Strona · s. 8strona oryginału ↗
REGION FASTOWSKI W POSZUKIWANIU PRAWDY O UPA
Слово Просвіти, №46 за 2007 рік
Fastowskie miejskie zjednoczenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki przeprowadziło regionalną konferencję naukowo-praktyczną „Region fastowski. Poszukiwania prawdy o UPA”. W pracy konferencji wzięli udział naukowcy z Kijowa i Fastowa, miejscowi krajoznawcy, nauczyciele historii z miasta i rejonu, pracownicy naukowi muzeów, społeczność regionu fastowskiego. W sali muzealnej obecni mieli okazję zapoznać się z unikalną wystawą dokumentów historycznych, związanych z historią UPA w skali ogólnoukraińskiej oraz z działalnością Głównej Komendy UPA na czele z Romanem Szuchewyczem, a także z działalnością zorganizowanego ukraińskiego podziemia na terenach regionu fastowskiego pod kierownictwem Petra ONYSZCZENKI. Pamięci historycznej dostarcza wiele materiału faktycznego. Na terenach naszego kraju jeszcze dzisiaj mieszka wielu przesiedlonych tutaj uczestników działań bojowych w szeregach UPA oraz miejscowych ludzi, związanych z działalnością fastowskiego ośrodka OUN w latach II wojny światowej. Z ich świadectw obecni dowiedzieli się wiele nowego o życiu naszego miasta w tamtych latach, a także o rozprawach jesienią 1943 roku z ludźmi, którzy przebywali na okupowanym terytorium. Wystąpienie badacza fastowskiej przeszłości, honorowego obywatela Fastowa, znanego artysty i dyrektora Fastowskiej Miejskiej Szkoły Rzemiosła Ludowego Anatolija Drewieckiego dotyczyło naświetlenia działalności fastowskiego podziemia OUN pod kierownictwem Petra Onyszczenki, które działało przeważnie w zakonspirowanych trójkach, i dlatego nie zawsze podziemni działacze znali innych członków organizacji z twarzy. Właśnie ten fakt przeszkadza obecnie, po śmierci głównych kierowników, ustalić dokładnie całą sieć podziemia OUN-UPA w naszym kraju. Ośrodki OUN działały w Fastowie, we wsiach Wepryk, Wełyka Snitynka, Wełyka Ofirna, Tomasziwka, Jarosziwka, Pryszywalna. Według jego przekonania, przypisywany radzieckim partyzantom profesor Kijowskiego Instytutu Medycznego Petro Bujko w rzeczywistości kierował działaniami ukraińskich partyzantów-podziemnych. Na korzyść tej wersji przemawia również ten fakt, że pomocnikiem u niego na giełdzie pracy, gdzie pracował jako przewodniczący komisji medycznej, był znany młody nacjonalista Andrij Krawec-Krawczenko. Komisja Bujki pomogła wielu mieszkańcom Fastowa uniknąć „ze względu na stan zdrowia” niemieckiego wyjazdu na roboty przymusowe. W kontekście wystąpienia A. Drewieckiego zapoznała z wydarzeniami tamtych czasów żywy świadek — kawaler Orderu Księżnej Olgi III stopnia i tegoroczna laureatka nagrody literackiej im. W. Kosowskiego Olha Onyszczenko, żona byłego rejonowego OUN na Fastowszczyźnie w latach 1940. Petra Onyszczenki. Wydarzenia wyzwolenia Fastowa i Ukrainy od Niemców przez wojska radzieckie oraz kontynuację walki ukraińskiego podziemia naświetlił historyk, przewodniczący Fastowskiego miejskiego zjednoczenia OT „Proświta” Eduard Mondzelewski. Uczestnicy konferencji przyjęli rezolucję, która wzywała wszystkich podmioty procesu naukowego i wychowawczego w regionie do prawdziwego naświetlania działalności UPA w latach II wojny światowej, opierając się nie na dawnych ideologicznych szablonach, a na udokumentowanych wnioskach współczesnych ukraińskich uczonych-historyków. Opowiadał o wydarzeniach tamtego czasu, a także poprowadził ścieżkami, gdzie 65 lat temu na wieki pozostały setki jego przyjaciół i bliskich. Drżała dusza, napływały łzy, gdy z jego ust płynęła przysięga żołnierza Ukraińskiej Powstańczej Armii. Od czasu ogłoszenia Niepodległości Ukrainy do dziś ani jedna państwowa kopiejka nie została wydzielona na uporządkowanie Muzeum Sławy Powstańczej. Za środki diaspory zostały odnowione miejsca, gdzie mieścił się sztab UPA „Południe”, kapliczka, letnia klasa powstańców, cmentarz. Ale wymagają one dalszej opieki, remontu. Na Rówieńszczyźnie jest kompleks memorialny oddziału partyzanckiego Miedwiediewa, a tutaj — drewniany zrąb, do którego prowadzi rozbita droga. Władze dbają tylko o osobiste interesy. Miejscowi mieszkańcy opowiadają, że z gór...
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
