Strona · s. 2strona oryginału ↗
CERKIEW KATERYNIŃSKA: BLOKADA ZNIESIONA, WIERNYCH NIE WPUSZCZAJĄ, ŚWIĄTYNIA I EKSPONATY USZKODZONE. KTO ODPOWIE?
Слово Просвіти, №46 за 2007 рік
Petro ANTONENKO
Wreszcie po niemal półtorarocznej blokadzie uwolniono z oblężenia wielostradalną cerkiew Katerynińską w Czernihowie. Przypomnijmy, że tę starodawną kozacką świątynię z końca XVII – początku XVIII wieku w zeszłym roku w kwietniu rozporządzeniem przewodniczącego obwodowej administracji państwowej M. Ławryka wreszcie przekazano do użytkowania kozackiej wspólnocie prawosławnej, która przez około 15 lat się o to starała. Oficjalnie cerkiew znajduje się w bilansie Narodowego Rezerwatu Historyczno-Kulturalnego „Czernihów Starożytny”, czyli jest to własność państwowa. W ostatnim czasie rezerwat przekazywał ją w dzierżawę Czernihowskiemu Państwowemu Muzeum Historycznemu, które otworzyło tu swój oddział – Muzeum Sztuki Ludowej Czernihowszczyzny. Dla eksponatów muzeum-oddziału szukano nowego miejsca, świątynię planowano pokojowo przekazać wiernym. I nagle letniej nocy, w przeddzień zakończenia wywożenia eksponatów, cerkiew została zablokowana namiotami. Ustawili je przedstawiciele Progresywnej Partii Socjalistycznej oraz duchowni i wierni eparchii Patriarchatu Moskiewskiego. W ten sposób starali się nie dopuścić do cerkwi wspólnoty kozackiej. A rzecz w tym, że ta wspólnota należy do Patriarchatu Kijowskiego. Na bezczelnym blokowaniu się nie skończyło. Moskiewscy duchowni wraz z jedną z mikropartii
Uszkodzono eksponaty o wartości miliona hrywien. Na pilny remont cerkwi potrzeba nie mniej niż miliona. Kto zapłaci? Milicja, Cerkiew Moskiewska, politykierzy? Czy NIKT?
zaskarżyli w sądzie rozporządzenie gubernatora o przekazaniu cerkwi. Nasze niespieszne sądy rozpatrywały tę sprawę ponad rok, dlatego wspólnota religijna nie mogła wejść do świątyni. Ale dlaczego wtedy nie mogli się tu dostać także pracownicy Muzeum Historycznego i Narodowego Rezerwatu – gospodarze pomieszczenia? Swoją drogą, rezerwat pozostaje gospodarzem w każdych okolicznościach, nawet po przekazaniu cerkwi do użytkowania wiernym. Przypomnę, że chodzi o organizacje państwowe. Tymczasem z cerkwi tak i nie zdążono wywieźć eksponatów o wartości około miliona hrywien. Ponad rok bez opieki pozostawało też samo pomieszczenie cerkwi. Przez cały miniony sezon jesienno-zimowy nie włączono ogrzewania. Zresztą jak inaczej, skoro blokujący bezczelnie powiesili na drzwiach swoje kłódki, owinęli je drutem i nie dopuszczali nikogo nawet w pobliże? Oddziały milicji przez ponad rok strzegły tej kłódki i blokujących. Liczne apele dyrekcji rezerwatu do organów ścigania pozostały bez reakcji.
Powodowie, przegrawszy w Czernihowie wszystkie procesy sądowe, niespodziewanie wygrali apelację w stolicy. Kijowski Apelacyjny Sąd Administracyjny podjął decyzję o uchyleniu wspomnianego rozporządzenia przewodniczącego obwodowej administracji państwowej o przekazaniu cerkwi wspólnocie. Motywowano decyzję tym, że podczas przekazywania takich obiektów wymagane jest uzgodnienie odpowiednich organów ochrony dziedzictwa kulturowego. Ale sąd z jakiegoś powodu „nie zauważył”, że takie uzgodnienie z Ministerstwa Budownictwa, Architektury i Gospodarki Komunalnej już istnieje. Oczywiście, obwodowa administracja państwowa i wierni Patriarchatu Kijowskiego zaskarżą tę decyzję. Czyli batalie sądowe trwają. A co z cerkwią i eksponatami? Wreszcie czernihowska milicja otrzymała jasne polecenie i 8 listopada odblokowała świątynię. W drugim roku blokady przedstawiciele rezerwatu i muzeum wreszcie mogli wejść do swojego obiektu. Naukowcy zobaczyli smutny obraz, którego zresztą się spodziewali. Komisja wszystko szczegółowo udokumentowała i sporządziła protokół. Odnotowano w nim, w szczególności, że bezcenne eksponaty doznały poważnych uszkodzeń, być może nieodwracalnych. A wśród tych eksponatów – unikalny ręcznik, który ma już trzeci wiek, inne wyroby mistrzów ludowych. Nie tylko tkaniny, ale i wyroby drewniane pokryła pleśń, grzyb, wszystko stoczyły mole, mszyce. Zepsuta
Zdjęcie autora instalacja grzewcza. Według najskromniejszych obliczeń, cerkwi i eksponatom wyrządzono szkodę na milion hrywien. Tego samego dnia eksponaty wywieziono z cerkwi. To, co można odrestaurować, uratować, spróbują odnowić. Rezerwat, czyli państwo, musi natychmiast rozpocząć prace remontowo-konserwatorskie w cerkwi, zresztą zaledwie kilka lat temu za niemałe środki odrestaurowanej. Ale straconego nie wrócisz. Wygląda na to, że tracimy też elementarne poczucie odpowiedzialności, poczucie tego, że powinna istnieć władza państwowa, która dba o interesy społeczne. Kto zrekompensuje straty, kto wreszcie odpowie za ten nieporządek?
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
