Strona · s. 1strona oryginału ↗
WSZECHUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 46 (579), 18—24 listopada 2010 WOLNOŚĆ — KAŻDEMU Z NAS
Слово Просвіти, №46 за 2010 рік
22 listopada — Dzień Wolności. Święto, które powinniśmy uczcić. Uczcimy? I co dokładnie będziemy świętować? Zdobytą, wywalczoną Wolność czy jej fantom?
Petro ANTONENKO
Nie chodzi o to, co wydarzy się (lub nie wydarzy) w najbliższy poniedziałek na Majdanie. Być może przyjdą tu z przyzwyczajenia, z inercji „polowi dowódcy Majdanu”. A czemuż by nie: poniedziałek to dzień niesesyjny w parlamencie, więc może przyjść i jeden z zastępców speakera, i prawie niezauważalni w przerzedzonej opozycji parlamentarnej jeszcze kilku deputowanych. A były minister ma w ogóle mnóstwo czasu: jest obecnie bezrobotny, do tego zapewne będzie w Kijowie, gdyż ma zakaz opuszczania kraju z powodu wszczętej przeciwko niemu przez nową władzę sprawy karnej. Chyba do dowódców dołączą też resztki ich dawnego wojska. A może nagle przyjdzie i ten, czyje nazwisko wtedy, 6 lat temu, tutaj, na MAJDANIE, i na tysiącach majdanów tysiąckrotnie skandowaliśmy my, wyborcy, obywatele. Oświadczył przecież niedawno, na reanimacyjnym zjeździe jego partii „Nasza Ukraina”, że mimo wszystko głównym osiągnięciem ostatnich lat jest wywalczona przez rodaków wolność. Wprawdzie niedawny, w wyborach lokalnych, pogrom półżywej partii Majdanu jej honorowy przewodniczący nazwał całkiem przyjętym rezultatem. A co, może to rzeczywiście tak? I dla nas podobne, jak i obecna wolność, już stało się przyjęte? A może na Majdan w tym dniu wyjdzie i obecny prezydent? Całkiem poważnie. Oświadczył przecież niedawno, że zawsze podzielał i podziela ideały Majdanu. O tak! A my, nierozumni, zawzięcie staliśmy sześć lat temu przeciwko temu politykowi. On zaś, okazuje się, też „za”, tylko — doprecyzował, że politycy, którzy szli do władzy pod hasłami Majdanu, zdradzili te hasła i ideały. Cóż, warto powracać do tych ideałów. I w tym celu zestawmy je z rzeczywistością. Ideały, idee, hasła Majdanu — wszystkie one są w naszej Konstytucji Ukrainy. Nie chodzi o te rozdziały, które stały się obiektem politycznego tasowania to w 2004, to niedawno, w 2010 roku, w szczególności o zapisy dotyczące tego, komu i ile odmierzyć władzy. Chodzi o pierwszą część naszej Konstytucji, którą całkiem sprawiedliwie uznano za jedną z najlepszych w Europie i na świecie, w której właśnie mowa o podstawowych wolnościach obywateli Ukrainy. Jedno zastrzeżenie. Jeśli ideał gdzieś nie będzie się zgadzał z realiami, nie spieszmy się obwiniać o to tylko obecną władzę. Realia te kształtowały się przez wszystkie poprzednie lata, w szczególności i po Majdanie. Zatem Konstytucja, ideały i realia. „Artykuł 3. Człowiek, jego życie i zdrowie, cześć i godność, nietykalność i bezpieczeństwo uznawane są na Ukrainie za najwyższą wartość społeczną... Utrwalenie i zapewnienie praw i wolności człowieka jest głównym obowiązkiem państwa”. „Artykuł 29. Każdy człowiek ma prawo do wolności i osobistej nietykalności”. Przez ostatnie prawie dwie dekady nie wyjaśniono żadnego głośnego przestępstwa, w szczególności zabójstwa znanych całemu krajowi ludzi. Nie mówiąc już o zabójstwach, inne przestępstwa przeciwko tysiącom „przeciętnych” obywateli... „Artykuł 34. Każdemu gwarantuje się prawo do wolności myśli i słowa, do swobodnego wyrażania swoich poglądów i przekonań”. Mamy społeczeństwo niespotykanej wolności GADANIA. Publikacje w prasie, Internecie o „polepszeniu życia już dziś” i o „Ukrainie dla ludzi” w Meżyhirji, Konczy-Zaspie czy Bezradyczach. Śledztwa o tym, że przepływy finansowe kraju w znacznej mierze kontrolują „politycy” w rodzaju dobrze znanych organom ścigania kryminalnych autorytetów. Opowieść o prywatyzacji zakładów, w porównaniu z którymi różowe marzenie słynnego ojca Fiodora z powieści „12 krzeseł” o „świeczkowym zakładzie” — to dziecięce gaworzenie. Spokojne „inwestowanie” środków państwowych we własny, prywatny biznes. I co dalej? A nic. Przy takich publicznych oskarżeniach pod adresem prezydenta, premiera, ministra, deputowanego, mera sto lat temu ludzie albo szli na pokutę, albo wyzywali na pojedynek. Obecnie zaś można nie robić ani jednego, ani drugiego. Dziennikarz „pisze”, naród „podczytuje”. A jeśli ktoś już za bardzo się rozpisał, wysyłają go na tamten świat. Bezkarnie, bo żadne zabójstwo dziennikarza u nas nie zostało wyjaśnione. Rachunek otwarty od śmierci Wadyma Bojki, kontynuowany nazwiskami Giji Gongadzego, Borysa Derewianki, Serhija Ołeksandrowa. Co do dwóch ostatnich: czyżby ktoś wierzył w werdykt śledztwa i sądu w sprawie ich zabójstwa? „Artykuł 39. Obywatele mają prawo zbierać się pokojowo, bez broni i przeprowadzać zgromadzenia, wiece, pochody i demonstracje...” Sąd zakazuje absolutnie pokojowego wiecu, demonstracji, pikiety pod unikalnym pretekstem: ich uczestnicy „potencjalnie” mogą dokonać naruszenia porządku publicznego. To znaczy ludzi z góry uznaje się za winnych. Tego najwyraźniej za mało, bo władza przygotowuje się do przepchnięcia przez parlament nowej ustawy o pokojowych zgromadzeniach obywateli, w której proponuje się takie zapisy, że Konstytucji lepiej nie otwierać. „Artykuł 43. Każdy ma prawo do pracy, co obejmuje możliwość zarabiania na życie pracą, którą swobodnie wybiera lub na którą swobodnie się zgadza”. Pod obrady parlamentu wnoszony jest nowy projekt Kodeksu Pracy Ukrainy, który, poza tym, że kodeksem pańszczyzny, nazwać trudno. „Artykuł 47. Każdy ma prawo do mieszkania. Państwo stwarza warunki, w których każdy obywatel będzie miał możliwość zbudować mieszkanie, nabyć je na własność lub wziąć w najem”. Około dwóch milionów obywateli kraju mieszka w akademikach, tych nieogrodzonych obozach koncentracyjnych, szpetnej i haniebnej dla XXI wieku formie egzystencji. Mydlaną bańką okazały się rozreklamowane przez poprzednią władzę „programy dostępnego mieszkania”, nic „nie świeci” mieszkańcom „obozowisk” i innym bezdomnym także za nowej władzy. „Artykuł 48. Każdy ma prawo do wystarczającego poziomu życia dla siebie i swojej rodziny, co obejmuje wystarczające wyżywienie, odzież, mieszkanie”. „Artykuł 49. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, pomocy medycznej i ubezpieczenia medycznego”. A rzeczywistość? Jest ona dobrze znana dziesiątkom milionów współobywateli, zdecydowanej większości populacji. I wreszcie — „Artykuł 55. Prawa i wolności człowieka i obywatela są chronione przez sąd”. Tutaj chce się zacytować bohatera niegdyś popularnej komedii filmowej: „Niech żyje nasz najsprawiedliwszy, najhumanitarniejszy sąd”. Zrobiło się wam smutno od takiego obrazu? Daremnie. „Szczęście — w jego poszukiwaniu”, mawiano kiedyś. A poszukiwanie Wolności, być może, najlepiej zaczynać w sobie. Ona jest w nas samych, ile wywalczymy, zdobędziemy, tyle będziemy mieć. Niestety, niewola, niewolnictwo — też są w nas samych. Jednak przypomnijmy te chwile Wolności, ten MAJDAN, ten początek Pomarańczowej rewolucji — 22 listopada 2004 roku. Mimo wszystko — to nieprzemijające.
16 listopada pod murami Rady Najwyższej Ukrainy zebrało się ponad trzydzieści tysięcy pikietujących: drobni przedsiębiorcy i pracownicy sfery budżetowej z różnych regionów naszego państwa zjechali się, aby wyrazić swoje niezadowolenie zmianami w ustawodawstwie podatkowym i pracy. Nie przewidzieli wysokiej rangi autorzy tych „niepopularnych” projektów ustaw, że ludzie już nie są tak bojaźliwi, jak byli przed pomarańczową rewolucją. I zdolni nie tylko pikietowaniem bronić swoich interesów, ale i zmieniać władzę w całości. Zwłaszcza jeśli ta ostatnia i nadal tak jawnie będzie służyć interesom wielkiego kapitału.
Ołeś DMYTRENKO Zdjęcie autora
x x x Pozostaje przypomnieć Dekret Prezydenta Ukrainy Juszczenki, wydany w pierwszą rocznicę Pomarańczowej Rewolucji, 19 listopada 2005 roku: „W celu utrwalenia na Ukrainie ideałów wolności i demokracji, wychowania u obywateli poczucia godności narodowej, biorąc pod uwagę historyczne znaczenie rewolucyjnych wydarzeń jesieni 2004 roku, które zaświadczyły o miłowaniu wolności przez naród ukraiński, jego dążeniu do wolności i wartości demokratycznych, oraz w poparciu inicjatyw społecznych postanawiam: ustanowić na Ukrainie Dzień Wolności, który należy obchodzić corocznie 22 listopada”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
