Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

«MARZYCIELE PORANKÓW, ŁÓDKA INNEJ RZEKI…»: PRZEKŁADY ZE WSCHODU I ZACHODU

Слово Просвіти, №46 за 2010 рік

Dmytro Czystiak urodził się w Kijowie 22 sierpnia 1987 roku. Ukończył wydział zachodni Instytutu Filologii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki. Doktorant katedry filologii francuskiej tej samej uczelni. Autor utworów poetyckich, prozatorskich, badań literaturoznawczych i językoznawczych, artykułów krytycznoliterackich, tłumacz literatury belgijskiej, kanadyjskiej, marokańskiej, polskiej, francuskiej i szwajcarskiej. Autor książki poezji i przekładów „Pierwsze roztopy” (Kijów: WPC „Uniwersytet Kijowski”, 2006; Ogólnoukraińskie nagrody „Rukomesło” oraz „Twórczość młodych — skarb narodu”), przekładu, przedmowy i komentarzy do „Sztuk” M. Maeterlincka (Kijów: „Pulsary”, 2007; Nagroda Narodowej Akademii Nauk Ukrainy dla młodych naukowców) oraz powieści „Ludzka kwestia” F. Emmanuela (Kijów: „Pulsary”, 2009). Przygotowuje do druku tomik poezji „Sad nadsadny” (rękopis wyróżniony Międzynarodową ukraińsko-niemiecką nagrodą im. O. Honczara oraz Dyplomem konkursu „Hranosłow-2008”, stypendium Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej, III nagrodą Ogólnoukraińskiego festiwalu „Po prostu tak”). Nowela „Bezdzietna” wyróżniona przez miasto Kraainem (Belgia, 2009). Zwycięzca Międzynarodowego konkursu frankofońskich nowelistów (Dijon, 2008). Za poszczególne wybory przekładów uhonorowany nagrodami E. Nelligana (2006), H. de Saint-Denys Garneau (2008) oraz A. Grandbois (2009). Publikował w wydawnictwach belgijskich, rosyjskich, rumuńskich, francuskich, szwajcarskich, w szczególności w czasopismach „Wseswit”, „Kyjiw”, „Ukraińskiej gazecie literackiej”, „Słowie Proświty”, almanachu „LitAkcent” i in. Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy oraz Stowarzyszenia Tłumaczy krajów WNP i Bałtyckich. Z poezji belgijskiej Philippe Lekeuche (ur. 1954). Współczesny poeta francuskojęzyczny. Wykładowca psychopatologii na uniwersytecie w Louvain-la-Neuve. Autor szeregu tomików poetyckich, wśród których „Jeśli żyję” (1988), uhonorowany nagrodą Emila Polaka Królewskiej Akademii Języka i Literatury Francuskiej. Poetyckie słowo Philippe’a Lekeuche’a apeluje do poszukiwania transcendentnego początku dzięki przekroczeniu świata istniejącego poprzez poezję, miłość i medytacyjne zjednoczenie z nadświadomością. *** Anioł który udzielił mi komunii słowem zjawił się I nawet nie anioł nie mąż nie stworzenie a długie we śnie tchnienie zaślepienia widzialnym „Mów!” — krzyknął milczy „Mów!” Znowu cisza Zastygło wszystko w bezgłosie i ja ze wszystkim Więc wziął jagnię on i uderzył uderzył nim w gardło mi uderzył „Mów” — krzyczę uderzył ja zerwałem się na nogi uderzył I stałem się milczeniem I stałem się bramą Boga Z poezji ormiańskiej Karine Chałatowa (ur. 1953). Ormiańska poetka, tłumaczka, dziennikarka. Wykształcenie zdobyła na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym im. M. W. Łomonosowa. Tłumaczka ormiańskiej prozy dokumentalnej i artystycznej na język rosyjski. Autorka licznych publikacji poświęconych kulturze i literaturze ormiańskiej, w szczególności mało zbadanym aspektom czasów stalinowskiej niedoli. Zbiór „brudnopisów” i „czystopisów” „Granatowe kabare” (2009) chwyta życie w chwilach, gdy w emocjonalnych obrazkach prześwituje jego niepoznana istota. Przeczucia Marzenia niegdyś wyprzedzały dni, uczucia, wydarzenia. Z niedopisanego wiersza Iść do świątyni za namową ducha i pamięci, Zbliżać się do świątyni skradając się, cicho i manowcami, Lodową ścieżką liczyć kroki Nieodtajałą, między wzorami mroźnymi, Czepiać się gałęzi, a w szronie pąki, Dostać się do świątyni wreszcie, rękę wyciągnąć Obłędnymi oczami namacać klamkę na drzwiach, I nastąpić po omacku na płomień świecy przy progu. Z poezji kanadyjskiej Alain Grandbois (1900–1975). Urodził się we wsi Saint-Casimir (Quebec). W latach 1924–1939 mieszkał w Paryżu, gdzie zaprzyjaźnił się z francuskimi surrealistami, od 1939 roku żył w Quebecu, gdzie pracował jako dziennikarz w radiu, redagował czasopisma literackie „Francuska Ameryka”, „Związek”, „Wolność”, „Nowy kanadyjski czasopismo”. Laureat licznych nagród, wśród których nagroda imienia Athanase-Davida (1941, 1947, 1969). Otrzymał medal Akademii Francusko-Kanadyjskiej za dorobek pisarski (1968). Dla literatury Quebecu poezja Alaina Grandbois oznaczyła przejście od klasycznej tradycji do surrealistycznej metajęzyka z wiodącym motywem poszukiwania nieodnalezionego ideału życiowego. W sukni tej… W sukni tej na głazie jesteś jak skrzydełko białe Z garści kropla toczy się jak jeszcze świeża rana A ty śmiejesz się wniebogłosy jak samotne dziecko Delikatne bose nóżki a pod nimi trud głazu I ręce wokół ciebie rozlotem błyskawic I to kolan kółeczko wysepką mojego dzieciństwa Jeszcze piersi młode nieme wznoszą śpiewy Dla marnej pociechy I wygięcia cielesne wszystkie prowadzą do drżenia tajemnicy I czystości nieznanego co krew jego wartuje O ty stajesz się już podobna do utraty marzeń O ty stajesz się podobna do martwej narzeczonej O ty martwa chwilo w wiecznym nurcie Pozwól mi tylko oczy przytulić Pozwól mi tylko nałożyć ręce Na jasność powieki Pozwól cię wiecznie nie widzieć Nie widzieć jak w gęstwinie cienistej Powoli rozewrze i rozłupie Ciężką bramę zapomnienia Z poezji Górskiego Karabachu Grant Aleksanian (ur. 1961). Urodził się w mieście Arcach, wyższe wykształcenie techniczne zdobył w Erywaniu. Autor dziesięciu tomików poezji, które były drukowane w językach rosyjskim, angielskim, niemieckim i innych. Redaktor naczelny czasopisma literacko-artystycznego „Gegharm”. Laureat nagrody im. D. Warużana. *** Na palcach skrada się noc z nożami, głęboko wbitymi w plecy, — Jakaż ona ostrożna, noc na odejściu, ile mdłości jaśnieje w jej ciemnym rdzeniu! Nocy moja wygasająca, żadnego noża nie wyjmę z pleców twoich, a tylko zamknę ciemne powieki tobie, kiedy rozpostrzesz się bez tchu na przestrzeniach, które z miłości pielęgnowałem. *** Przebiega niebem pierworodny-dzwonnik. W szklanych domach przyjmują komunię ladacznice i prorocy. Fiołkowy krzew pije szumiące morze pamięci. Ten, kto wpatruje się w gwiazdę, chowa pod ziemią słońce. Wykwintne przeciwieństwa z miłości ubierają się w zachwyt, wszakże… Przebiega niebem pierworodny-dzwonnik. Z poezji polskiej Stanisław Ryszard Dobrowolski (1907–1985). Polski poeta, prozaik, tłumacz, działacz społeczny. Po studiach polonistyki i prawa na Uniwersytecie Warszawskim (1929), założył grupę literacką „Kwadryga”. Podczas niemieckiej okupacji brał udział w oddziałach partyzanckich. Po wojnie — sekretarz generalny Związku Literatów Polskich (1945–1946), kierownik wydziału Ministerstwa Kultury i Sztuki, wieloletni prezes Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Twórczość przedwojenna naznaczona tendencją romantyczną („Pożegnanie z Termopilami”, 1929), a także szkicami symbolistycznymi („Wróżby”, 1934), podczas wojny pisze szereg pieśni patriotycznych i ballad, a potem zwraca się głównie ku liryce intymnej z dominantą ludową („Dom i inne wiersze”, 1964; „Doświadczenie”, 1974). Dawny motyw Przeleciały, przeleciały łabędzie białe ponad trzciną, nad stawem. Tu nas, miła, niebawem — tu nas, miła, niebawem nie stanie, nas nie stanie. Przeleciały łabędzie białe — dwa księżyce, ptaki krwawe, ponad nami i pod nami. Grały-rżały gdzieś konie — lotnicy lekkoskrzydli czerwoni — na roli przy bramie. Ach, gdybyśmy za nimi polecieli, i ścisnęli rzewnym ostrogi, zachłysnęli się od lotu-drogi… Przeleciały, przeleciały łabędzie białe, przeleciały łabędzie białe. Z poezji uzbeckiej Wadym Muratchanow (ur. 1974) — uzbecki rosyjskojęzyczny poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Ukończył wydział filologii obcej Uniwersytetu Taszkenckiego. Kieruje działem poezji czasopisma „Nowaja Junost”, jest sekretarzem odpowiedzialnym czasopisma „Interpoezija”. Autor tomików poetyckich „Do zmierzchu” (2002), „Nieposłuszna muzyka” (2004), „Portrety” (2005), „Rozgałęzia się lato” (2007). Od 2006 roku mieszka w obwodzie moskiewskim. Poezja Wadyma Muratchanowa żywi się kosmosem dziecięcej wyobraźni w jej projekcji na świat dorosłych i bierze czystą nutę pierwotnego poetyckiego kontaktu z bytem. *** O tym, że latarka kieszonkowa nie naprawia się wiek, i o kisielu, nie dojedzonym w nieprzybyłym jutrze, o tym, że zielony żołnierzyk nie odnajdzie się w trawie — trzeba przecież ostrzegać, nie można tak po prostu, nagle. Nie spiesz się, nie bój się — widziadłem oczy zamknij — pył podwórkowej sjesty w każdej chwili jest jednak nieunikniony. Gdy tylko ostatnia szczelina położy się na murze spod ręki,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn