Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

ZBIERAMY PLONY ZESPOŁU POSTGENOCYDOWEGO

Слово Просвіти, №46 за 2008 рік

Nina HNATIUK Otwierając briefing „Reżim komunistyczny a Hołodomor 1932–1933 lat: ocena prawna i przezwyciężanie stereotypów reżimu totalitarnego”, zastępca przewodniczącego Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Władysław Werstiuk zauważył, że sam fakt Hołodomoru 1932–1933 lat był jedną z największych tajemnic reżimu komunistycznego. Do końca lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku zabraniano o tym mówić, pisać, a nawet wspominać. Jak zaznaczał akademik Mykoła Żułynski, Wasyl Barka, który sam przeżył głód i widział na własne oczy horrory kanibalizmu, odtworzył tragedię narodową w powieści „Żółty książę”, nie łudząc się nadzieją na publikację tego utworu na Ukrainie. I dopiero pod naciskiem społeczności światowej, procesów narodowo-demokratycznych, które wrzały w ukraińskim społeczeństwie, komunistyczny lider radzieckiej Ukrainy Wołodymyr Szczerbycki zmuszony był przyznać, że głód na Ukrainie jednak był. Obecnie udowodniono na konkretnych faktach historycznych, dokumentach, świadectwach naocznych świadków tamtych wydarzeń, że był to nie tylko głód z powodu nieurodzaju wskutek niesprzyjających warunków pogodowych, a zaplanowane przez komunistyczny reżim Stalina ludobójstwo, którego celem było stłumienie odwiecznego dążenia narodu ukraińskiego do niepodległości, zniszczenie bazy społeczno-ekonomicznej ukraińskiej idei narodowej, w celu realizacji polityki reżimu totalitarnego na zniszczenie narodu ukraińskiego jako takiego, dla stworzenia jednolitego państwa z jednolitym narodem radzieckim i kontrolowaną świadomością. Faktyczne dowody celowości Hołodomoru — wpisywanie wsi na „czarne tablice”, ograniczenie przemieszczania się ludzi, pobór nie do zniesienia podatków od ludności ukraińskiej, wielkie wolumeny eksportu zboża za granicę w latach 1932–1933, odmowa bolszewickiego rządu od pomocy zagranicznej. 28 listopada 2006 roku Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła ustawę „O Hołodomorze 1932–1933 lat na Ukrainie”, zgodnie z którą Hołodomor uznano za akt ludobójstwa narodu ukraińskiego, a jego publiczne zaprzeczanie uznaje się za bezprawne. Mimo to na Ukrainie i w niektórych innych krajach uznanie Hołodomoru 1932–1933 lat za ludobójstwo pozostaje przedmiotem ostrych sporów i spekulacji politycznych. Dlatego jednym z najważniejszych zadań nie tylko Instytutu Pamięci Narodowej, ale i organów władzy państwowej, organizacji społecznych, działaczy nauki i kultury, całego ukraiństwa polega na tym, aby donieść do milionów ludzi i u nas, i na całym świecie prawdę o tej strasznej tragedii, zdjąć warstwy kłamstwa z naszej historii, utwierdzić w świadomości niezaprzeczalną prawdę: ludzkie życie — to dar Boży, i nikt nie ma prawa sięgać po nie. W każdym obwodzie Ukrainy, którego ludność ucierpiała w tamtych strasznych latach, obecnie tworzą wielki tom, gdzie będą wymienione imiona ofiar Hołodomoru; listy wsi, które wymarły w tamtych latach lub straciły znaczną część ludności. Docent, kierownik katedry prawa międzynarodowego i specjalnych nauk prawnych Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” Myrosława Antonowycz podkreśliła, że w „Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa”, przyjętej w 1948 roku, w artykule II dano taką interpretację: „Przez ludobójstwo rozumie się następujące czyny, dokonane w zamiarze zniszczenia w całości lub częściowo jakiejkolwiek grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej jako takiej: a) zabójstwo członków tej grupy; b) spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków tej grupy; c) umyślne stworzenie dla jakiejkolwiek grupy takich warunków życia, które obliczone są na spowodowanie jej całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego”. Komisja Kongresowo-Prezydencka USA na podstawie badania dokumentów, świadectw naocznych świadków doszła do wniosku, że Stalin i jego otoczenie zorganizowali ludobójstwo przeciwko narodowi ukraińskiemu. Serce ściska się z bólu, kiedy czytasz dokumenty tamtych czasów. W Postanowieniu Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Komisarzy Ludowych ZSRR „O ochronie mienia przedsiębiorstw państwowych, kołchozów i spółdzielczości oraz wzmocnieniu własności społecznej (socjalistycznej)” z 7 sierpnia 1932 roku zaznaczono: „Stosować jako środek surowej represji za rozkradanie mienia kołchozowego i spółdzielczego najwyższy wymiar ochrony społecznej — rozstrzelanie z konfiskatą całego mienia i z zamianą przy okolicznościach łagodzących pozbawienia wolności na okres nie krótszy niż 10 lat z konfiskatą całego mienia”. Nawet za kilka ściętych kłosów na niedawnym własnym polu chłopów albo rozstrzeliwano, albo bezlitośnie bito i więziono w obozie koncentracyjnym. Nieadekwatność winy i kary była tak uderzająca, że w narodzie to postanowienie, podpisane przez M. Kalinina i W. Mołotowa, przezwano prawem „o pięciu kłosach”. Głodową tragedię wielu tysięcy wsi pogłębiło także postanowienie Rady Komisarzy Ludowych USRR „O środkach do wzmocnienia skupu zboża” z 20 listopada 1932 roku. Tym dokumentem władza radziecka wprowadziła niepomierne kary naturalne — wywłaszczenie żywności i inwentarza w gospodarstwach, które „zalegały” ze skupem zboża według niepomiernych do wykonania planów. Oczywiście, kołchozy i poszczególne gospodarstwa nie mogły na czas wykonać sankcji karnych i innych środków represyjnych, a zwłaszcza 15-miesięcznej normy skupu mięsa. W Postanowieniu, podpisanym przez przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych USRR W. Czubara, podkreślono, że nakładanie tych kar nie zwalniało indywidualnych gospodarstw z całkowitego wykonania określonego skupu zboża. Każda ze wsi, wpisanych na „czarną tablicę”, była otaczana przez oddziały karne. Z podwórek zabierano wszystko — do ziarnka, do fasolki. Tych, którzy stawiali najmniejszy opór, czekał rozstrzał lub więzienne prycze w dalekich syberyjskich ostępach. Wszystko to O. Medunycia, W. Werstiuk, M. Antonowycz Zdjęcie Niny Hnatiuk wywołało głodową, gwałtowną śmierć milionów Ukraińców. Zastępca przewodniczącego Sumskiej Obwodowej Administracji Państwowej Ołeh Medunycia opowiedział o tamtych strasznych latach na jego rodzinnej ziemi. Zebrano 39 tysięcy świadectw naocznych świadków o Hołodomorze. Narodowa tragedia miała na Sumszczyźnie swoje osobliwości: obwód jest przygraniczny, tutaj 500 km terytorium graniczy z Rosją. Teren jest przeważnie zalesiony. Oddziały zaporowe stały na drogach, a głodni wieśniacy zmuszeni byli nocą przedzierać się przez nieprzejezdne bagna i zarośla, aby w sąsiednich rejonach Rosji wymienić na żywność resztki rzeczy. Ale nie zawsze się to udawało. Dlatego wsie wymierały. Tylko w Wodnych Piaskach zginęło od głodowej śmierci 250 osób w wieku od 1 do 80 lat. A ilu ludzi zmarło poza granicami wsi w poszukiwaniu jedzenia? Uderza też taki fakt. W cerkwi Pokrowskiej, wzniesionej w 1718 roku, zdjęto kopuły i urządzono krematorium. Tutaj palono zwłoki znalezione na ulicach Sum i w okolicach. Nikt już nie będzie w stanie ustalić prawdziwej liczby ofiar Hołodomoru-ludobójstwa na Sumszczyźnie. Ustalono imiona tylko 31 tysięcy zmarłych. A ilu ich było naprawdę?! Najlepszą pamięcią o ofiarach Hołodomoru będą nie tylko świece przy pomnikach, nie tylko minuty ciszy. Skrajnie potrzebne jest zdemontowanie pomników wodzów totalitarnego reżimu, przemianowanie ulic, które do dziś noszą imiona katów narodu ukraińskiego. Czyż nie jest dziwne, że i w naszych dniach istnieją ulice Postyszewa, który brał bezpośredni udział w organizacji Hołodomoru? Jak zaznaczył Ołeh Medunycia, na Sumszczyźnie w ciągu ostatnich czterech miesięcy zdemontowano 31 pomników Lenina, Kirowa, a także przemianowano 257 ulic. Ale trzeba powiedzieć otwarcie, że w wielu rejonach tę pracę prowadzić jest niezwykle trudno: są jeszcze ci, którzy stawiają opór, nijak nie chcą zrozumieć, ile milionów istnień naszych rodaków zabrała najstraszniejsza choroba — czerwona zaraza. Myrosława Antonowycz zaznaczyła, że do listopada 1932 roku możliwa była migracja ukraińskich wieśniaków do rejonów Rosji w poszukiwaniu kawałka chleba. Później stało się to niemożliwe — paszportów wieśniakom nie wydawano, więc i wyjazd był zabroniony. Oddziały specjalne miały bezpośrednie wytyczne wyłapywać ludzi na dworcach, zdejmować z pociągów i zawracać do ukraińskich gett. Wielu rozstrzeliwano na miejscu. Musimy pamiętać, że celem Hołodomoru było przede wszystkim wynisz-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn