Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

CIEKAWE DO WIEDZENIA

Слово Просвіти, №46 за 2008 рік

Bocian we współczesnym środowisku. Rysunek H. Kuzniecowa z książki „Symfonia życia”, 1986 r. ...wyciąga szyję tak daleko, że czubek głowy dotyka grzbietu, a potem powoli unosi głowę, pochylając ją do przodu. Te ruchy, połączone z klekotem, stanowią język bocianów. Bocian klekocze, wracając do gniazda i witając swoją rodzinę, albo kiedy niepokoi go zbliżające się niebezpieczeństwo: drapieżnik, drwal, burza, pożar… Ten język, choć niemelodyjny, jest wrodzony. Małe bociąteczka, witając rodziców i dając znak, że są głodne, wykonują już rytualne ruchy, którym u dorosłych towarzyszy klekot, chociaż ich miękkie dziobki jeszcze nie wydają żadnych dźwięków. Gdzież jest ów bajeczny irij, dokąd na zimę odlatuje biały ptak z czarną plamą? I jak tam trafia? Bociany nie lecą, jak się mówi, „przez morze”, bo w podróży są bardzo ostrożne. Pokonawszy przestrzeń powietrzną nad Bałkanami i przeciąwszy Bosfor, docierają do Azji Mniejszej. Dalej podążają wzdłuż wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego aż do Egiptu; zauważmy, że nie omijają Ziemi Świętej, gdzie spotkał je prorok Jeremiasz. Tam odpoczywają na biblijnej rzece Jordan, w której wodach został ochrzczony Jezus. W Egipcie ptaki zwracają się na południe i długo lecą wzdłuż koryta Nilu aż do jego źródeł. Widok ogromnych jezior, progów i wysokich wodospadów nie zatrzymuje ich uwagi; stada śpieszą przez góry do… …przestała chodzić na wieczornice. Wtedy odwiedziła ją najbliższa przyjaciółka, córka połtawskiego urzędnika Hordija Czuraja, Marusia. Melasia opowiedziała jej wszystko. Szczera opowieść poruszyła pieśniarkę. Objęła Melasię, zaprosiła ją w niedzielę na wieczornice, obiecała drogi upominek. — Jaki dokładnie? — zainteresowała się dziewczyna. — Nie wypada zdradzać z góry, a sama jeszcze dobrze nie wiem, co to będzie — odpowiedziała Czurajówna. …W dużej izbie, na widoku, w trójświecniku paliły się świece. Na ławach siedzieli parobcy i dziewczęta. Oto do izby weszła Marusia Czuraj. Grzecznie się przywitała. Wszyscy oczekiwali, co powie ta dziewczyna, obdarzona zdumiewającym talentem. — Tego wieczoru, szanowne towarzystwo, zaśpiewam wam swoją nową pieśń „Na końcu grobli szumią wierzby”. To mój dar dla Melasi Barabasz. I zaśpiewała wzruszająco: Na końcu grobli szumią wierzby, Które sama zasadziłam… Nie ma tego kozaczka, Którego pokochałam. Ach, nie ma kozaczka, Pojechał za Desnę: Rośnij, rośnij, dziewczyno, Na drugą wiosnę! Rosła, rosła dziewczyna I dojrzała do zamążpójścia. Czekała/czekała na kozaczka, I zaczęła płakać. Ach, nie płaczcie, brązowe oczy, Taki wasz los: Pokochałam kozaczka, Stojąc przy księżycu! Zielone ogóreczki, Żółte kwiatuszki… Nie ma mojego miłego, Płaczą brązowe oczka! Tekst pieśni Marusia Czuraj zapisała w albumie z dedykacją dla Melasi Barabasz. Ten album w 1853 roku trafił do burmistrza Połtawy Selegenia. Minęło ponad trzysta pięćdziesiąt lat, jak odeszła w wieczność połtawianka Marusia Hordijiwna Czuraj. A jej niezrównane perły — liryczne pieśni — urzekają słuchaczy do dziś. Stały się nieśmiertelne.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn