Strona · s. 14strona oryginału ↗
ŚWIĘTO TEATRALNE
Слово Просвіти, №46 за 2008 рік
W mieście okrętów Mikołajowie, gdzie żył i pracował Mykoła Arkas, zakończył się III festiwal teatralny międzynarodowego czarnomorskiego klubu HOMO LUDENS „Człowiek, który gra”. Przez dziesięć dni aktorzy z Ukrainy, Mołdawii, Gruzji i Turcji demonstrowali kunszt w Mikołajowskim Artystycznym Rosyjskim Teatrze Dramatycznym, którego scenę gościnnie udostępnił dyrektor, zasłużony działacz sztuki Ukrainy Mykoła Krawczenko. Krytyka pomagała artystom spojrzeć na siebie z boku, naprawić błędy lub dowiedzieć się czegoś nowego. Do spektaklu reżysera Gyuzel Erten „Szalony Dumrul”, który przywiózł Trabzoński Teatr Państwowy z Turcji, nie przyczepiłby się chyba nawet sam Stanisławski. Dawną turecką legendę o dziadku Korkucie artyści opowiadają na nowo, ale nie traci ona aktualności. Na jakie poświęcenie zdolna jest bliska osoba? Dla kogo można oddać duszę? Teatr przywiózł do Mikołajowa prawie czterdziestu artystów, którzy pokazali wysoką kulturę gry, za co otrzymali Grand Prix w nominacji „Najlepszy spektakl”. Nagrodę „Złoty Delfin” za najlepszą reżyserię zdobył abchaski reżyser, zasłużony działacz sztuki Abchazji Walerij Kowe. Wyrazistą i lakoniczną jego inscenizację „Guarapskiego pisarza” zrealizowano w Abchaskim Państwowym Teatrze Dramatycznym im. S. Czamby. Tutaj każda fraza jest na poziomie aforyzmu. A w ostatnim monologu wyłożono niemal całą istotę teatru. Spektakl został już wyróżniony w Brześciu na międzynarodowym festiwalu „Biała Wieża” oraz we Władykaukazie na festiwalu „Scena bez granic”. A oto granicę z Ukrainą Abchazi przekraczali aż trzy dni. Przez opóźnienie zmieniono nawet grafik spektakli i mikołajowski teatr musiał pilnie przygotowywać zastępstwo. Dobrze, że w gotowości była premiera „Moja żona kłamczucha”, która przeszła poza konkursem, a na konkurs mikołajowianie zgłosili „Słoneczną noc” Nodara Dumbadze, którą wystawił ludowy artysta Gruzji, laureat Nagrody Państwowej i nagrody im. Kote Mardżaniszwilego Gieorgij Kawtaradze. Główną rolę Temura Baramidze reżyser zaryzykował powierzyć młodemu aktorowi Ołeksijowi Kubinowi i nie pomylił się. Chłopak mistrzowsko wcielił się w postać bohatera, dzięki czemu otrzymał Grand Prix w nominacji „Najlepszy młody aktor”, a Gieorgijowi Kawtaradze przyznano Grand Prix „Za najlepszą reżyserię”. Najlepszą młodą aktorką została Tetiana Konowałowa — artystka Odeskiego Rosyjskiego Teatru Dramatycznego im. A. Iwanowa za rolę Iriny w sztuce Ołeksandra Mardania „Nieprzyzwoity tytuł”. Grand Prix „Za najlepszą rolę drugoplanową kobiecą” i ozdobę ze „scytyjskiego” złota zdobyła sewastopolska aktorka Żanna Terłecka, która zagrała Suzette w komedii Marca Camolettiego „Francuska kolacja”. Grand Prix za najlepszą rolę kobiecą — kosztowną złotą ozdobę z diamentami — zdobyła zasłużona artystka Ukrainy, aktorka kijowskiego Teatru Młodego Lidia Wowkun za rolę Emily Dickinson w monodramie Williama Luce’a „Emily” (reżyser-inscenizator Ołena Szaparenko). Choć ten spektakl nie jest komedią, jury pozwoliło mu wziąć udział w konkursie. W Kijowie przedstawienie szło na małej scenie, więc u wielu pozostawały wątpliwości, czy „chwyci” widza aktorka, znalazłszy się przed oczami licznej publiczności. Czy znajdzie ona w wielkiej sali oczy, w których poczuje rozmówcę, co zamieni jej monologi w dialog z widzem? Lecz pani Wowkun nie straciła rezonu i nie zagubiła się na scenie, choć musiała w tym celu nawet zejść na salę. Udowodniła, że jest godna Grand Prix. Trochę rozczarował widzów Dniepropetrowski Teatr Młodzieżowy. Przywiózł spektakl Fazila Iskandera „Króliczki i boa” w inscenizacji Wołodymyra Petrenki. Ten spektakl ma już dziewięć lat. I choć temat jest aktualny do dziś, czas nie stoi w miejscu. Chwyty, które były decydujące pod koniec ubiegłego wieku, już zestarzały się w XXI. W każdym razie artystę Jurija Łysniaka za rolę Królika, który się zamyślił, wyróżniono za najlepszą rolę męską nagrodą „Złoty delfin”. Grand Prix za najlepszą rolę drugoplanową męską zdobył zasłużony artysta Mołdawii Jewhen Tołstow za rolę Siły Jerofiejicza Groznowa w spektaklu A. Ostrowskiego „Prawda dobrze, a szczęście lepiej”, który wystawił w Tyraspolskim Państwowym Teatrze Dramatu i Komedii im. N. Aronieckiej zasłużony artysta Rosji Wiaczesław Gunin. Chyba symboliczne, że festiwal zamknął spektakl „Drzwi” charkowskiego „Teatru 19”, który wystawił na motywach sztuki Luigiego Lunariego „Troje na huśtawce” reżyser-inscenizator i kierownik artystyczny teatru Ihor Ładenko. Artystom było ciężko grać, gdyż przebrzmiały fanfary zamknięcia festiwalu i niemal wszystkie nagrody już znalazły swoich bohaterów. Wydawałoby się, że święto się skończyło, a o młodych artystach zapomniano. Ale jury kontynuowało pracę i ocenianie gry. Co więcej, prawdziwi artyści grają nie dla nagród, a dla widza. Więc głównym celem było nie rozczarować tych, którzy przyszli na przedstawienie. I finał był godny. Lecz nie tylko szwał oklasków i okrzyki „Brawo!” stały się nagrodą dla młodych artystów, jury także wyróżniło wspaniałą reżyserię spektaklu nagrodą „Złoty Delfin”. Festiwal się skończył, lecz nie skończyły się kłopoty organizatorów. W przyszłym roku wziąć udział w tym teatralnym forum planują teatry z Rosji i Bułgarii. I choć znanych z teatralnej sławy miast Rosji w żaden sposób nie nazwiesz czarnomorskimi, organizatorzy z przyjemnością proponują im pokazać swoją sztukę. Tym bardziej, że w przyszłym roku Mikołajów będzie świętować 200-lecie, a mikołajowski artystyczny rosyjski teatr dramatyczny — 70-lecie. Chce się wierzyć, że kryzys ekonomiczny nie wpłynie na mecenasów i festiwal teatralny się odbędzie, gdyż zazwyczaj sztuka w czasach kryzysów rozkwita i staje się jaśniejsza oraz bardziej wielowymiarowa. Szkic Ołeny Jaremenko do filmu animacyjnego „Jajko-rajce” zagraniczną klasykę: nowele Giovanniego Boccaccia i Marka Czeremszyny, lirykę Iwana Franki, folklor. Niestety, w pozornie prestiżowej dziedzinie sztuki filmowej jest niemało problemów. Najważniejszy — brak finansowania państwowego. Podczas dyskusji okazało się, że dzisiaj młodzi specjaliści sztuk ekranowych mają mało możliwości zapoznania się z pracami nawzajem — tylko podczas obrony prac na katedrach i przekazując sobie płyty z nagraniami własnych dokonań. Sami studenci mówią, że biorą udział w akcji nie po to, by zwrócić uwagę na problemy branży (bo jedna akcja to za mało dla osiągnięcia tego celu), a po to, by mieć możliwość pokazać swoje prace. Pozostaje tylko wierzyć, że z czasem młode ukraińskie talenty zyskają możliwość odkrycia całego swojego potencjału twórczego. Przygotowała Natalija SOKYRCHUK. Scena z przedstawienia Naddniestrzańskiego Państwowego Teatru Dramatu i Komedii im. Aronieckiej „Prawda dobrze, a szczęście lepiej”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
