Strona · s. 8strona oryginału ↗
„BRUDNO-PAŁACOWA” KONCEPCJA
Слово Просвіти, №46 за 2008 рік
W gabinecie ukrainoznawstwa Serhij SZEWCZENKO, kandydat nauk historycznych, m. Kirowohrad Obecnie trwa aktywna „małorosyizacja” południa Ukrainy, gdzie już ustawiono pomniki Katarzyny II i Potiomkina. W Połtawie proces ten przekształcił się w zakaz ustawienia pomnika rodakowi Symonowi Petlurze. Imperialna fala dotarła także do Kirowohradu. Miejska komisja toponimiczna zainicjowała opracowanie i zatwierdziła koncepcję przemianowania ulic z epoki radzieckiej głównie na nazwy z epoki Romanowów. W przypadku ich zatwierdzenia przez władze, do Kirowohradu mogą powrócić ulice Moskiewska, Pałacowa, Aleksandrowska, Aleksiejewska, Dolna Dońska, Błotna, Kawaleryjska, Wygonowa, Brudna, zaułek Policyjny oraz inne urbanonimy, typowe dla miast imperium Romanowów i Federacji Rosyjskiej, z imionami carów i nazwami jednostek wojskowych. Zamiast nich z mapy miasta mogą zniknąć nie tylko nazwy komunistyczne (choć bulwar z takim imieniem w koncepcji pozostaje), ale także imiona koryfeuszy teatru narodowego M. Kropywnyckiego i I. Tobilewycza, na dodatek z ulic, przy których kiedyś mieszkali. Nowo objawieni toponimiści, którzy za tę koncepcję otrzymują budżetowe (!) pieniądze, doszli do wniosku, że spośród wariantów nazwy obecnej ulicy Szewczenki można wybrać Piotrowsko-Szewczenkowska, przywracając w pierwszej części nazwę z czasów Romanowów. Główny zamysł koncepcji władze miejskie już zaczęły realizować. Ogłoszono referendum podczas wyborów Prezydenta Ukrainy w sprawie przywrócenia stolicy obwodu nazwy Jelizawetgrad, która obowiązywała za czasów Elżbiety i Katarzyny II. Fakt, że w referendum w 2000 roku nazwa ta uzyskała najmniej głosów spośród zaproponowanych (Ingulsk, Nowokozaczyn, Ukrainosław i inne), jest ignorowany. Przeciwko referendum i przywróceniu carskiej nazwy w radzie miejskiej wystąpiły siły lewicowe. Jednak frakcje NU-NS i BJuT, które na szczeblu ogólnoukraińskim uważane są za patriotyczne, poparły referendum, dołączając głosy do regionalnych, którzy zainicjowali tę kwestię. Gazety poinformowały, że miejski komitet wykonawczy zezwolił na wzniesienie w Kirowohradzie pomnika M. Kutuzowa. A rządowa decyzja z 1990 roku o kompleksowym pomniku koryfeuszy teatru (idea narodziła się w naszym mieście jeszcze 126 lat temu) nie jest realizowana. Władze nie przejmują się poszukiwaniem środków na pomnik W. Wynnyczenki, który się tutaj urodził. W stolicy obwodu (podobnie jak na Ukrainie) nie ma pomnika P. Kałnyszewskiego, który wielokrotnie żądał tutaj zburzenia twierdzy św. Elżbiety na ziemiach kozackich, nie uwieczniono pamięci Szulhynów (w szczególności pierwszego ministra spraw zagranicznych Ukraińskiej Republiki Ludowej i bohatera spod Krut), Strzelców Siczowych. A ulice W. Stusa (mieszkał na Kirowohradszczyźnie), M. Zańkoweckiej (występowała w miejscowym teatrze), I. Mazepy znajdują się na obrzeżach, niedaleko cmentarzy. Przeciwko takiej sytuacji wystąpił nowo utworzony społeczny Komitet Odrodzenia Sprawiedliwości Historycznej, kierownictwo obwodowych oddziałów Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy i Młodego Ruchu, krajoznawcy. Ale na władze miejskie, jak się wydaje, nie miało to wpływu. Więc być może swoje słowo będą musiały powiedzieć także władze obwodowe, które na razie nie podjęły decyzji, oraz Rada Najwyższa, do której należy ostatnie słowo w sprawie nazw miast i wsi.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
