Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

Związek Krajoznawców odtąd narodowy

Слово Просвіти, №46 за 2008 рік

Jewhen Buket Pod koniec października odbył się IV Zjazd Związku Krajoznawców Ukrainy, który po raz pierwszy przeprowadzono jako organizację o statusie ogólnonarodowym. Uchwałę Gabinetu Ministrów Ukrainy nr 908 z 16 października 2008 r. „W sprawie nadania Ogólnoukraińskiemu Związkowi Krajoznawców statusu narodowego” podpisała premier Julia Tymoszenko. Ukraiński ruch krajoznawczy, który wiedzie swój chwalebny ród od legendarnych kronikarzy czasów Rusi Kijowskiej, heroicznej epoki kozaczyzny, krótkiego, ale znamiennego okresu Centralnej Rady, tragicznych czasów totalitaryzmu i epoki narodowo-demokratycznego odrodzenia, — to istotny składnik ukraińskiej historii narodowej, kultury i duchowości. Dla Ukrainy krajoznawstwo zawsze było nie tylko mocnym fundamentem pamięci historycznej, ale także formą samoobrony. Ideę utworzenia instytucji, która zajmowałaby się problemami historii regionalnej, zrodzono już w latach 20.–40. XIX wieku. W 1843 roku w Kijowie utworzono Tymczasową komisję do rozpatrywania dawnych aktów, którą zwykle nazywano Archeograficzną. W jej pracach, obok wybitnych uczonych tamtych czasów, aktywnie uczestniczył również Taras Szewczenko. W 1917 roku w Kijowie rozpoczął działalność Centralny komitet ochrony zabytków starożytności i sztuki pod przewodnictwem Mychajła Hruszewskiego. Po ustanowieniu władzy radzieckiej, w latach 1922–23, przy Wszechukraińskiej Akademii Nauk utworzono komisje krajoznawstwa kijowską, charkowską i odeską. Równocześnie powstawały społeczne towarzystwa krajoznawcze w okręgach, miasteczkach i wsiach. 31 maja 1925 roku utworzono Ukraiński komitet krajoznawstwa jako stale działający organ. Lecz, ku wielkiemu ubolewaniu, w warunkach aktywnego kształtowania się systemu totalitarnego liczne ośrodki krajoznawcze zostały rozgromione. Ważnym kamieniem milowym odrodzenia ukraińskiego krajoznawstwa stało się zaangażowanie na początku lat 60. XX wieku ponad 100 tysięcy kronikarzy-badaczy rodzinnego kraju do prac nad wydaniem „Historii miast i wsi Ukraińskiej SRR” w 26 tomach, a także utworzenie w 1979 roku w strukturze akademickiego Instytutu Historii Ukrainy wydziału krajoznawstwa historycznego, któremu między innymi zadaniem było przygotowanie „Zbioru zabytków historii i kultury”. 27 marca 1990 roku w Kijowie odbył się Pierwszy Ogólnoukraiński Zjazd Krajoznawczy, który miał status założycielski dla Ogólnoukraińskiego Związku Krajoznawców. Od tego czasu przez 18 lat Związek przeprowadził szereg zakrojonych na szeroką skalę przedsięwzięć, w tym odbyło się 12 ogólnoukraińskich i ponad 400 regionalnych naukowych konferencji krajoznawczych. W 1993 roku WSK wznowił wydawanie zdławionego w latach 30. czasopisma „Krajoznawstwo”; własne wydawnictwa drukowane posiada także 17 lokalnych ośrodków Związku. Tylko w ciągu ostatnich pięciu lat członkowie Związku Krajoznawców wydali ponad 600 naukowo-badawczych, publicystycznych i krajoznawczych książek. Obecnie rzeczywistymi członkami związku jest 1284 osoby, wśród których jest pięciu Bohaterów Ukrainy, czterech akademików i pięciu członków-korespondentów NAN Ukrainy, 69 doktorów i 117 kandydatów nauk, pracownicy muzeów, instytucji archiwalnych i bibliotecznych, placówek kultury, środków masowego przekazu. Niezmiennym przewodniczącym Związku od 1990 roku jest Bohater Ukrainy, akademik Petro Tronko.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn