Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

„Sztuka to żywy trup. Trzeba dobić. Niech żyje metasztuka, synteza sztuki i sportu! Panfuturyzm to aktywna likwidacja sztuki”. M. Semenko (z otwartej depeszy do W. Majakowskiego, 1922)

Слово Просвіти, №46 за 2005 рік

DLACZEGO SEMENKO SPALIŁ „KOBZARZA”? O tym biografowie piszą niechętnie i nie wszyscy: w 1920 roku po narodzeniu Chrystusa Pierrot Wasylijowycz spalił swój egzemplarz „Kobzarza” – nie zauważywszy, że nawet spod popiołu Taras pokazał mu figę. Po co spalił? Dlatego że rewolucja. Jeśli dokładniej, ogłasza Sem, to słuchajcie wszyscy! Sztuka, znaczy się, wyrasta na bycie (a); rewolucja ten burżuazyjny byt niszczy (b), zatem musi umrzeć – niechcący – burżuazyjna sztuka (c). Gdzieś tam, za horyzontami, na gruncie „komunistycznego bytu” powstaje nowa sztuka, a obecnie, w okresie przejściowym, sztuki być nie może, zatem panfuturyzm potrzebny jest właśnie po to, by pomóc jej skonać (d). Ten łańcuch a—b—c—d jest nic niewart z tego powodu, że stosuje różne formy niedokładnego rymu: pary z uciętym zakończeniem (rA- Dij — nazAD), złożone współbrzmienia (WołoDYMyRA — DYMaRIA), asonanse (piwtEMNYCH — diEZ- NYCH), nierównozgłoskowe współbrzmienia (obezPOEZENYJ — POmpEZNYJ), konsonanse (tAKTNO — wYDNO). To prawda, że dokładny rym przy nadmiernym użyciu zaczyna przypominać tupot żołnierskich butów na paradzie i w końcu „zabija” całą inną poetycką technologię. Rozmyty niedokładny rym czymś przypomina liryczne zdjęcie z niewielkimi odchyleniami od optycznego ogniskowania – i właśnie tym może wywierać silne wrażenie. Jednak w wielu wierszach Semenki koncentracja niedokładnych (i bardzo niedokładnych) rymów jest taka, że powstaje odczucie nie wykwintności, a niechlujstwa – chociaż dzisiaj trzymać się wyłącznie stylu „OCZI—NOCZI” próbują chyba tylko licealistki w wierszach na konkurs „Moje miasto”. „PROBLEMY ZOZENDROPII” Utwór artystyczny (poezja w szczególności) pozwala po omacku szukać – i na „Awangard” jego sławna „Zozendropia”: „Czerwone swary!//Czas czerwony!//Czuryło//czerewo//czy czoło,//czy czo, czy czoh,//czy czort wie co?//Czy koń czerwony skacze//naprzeciw czarnemu koniowi?” I t.d. Semenko uradowany – jest proch w prochownicach! Rzucamy się suchymi lądami, myślimy całkami, co? W sumie, piękne jest wszystko, oprócz jednego: Edwarda Strihy w przyrodzie nie ma, rzeczywistością jest Kost Burewij, który oszukuje futurystów swoimi PARODIAMI, a wtedy fokus się odkrywa i Pierrot wychodzi na głupca. Jeden krytyk pisze, że w poezji Semenki „więcej jest zamierzonych poszukiwań w dziedzinie futuryzmu niż prawdziwego futurystycznego światopoglądu”; inny zgadza się, że wulgarne obrazy, przekleństwa, grzmoty i stukoty przykrywają brak „prawdziwego i wolnego przekonania”. Jeden krytyk, powołując się na paralele z Majakowskim, dochodzi do wniosku, że Semowi „nie do twarzy koturny, na które tak pewnie się wspina”, a inny – krótko i trafnie – nazywa poetę „przestarzałym nowatorem”. W 1914 r. młody („dwudziestodwuletni”) Semenko w wierszu „Przyciśnięty” podejmuje próbę sa-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn