Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

BYĆ NARODEM, OBJAWIONYM W SŁOWIE

Слово Просвіти, №46 за 2008 рік

Nina HNATIUK Idąc na wieczór artystyczny, poświęcony Dniu Ukraińskiego Piśmiennictwa i Języka, myślałam o tym, że ojczysty język ukraiński jest nie tylko odwieczny, bogaty, melodyjny, ale i prawdziwy wielomęczennik — i na Sybir gnany, i głodomorami niszczony, i butem cudzoziemskim deptany, i nierzadko przez własne dzieci lekceważony. Lecz tak jak wiosenne trawy przebijają się spod śniegów prześladowań i zapomnienia, tak i język ukraiński rozprzestrzenia się, powstaje w swoim pięknie i wielkości. Jak tu nie wspomnieć o wyznaniach miłości z ust sławnych. „I uwielbimy na dziw i rozum nasz, i nasz język…” (T. Szewczenko). „Jak wiele waży słowo, jedno serdeczne, cieplutkie słówko!” (I. Franko). „Nasza mowa — to jest odzież naszego ducha, albo jeszcze lepiej — jaskrawy wyraz wszystkiego tego, co nas uderza, co czujemy, o czym myślimy-rozmyślamy, tego, co nazywamy duchem lub duszą” (Panas Myrnyj). „Nie samym chlebem żyje człowiek, ale każdym słowem, które z Bożych ust wychodzi” (Łesia Ukrainka). „Ja jeszcze mogę nie sprzeciwiać się, kiedy obrażają mnie jako człowieka, ale kiedy obrażają mój naród, moją mowę, moją kulturę, jakże ja mogę nie reagować na to?” (M. Kociubynski). Wieczory literacko-artystyczne, konferencje naukowe, „okrągłe stoły”, spotkania twórcze, poświęcone Dniu Ukraińskiego Piśmiennictwa i Języka, odbywały się we wszystkich obwodach Ukrainy. Niemało ciekawych wydarzeń miało miejsce także w Kijowie. Zakończenie na s. 4. Orędzie z okazji Dnia Ukraińskiego Piśmiennictwa i Języka Wiktor JUSZCZENKO Drodzy rodacy! Z całego serca witam was z okazji Dnia Ukraińskiego Piśmiennictwa i Języka. Ojczyste słowo towarzyszy każdemu z nas od pierwszego do ostatniego oddechu. Mowa — to dusza narodu, która wchłonęła w siebie odwieczną mądrość i nieocenione skarby kulturowe. Ukraińskie słowo niesie w sobie ducha sławnych zwycięstw ruskich książąt i kozackich hetmanów. W pieśniach, dumach i legendach, w kronikach Nestora, traktatach filozoficznych Skoworody, arcydziełach literackich Kotlarewskiego i Kwitki-Osnowjanenki, w genialnych utworach Szewczenki, Franki, Łesi Ukrainki i Kociubynskiego, w pracach setek i tysięcy wybitnych artystów i naukowców nasza mowa utwierdziła się wśród najbardziej rozwiniętych i najbogatszych języków świata. Jej nie zniszczyły „wałujewskie” i „emskie” ukazy, stulecia agresywnego lingwocydu i represji. W najcięższych czasach wojen, zniewolenia i głodomorów siła ojczystego słowa służyła Ukraińcom jako niezawodny amulet. Mowa zawsze jednoczyła miliony naszych rodaków, w jakiekolwiek czasy i w jakichkolwiek krajach by nie żyli, w jeden wielki i wieczny naród. W niepodległej Ukrainie język państwowy jest tym rdzeniem, wokół którego konsoliduje się ukraiński naród. To jeden z głównych symboli naszej tożsamości i odrębności, to nasz godny wkład w duchowy i kulturowy skarbiec światowej cywilizacji. Odradzając państwo i naród, musimy przywrócić także sprawiedliwość językową, zapewnić językowi ukraińskiemu pełnowartościowe i niezakłócone funkcjonowanie we wszystkich bez wyjątku sferach społecznych, zaszczepić głęboką miłość i szacunek do niego naszej młodzieży. To nasz święty obowiązek wobec Ukrainy i świata, wobec minionych i przyszłych pokoleń. Wierzę w duchowe siły narodu ukraińskiego, w wielką przyszłość naszej mowy i kultury. MIASTO OKRĘTOWCÓW I TEATRALÓW Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobzarza”: MBF „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106 ŁĄCZNIE NA KONCIE CERKWI TARASA — 900 574 hrywny 00 kop.

s. 4 · strona oryginału ↗

Najboleśniejszy temat — dlaczego my, Ukraińcy, nie czujemy się gospodarzami na swojej ziemi? Dlaczego ci, którzy przeprowadzili nomenklaturową prywatyzację, narzucają nam swój język, tradycje, myślenie? Dlaczego rosyjskojęzyczna gazeta, w której tytule są trzy zera, obraża nas? Czyżby Ukraińcy nie mieli honoru i godności, że nie przeciwstawiamy się temu? Ukraiński naród, język ukraiński mają głębokie prakorzenie, źródlane początki. Czerpiemy siłę nie tylko z naszych czarnoziemów, ale i z Bożej łaski słońca, z Pańskiej przestrzeni informacyjnej. To rosyjskojęzyczne gazety pragną pozbawić nas własnej przestrzeni informacyjnej, choć jesteśmy spadkobiercami najdawniejszych ludzi na tej ziemi. Nasi duchowi wrogowie pragną pozbawić nas języka ukraińskiego, muzyki ukraińskiej, kultury ukraińskiej, ducha ukraińskiego. A spójrzcie na tę galerię portretów wybitnych postaci ukraińskiej historii, literatury i sztuki, która mieści się na kilku piętrach Ukraińskiego Domu! To wszystko — nasi poprzednicy, nasi sławni przodkowie. A kontynuować ich sławę, wcielać w życie ich zamysły i testamenty — to nasze zadanie, nasz synowski obowiązek. Bądźmy więc godni nazywać się duchowymi spadkobiercami tych wielkich światłych postaci ukraińskości. Strzeżmy jak najdroższego skarbu naszego języka, przekazujmy go z pokolenia na pokolenie jako amulet narodu ukraińskiego. Jesteśmy silni, jesteśmy niezwyciężeni, jest nas większość. Nie zapominajmy o tym! Chwała językowi ukraińskiemu, chwała Ukrainie!” Grupie aktywistów „Proświty”, pracownikom bibliotek, placówek oświatowych wręczono nagrody Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Kierownik głównej służby polityki humanitarnej oraz ds. zachowania dziedzictwa kulturowego Sekretariatu Prezydenta Ukrainy Ołeksandr Bystruszkin odczytał Orędzie Prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki z okazji Dnia Języka i Piśmiennictwa Ukraińskiego, a także Dekret Prezydenta Ukrainy o przyznaniu odznaczeń państwowych z okazji tego święta. Odbył się wielki koncert mistrzów sztuki, zespołów ludowych, dziecięcej twórczości artystycznej. Kiedy ze sceny rozbrzmiewały ukraińskie pieśni ludowe, które rozgrzewały dusze naszych dalekich przodków, kiedy mali kozacy rywalizowali w kunszcie tańca, kiedy z ust młodych i starszych brzmiała prawdziwa poezja, przypominały się skrzydlate wersy Liny Kostenko: „Tylko narody, objawione w Słowie, godnie mogą żyć na ziemi”. Wdajmy się w rozmyślania nad tym stwierdzeniem, a zrozumiemy przyczyny wielu naszych niepowodzeń. Nina HNATIUK Zdjęcie Ksenii HŁADYSZEWEJ

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn