Strona · s. 6strona oryginału ↗
«PROŚWITA»
Слово Просвіти, №46 за 2008 рік
DO 140. ROCZNICY «PROŚWITY» Bohdan SAWKIW, członek rzeczywisty Ukraińskiej Akademii Naftowo-Gazowej, członek Proświty W tym roku obchodzimy nie tylko 140. rocznicę założenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, ale także 100. jubileusz powstania Ukraińskiego Towarzystwa Technicznego. Inicjatorami jego założenia byli profesor Politechniki Lwowskiej Roman Załozecki oraz inżynierowie Andrij Kornella i Wasyl Nahirny. W 1900 roku wysunęli oni ideę organizacji sekcji technicznej przy Towarzystwie Naukowym im. T. Szewczenki. Jednakże nie udało się jej wówczas zrealizować. Jako jedno z działań w ramach obchodów 40-lecia «Proświty» grupa ukraińskich inżynierów 1 listopada 1908 r. przeprowadziła we Lwowie zebranie organizacyjne, na którym założono «Ukraińskie Towarzystwo Techniczne» oraz utworzono komitet organizacyjny pod przewodnictwem inżyniera W. Nahirnego. Wkrótce towarzystwo zostało zatwierdzone przez administrację austriacką. Od tego czasu zasilało się młodymi specjalistami, inicjatywnymi inżynierami, rosła jego aktywność i autorytet w kraju. Na drugim zebraniu towarzystwa 15 stycznia 1913 roku na jego pierwszego przewodniczącego wybrano profesora Politechniki Lwowskiej Romana Załozeckiego (1861—1916). Roman Załozecki był jednym z pierwszych ukraińskich uczonych i organizatorów, którzy poświęcili swoją działalność rozwojowi nauki i przemysłu naftowo-gazowego. Urodził się Roman Wasylowycz 29 marca 1861 roku w mieście Bolechów, na galicyjskim Podkarpaciu. Studiował technologię chemiczną na politechnikach w Wiedniu i we Lwowie, w 1887 roku obronił dysertację w dziedzinie technologii chemicznej, w 1899 roku zorganizował przy Politechnice Lwowskiej pierwszą «krajową stację naukowo-badawczą» do badania podkarpackiej ropy i ozokerytu. R. Załozecki utorował drogę nowej dziedzinie nauki — geochemii ropy. Publikując pracę o składzie powietrza w kopalniach ozokerytu w Borysławiu, zapoczątkował naukę o ochronie środowiska naturalnego. Mając wielki autorytet wśród pracowników przemysłu naftowego w Galicji, był jedynym przedstawicielem kraju w składzie oficjalnej delegacji austriackiej na III Międzynarodowym Kongresie Naftowym w 1907 roku w Bukareszcie. W czasach kryzysu naftowego w 1905 roku, związanego z nadmiernym wydobyciem ropy w Borysławiu, zaproponował Lwowskiej Radzie Kolei wykorzystanie ropy zamiast węgla w lokomotywach, co dało możliwość nafciarzom znacząco Mykoła CZABAN, miasto Dniepr Latem 1910 roku w Jekaterynosławiu szalała epidemia cholery. Działała specjalna komisja do walki z tą niebezpieczną chorobą, w której aktywny udział brał profesor medycyny Mykoła Rohowycz. I choć przeżył on w Jekaterynosławiu dwa lata, pamięć o tym filantropie jeszcze długo pozostawała w sercach jekaterynosławian. Mykoła Opanasowycz Rohowycz (grudzień 1855 r. — czerwiec 1913 r.) urodził się w Baden (Niemcy). Pochodził z rodziny dziedzica powiatu pryłuckiego. Ojciec, Opanas Semenowycz Rohowycz, profesor botaniki Uniwersytetu Kijowskiego, był zubożałym szlachcicem powiatu starodubowskiego guberni czernihowskiej, zbierał na-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
