powrót dla obcokrajowców języka rosyjskiego (zamiast państwowego) na uniwersytetach!? Jestem pewien, że takie sprzedajne i nikczemne antynarodowe czyny potępią obecne i przyszłe pokolenia Ukraińców. Walka o Wolność i Język Ukraiński jest święta. Zdrajcom, kolaborantom i gorliwym „kelnerom” nie ma miejsca we władzach ukraińskich. Jeśli ustawodawstwo określiło, że „Językiem procesu edukacyjnego w placówkach szkolnictwa wyższego jest język państwowy” (artykuł 48), to według czyich wtedy zasad, w czyim interesie gramy? Chociaż i tak jest oczywiste, ponieważ „skabiejewo-sołowjowsko-kisielowscy” propagandziści Kremla martwić tych niegodziwców nie zamierzają. Takimi „swoimi” politykami często upchane są najwyższe organy władzy, które nie przestają marzyć o potrzebie „pracować nad stworzeniem rosyjskojęzyczności na Ukrainie, otworzyć instytut języka rosyjskiego w Instytucie Językoznawstwa im. Aleksandra Potebni Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, żeby pracować nad stworzeniem rosyjskojęzycznej Ukrainy już jako własnego zjawiska”. Swego czasu przed tą plagą ostrzegał Taras Szewczenko: „Opanujcie się! Bądźcie ludźmi, bo nieszczęście was czeka”. Przykro, że na takie działania wszechwładnych reaguje tylko społeczeństwo, bo sprawia wrażenie, że te organy państwowe, które odpowiadają za konstytucyjność funkcjonowania języka ukraińskiego, siedząc na karku narodu, jakoby poszły na wakacje. M. Drahomanow 130 lat temu pisał o podobnych tak: „Nasi ukraińscy nacjonalnicy, chociaż słownie buntują się przeciwko Moskwie, a w rzeczywistości żyją moskiewskimi myślami i moskiewskimi sposobami myślenia, nawet nie bardzo przerobionymi”.
Na chwilę wyobrażam sobie Francję, w której „Ministerstwo Kultury i Języka Francuskiego” nie zareagowałoby w żaden sposób, gdyby na jej uniwersytetach wprowadzano zamiast francuskiego języka państwowego język niemiecki lub włoski. Jednak tam, na szczęście dla nich, zgodnie z Konstytucją Francji i „Ustawą Toubona” z 1994 r., język francuski – fundamentalny element tożsamości i dobro narodowe Francji – jest językiem nauczania, stosunków pracy, handlu, służby państwowej, obowiązkowym w reklamie, napisach, ogłoszeniach, oznakowaniu, wydarzeniach publicznych... I co nie mniej ważne – minister kultury i języka francuskiego oraz wszyscy inni ministrowie, deputowani wszędzie porozumiewają się (również w domu!) w języku ojczystym. A na Ukrainie, wśród tego póki co cierpliwego narodu, z jakiegoś powodu rozpowszechniona jest praktyka wśród wyższych urzędników „wykorzystywania” języka państwowego jako zwykłej formalności (a nie wartości), jako klucza-narzędzia do szkatułki władzy; zapraszania na odpowiedzialne stanowiska zagranicznych i swoich „profesjonalistów”, na dodatek krzywoustych, którzy ani pracować, ani rozmawiać nie potrafią. Chyba że mruczeć pod szansonową „murkę” i zręcznie kraść wszystko, co wpadnie w ręce. Żal, że tak się niczego nie nauczyli. Przecież historia zaświadcza, że wraz z przyjściem ciemiężycieli na ukraińskie ziemie zawsze jako pierwszy zniewalany był język ojczysty, a obcy (zwłaszcza moskiewski) przekształcał się w środek osiągania wrogich dla ukraińskości celów. Dzisiaj walcząca przeciwko nam Rosja przyjęła Strategię polityki narodowej do 2025 roku w zakresie ochrony, rozwoju i ekspansji w przestrzeni edukacyjnej języka rosyjskiego. Zatem Ukraina na poziomie władzy i społeczeństwa obywatelskiego zobowiązana jest zrobić wszystko dla ochrony i utwierdzenia języka państwowego jako gwaranta niezależności politycznej i tożsamości narodowej. To aksjomatyczne prawo. Na tym zbudowano całą politykę państwowotwórczą krajów europejskich. Ci sami Polacy (jak i Francuzi), na przykład, ustawowo utwierdzili i święcie przestrzegają jako narodowego przykazania, że język polski jest głównym elementem samookreślenia narodowego oraz największym bogactwem kultury narodowej. Ukraińcy również są zobowiązani, biorąc pod uwagę doświadczenia historyczne, całym światem, siłami, środkami chronić i wzmacniać narodową odrębność, ojczysty Język, a co za tym idzie – państwowość. To nie jest udawane i wymyślone zadanie Narodu, ponieważ walka wrogów-moskali i innych najeźdźców przeciwko naszemu językowi miała na celu zniszczenie narodu ukraińskiego, jego tożsamości. Lingwocyd (językobójstwo) był skutecznym narzędziem niszczenia ukraińskiej narodowości. Dlatego osobę, instytucję, organ władzy lub organ publiczny, które hamują procesy wzmacniania autorytetu języka ukraińskiego (często przeciwdziałając), należy uważać za nieprzyjaciół Narodu Ukraińskiego. Takie podejście jest naszym ustawowym prawem ochrony ukraińskiej państwowości i tożsamości. Sądzę, że nadszedł czas, kiedy konieczne jest obowiązek ochrony Państwowego Języka Ukraińskiego sformalizować wydanie — to ważny wkład w sprawę ukraińską. Dlatego podajemy Państwu nasze dane bankowe: AT „Alfa-Bank”, r/r UA 30 300346 0000026002016994001; odbiorca: Organizacja Społeczna „Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki; kod EDRPOU/INN: 00031756. Tytuł płatności wypełniany jest przez płatnika tak, aby udzielić pełnej informacji o płatności. W zeszłym tygodniu na naszą prośbę o pomoc dla gazety „Słowo Proświty” odpowiedzieli: 1. Melnyczenko Wołodymyr Juchymowycz – 1000 hrywien. 2. Mytiuk Ołeksandr Wiktorowycz – 500 hrywien. 3. Buriak Jurij Hryhorowycz – 4000 hrywien.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
