Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 46 (631), 17—23 listopada 2011 ZWIĄZEK MUSI BYĆ W EPICENTRUM WYDARZEŃ 19 listopada w Kijowie odbędzie się II etap VI zjazdu pisarzy TAJEMNICE ZAMKNIĘTYCH ARCHIWÓW», s. 1

ZWIĄZEK POWINIEN BYĆ W EPICENTRUM WYDARZEŃ

Слово Просвіти, №46 за 2011 рік

ZWIĄZEK JEST KIEROWANY PRZEZ CZŁOWIEKA, A NIE PRZEZ JEGO MANDAT POSELSKI W różnych czasach pisarze byli (i są!) posłami różnych szczebli — nie będziemy wyliczać posiadaczy mandatów poselskich, bo można zacząć od I. Franki, można — od czasów radzieckich czy od Rady Najwyższej pierwszej demokratycznej kadencji, kiedy ponad dwudziestu pisarzy-posłów wchodziło do Rady Narodowej, sprawczyni brzemiennych w skutki decyzji. I obecnie wśród deputowanych ludowych są członkowie NSPU, którzy dostali się do RN właśnie dlatego, że są wyrazistymi osobowościami twórczymi. Potwierdzają oni, że NSPU daje więcej „dla mandatu”, aniżeli mandat dla Związku. Nawiasem mówiąc, w ostatnich latach szeregi Związku zasiliły nowe osoby, które najpierw zdobyły mandat poselski, a potem wykazały się także w twórczości. Czy ci i tamci posłowie wpływają na twórczą, organizacyjną i gospodarczą działalność Związku? Bez komentarza, bo Jaworiwskiemu wystarcza własny mandat: immunitet poselski służy do ograniczania dostępu zarówno członkom pisarskiej Komisji Rewizyjnej, jak i kontrolującym organom państwowym do dokumentów finansowo-majątkowych. Kiedy zaś mowa o państwowym rozwiązaniu już nazwanych problemów żywotności NSPU, to nie mandat tego czy innego posła je rozwiązuje, a kolektywna inicjatywa, wola, stanowisko. Jurij Muszketyk nigdy nie był posłem RN, ale regularnie doprowadzał do tego, by kierowany przez niego sekretariat NSPU spotykał się z najwyższymi przywódcami państwa, a w rezultacie — ukazywały się serie prozatorskie i poetyckie, gazeta, przydzielano mieszkania, uchwalano ustawy, w szczególności — Ustawę o językach. Zatem nie w każdych rękach mandat jest bronią, która chroni NSPU i autorytet pisarzy. Zwłaszcza gdy mowa o finansowej i gospodarczej działalności Związku. Uczciwy audyt jest o wiele skuteczniejszy i Wy, koledzy, przekonacie się o tym. “CHLUPNIJ NAM, MORZU, ŚWIEŻE FALE!”, czyli CZY ZWIĄZEK PRZYRASTA MŁODYMI TALENTAMI Nauczyć bycia pisarzem jest niemożliwe, bycie zaś literackim mentorem — to szczęśliwe ojcowskie prawo znanych pisarzy. Znamy mnóstwo przykładów, kiedy nie tylko indywidualna opieka, ale i systemowa praca z twórczą młodzieżą sprzyjała pojawieniu się w literaturze całych pokoleń. Rzecz nie tylko w obecności w Związku stanowiska sekretarza ds. pracy z młodymi, gabinetu młodego autora, wieczorów twórczych i prezentacji. To ten stosunek, nienachalne patronowanie, które otwiera drzwi Domu Pisarzy ludziom bardzo szczególnym, wrażliwym, czasem zamkniętym lub nawet zniechęconym na drodze do swojego pierwszego poetyckiego czy prozatorskiego debiutu. Bez końca zamartwiając się swoimi ekonomicznymi niepowodzeniami, znikomymi możliwościami, nieumiejętnością bycia “menedżerami i producentami” dla nowych nazwisk, NSPU faktycznie roztrwoniła i odstraszyła tych debiutantów. Obecnie oni po części debiutują bez jej udziału i wsparcia. Samodzielnie znajdując sponsorów i wydawnictwa, młodzi autorzy już nie wiążą swojej drogi twórczej z NSPU. Takich przykładów są dziesiątki, jeśli nie setki. I sprawa nie tylko w indywidualnym wyborze w każdym indywidualnym przypadku. Młode pisarskie nazwiska — to nowe idee, napełnianie starych bukłaków młodym winem, umiejętność znalezienia odpowiedzi na wyzwania epoki — od obecności ukraińskiej współczesnej literatury w przestrzeni internetowej do komunikacji z rówieśnikami literackimi innych krajów, nowe formy popularyzacji ukraińskiego słowa artystycznego, nie mówiąc o ciekawych pomysłach twórczych i ich realizacji. Właśnie “świeże fale” są zdolne przezwyciężyć wieloletnią rutynę, pewien biurokratyzm w pracy z twórczą młodzieżą, w samej działalności Związku. Zamiast tego obserwujemy to masowo-awaryjne przyjmowanie do NSPU literackich emerytów, to pospieszny nabór literackich pionierów — poprzez pobieżne rozpatrzenie pierwszych książek lub zapożyczenia ze smołoskipiwskich seminariów literackich, a ogólnie — absolutną nieuwagę i brak szacunku do młodych. Co w rezultacie? Obojętność wobec Związku jako organizacji twórczej, niespójność młodych artystów z tradycjami twórczymi i postawą obywatelską Związku, które, mimo wszystko, jeszcze tlą się w jego murach. Co proponujemy? Aktywną obecność młodych 20—35-letnich pisarzy w organach kierowniczych NSPU, nadanie im możliwości samodzielnego planowania i realizowania wydarzeń literackich dzięki celowemu finansowaniu z aktywów Związku. Młodzieżowe skrzydło Związku należy konsekwentnie uwydatniać, wspierać, propagować, bo tylko tak można utrzymywać zainteresowanie czytelnicze współczesną literaturą ukraińską. Obecnie mamy wspaniałe przełomy twórcze, dokonane przez literatów średniego pokolenia na Wołyniu, Zakarpaciu, Galicji, Słobożanszczyźnie. NSPU jest zobowiązana wynieść te nazwiska do tego poziomu, aby jawiły się one nie jako osiągnięcia regionalne, a ogólnoukraińskie, a stołeczne prezentacje otworzyły im drogę do szerokiego czytelnika, do bibliotek publicznych, do radia i telewizji. Nie tylko fora książkowe i targi mają być miejscem publikacji książek, bo wyrosło już całe pokolenie, które nie czyta, nie odwiedza księgarni literackich i nie zna nazwisk ukraińskich pisarzy. Nawet studenci licznych uczelni humanistycznych Ukrainy ich nie znają! Musimy odrodzić tradycje lat 60—70, kiedy młodzi poeci zbierali liczne audytoria. NSPU nie może być tłem dla jednego-trzech nazwisk, bo nie osobiste ambicje i możliwości PR-owe kierowników poruszają procesem literackim. Nie skandale majątkowe, a głośne ogólnoukraińskie wydarzenia literackie mają propagować Nasz Związek, uczynić go epicentrum wydarzeń artystycznych. Czy pamiętacie coś podobnego z Jaworiwskim na czele? JAWORIWSZCZYZNA Wygłoszony 19 października i zatwierdzony przez VI zjazd pisarzy raport sprawozdawczy W. Jaworiwskiego przy publikacji został przez niego znacząco przeredagowany: dodano niszczycielskiego negatywu pod adresem oponentów, płaszczącej się żałości w skruchach, patosu w ocenie sytuacji społeczno-politycznej, aluzji do podziemnej współpracy zwolenników W. Baranowa z utajnionymi przedstawicielami władzy i jeszcze wiele takiego, co mieści się w ludowym przysłowiu-diagnozie “To ta Sołoha, co kury płoszy”. W publicystyczno-politycznej manierze W. Jaworiwskiego to nie nowość: walcząc z pisarzami, używa on brudnych aluzji, półprawdę wydaje za czyste złoto prawdy, oszczerstwo — za wyrok, plotki — za sprawdzoną informację… I wszystko tylko po to, że bardzo chce pozostać na trzecią kadencję i dokierować Związkiem do pełnego i nieodwracalnego… Nawet, wbrew Statutowi, zgadza się nie na cztery lata, a na jeden roczek. Po co? Aby zdążyć ukryć końce w samodzielnie zmąconej wodzie? Rozprawić się z oponentami? “Uszczęśliwić” kolejnymi obietnicami i zastraszyć z trybuny Rady Najwyższej — nie byle jak, a — aż zapytaniami do Prokuratury Generalnej?.. Niech idzie z Bogiem. Być może napisze autowieść “Najdłuższa noc pretendenta” i wtedy — drżyjcie, pisarze, jeśli wierzycie w praworządność pisarskiego Statutu, który gwarantuje prawo wybierać i być wybranym… Nasz “niezłośliwy” Wołodymyr Ołeksandrowycz przysięga, że “nie wyrzuca jakichkolwiek kompromatów” i łagodnie namawia pisarzy, by “ochłonęli, przemyśleli, pomyśleli”, a tymczasem przeinacza i wykręca każdą krytyczną uwagę — nie, nie do jego osoby, a do

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn