Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «ZJEDNOCZENIE UKRAIŃCÓW I UKRAINY: MIT CZY PERSPEKTYWA», s. 1

ZJEDNOCZENIE UKRAIŃCÓW I UKRAINY: MIT CZY PERSPEKTYWA

Слово Просвіти, №46 за 2007 рік

Dokończenie. Początek na s. 1. Dowódca oddziału marynarzy Andrij Pułupanow przybył na Ukrainę razem z wojskami Murawjowa i po rozprawie nad kijowskimi studentami pod Krutami wdarł się ze swoim „oddziałem” do Kijowa i rozkazał rozstrzeliwać oraz kłuć bagnetami wszystkich, którzy nosili wyszywane koszule, którzy strzygli się „na kozaka”, którzy rozmawiali w języku ukraińskim. Na rozkaz Pułupanowa zabito tysiące kijowian. Imieniem tego mordercy nazwano jedną z kijowskich ulic. Przez 16 lat Niepodległości władze Kijowa, mimo usilnych żądań opinii publicznej, stawiały opór przemianowaniu tej ulicy. Odsłonięcie pomnika rosyjskiej carycy w Odessie, Stepana Bandery — we Lwowie, zniszczenie przez władze znaku pamięci ku czci atamana Symona Petlury w Połtawie, oświadczenia o zamiarach postawienia jeszcze jednego pomnika Katarzynie II, wezwania do zburzenia popiersia jednego z organizatorów Hołodomoru Czubara w jego rodzinnej wsi, starcia kolumn demonstrantów w dniu obchodów 65-lecia UPA, prowokacje na Krymie i w Kijowie w dniu „rosyjskiej jedności”, oświadczenia rad obwodowych Ługańska i Doniecka w sprawie przyznania Romanowi Szuchewyczowi tytułu Bohatera Ukrainy świadczą o tym, że konfrontacja w społeczeństwie dotycząca stosunku do kolonialnej przeszłości Ukrainy rzeczywiście istnieje. Ale kto ją prowokuje — naród czy politycy? Na ile nieobojętna czy aktywnie uświadomiona jest postawa pewnych warstw społeczeństwa w kwestiach, które je dzielą? Na Ukrainie nie ma wystarczających obiektywnych danych socjologicznych dotyczących konfrontacji, w szczególności między wschodem a zachodem. Wyobraźmy sobie, że do władzy na szczeblu parlamentarnym i rządowym doszli „pomarańczowi” i zaczęli ustawowo likwidować symbolikę komunistycznego totalitaryzmu wraz z pomnikami, nazwami poszczególnych miast i niezliczonych ulic w miastach. Doświadczenie pokazuje, że kiedy przemianowywano Komunarsk na Ałczewsk, Żdanow na Mariupol, Woroszyłowgrad na Ługańsk, Czerwonoarmijsk na Radywiłów, kiedy przemianowywano lub przywracano stare nazwy ulicom w Kijowie i innych miastach, żadne zamieszki nie wybuchały. Odpowiednie decyzje podejmowały rady lokalne, a przemianowanie zatwierdzała Rada Najwyższa. Tak będzie i teraz. Przecież nie chodzi o masowe i pospieszne kampanie, a o ruszenie z miejsca ważnego problemu społecznego. Przypomnijmy, jak dzięki stanowisku liderów SDPU(o) przyjęto długo oczekiwaną decyzję o likwidacji symboliki USRR na frontonach Rady Najwyższej. Totalitarna symbolika nie jest bliska Partii Regionów i jej zwolennikom. Agresywnie protestować będą tylko komuniści i „witrenkowcy”. Ale wybory pokazały, że naród się od nich odwrócił i że ich protesty nie doprowadzą do rozbicia Ukrainy. Gdyby O. Omelczenko przeniósł pomnik komunistycznych wodzów do muzeum i przemianował niektóre ulice, jak obiecywał po swoim pierwszym wyborze na mera, zapomniano by o tym już dawno, tak jak zapomniano, jak nazywały się wcześniej stołeczne ulice Sahajdacznego, Chmielnickiego, Olesia Honczara oraz Szołkowyczna. Ale były komunista O. Omelczenko z jakiegoś powodu zmienił zdanie. Przypomnijmy, że Majdan Niepodległości nazywał się placem Rewolucji Październikowej, a jeszcze wcześniej — placem Kalinina. Plac Europejski nazywał się placem Leninowskiego Komsomołu, a wcześniej — placem Stalina. Nie ma szczególnych podstaw, by obawiać się, że gdyby miastu Torez w obwodzie donieckim (Torez — nazwisko zmarłego przywódcy Francuskiej Partii Komunistycznej, o którym teraz nikt nie wspomina) przywrócono nazwę, która obowiązywała do 1964 r. — Czystiakowe, ludność wyszłaby na akcje protestacyjne. Trudno również uwierzyć, że W. Janukowycz, którego dziadek z babcią uciekli z obwodu orłowskiego na Donbas, ratując się przed rozkułaczeniem i wywózką na Sybir, stanie w obronie symboliki i toponimiki czasów komunistycznych. Nieco większe problemy będzie miał W. Janukowycz z państwowością języka rosyjskiego. R. Bohatyriowa tak wyjaśniła fakt, że ich partia włączyła do swojego programu partyjnego i wyborczego zapis o nadaniu językowi rosyjskiemu statusu państwowego: „Dlatego, że obiecaliśmy to naszym wyborcom”. A czy nie lepiej było obiecać swoim „wyborcom” stworzenie dla Ukraińców mieszkających w miastach Donbasu i południa Ukrainy warunków, w których mogliby nauczyć się swobodnie porozumiewać po ukraińsku? Czy nie lepiej byłoby najpierw zadbać o problemy języka ukraińskiego, który wciąż jeszcze na Doniecczyźnie i Słobożanszczyźnie czuje się jak służąca we własnym domu? W Partii Regionów powołują się na opinię swoich „wyborców”, nie znając, właściwie, tej opinii. Okoliczność, że rosyjskiemu szowinizmowi udało się w znacznym stopniu zrusyfikować miejskich Ukraińców Doniecczyzny i Ługańszczyzny, NIE OZNACZA, że przeszli oni już w inny stan etniczny i nie uważają się czy nie czują się Ukraińcami, i w razie upowszechnienia używania języka ukraińskiego w placówkach oświatowych, środkach masowego przekazu oraz w działalności służbowej zaczną zorganizowanie domagać się wyjścia z Ukrainy. Zgodnie z danymi ostatniego spisu ludności, większość mieszkańców wschodnich i południowych obwodów Ukrainy nazwała siebie Ukraińcami. Tak, za Ukraińców w 2001 r. uznało się w obwodzie donieckim 56% ludności, w charkowskim — 70,7%, w zaporoskim — 70,8%, w dniepropetrowskim — 79,3%, w odeskim — 62,8%, w mikołajowskim — 81,9%, w ługańskim — 58%. Jedynie w obwodach donieckim i ługańskim liczba obywateli, którzy uznali język ukraiński za ojczysty, jest niewielka (odpowiednio 24,1% i 30%), w innych z wymienionych obwodów takich jest większość, a w mikołajowskim i dniepropetrowskim — zdecydowana większość (odpowiednio 69,2% i 67%). Spis ludności był swoistym referendum. Przeprowadzono go właśnie po to, aby uwzględniać wyniki w polityce państwowej. Język ukraiński nie stał się obcy dla rosyjskojęzycznych Ukraińców czy nawet dla Rosjan. Na Ukrainie waż

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn