Strona · s. 14strona oryginału ↗
KOCHAĆ TO, CO PIĘKNE…
Слово Просвіти, №46 за 2011 рік
— Pewnego razu trafiłem do pewnego kolekcjonera — opowiada Mykoła Cukanow — i byłem wstrząśnięty tym, co zobaczyłem, przez dwie noce nie spałem. Myślałem. Przez kilka miesięcy przeglądałem wydawnictwa artystyczne, różnorodne płótna, w każdy weekend jeździłem do innych miast, poznawałem artystów, kolekcjonerów. Być może to właśnie w tych rozmyślaniach i podróżach dojrzała koncepcja przyszłej galerii. Przecież to wszystko trzeba pokazywać ludziom! Lokal przy ulicy Paszutina (centrum miasta) Cukanow kupił — wynajem byłby na tyle ekonomicznie uciążliwy, że stawiałby pod znakiem zapytania samo istnienie galerii. Swoją drogą, o galerii sztuki jako o biznesplanie w Kirowohradzie nie ma co mówić — środki ze sprzedaży biletów czy obrazów nawet w przybliżeniu nie mogą pokryć wydatków na utrzymanie takiej placówki. „Jelysawethrad” mimo wszystko stopniowo toruje sobie drogę do samowystarczalności — praktykuje sprzedaż magnesów z wizerunkami różnych obrazów, pocztówek, puzzli, plakatów. Jeśli chodzi o te ostatnie, to Mykoła Cukanow jest pewien — tutaj Ukraińcy muszą odzyskać rynek, który dzisiaj jest zalany chińskim niskiej jakości badziewiem. Oni wywożą obrazy naszych artystów, a nam oferują już niskiej jakości plakaty. Te, które oferuje „Jelysawethrad”, są o wiele wyższej jakości. Chce się wierzyć, że to zjawisko tymczasowe, nasze społeczeństwo mimo wszystko musi stać się bogatsze, z czasem ogół będzie przedkładał oryginalną sztukę. Ale gdyby nie inny rodzinny biznes, przyznaje Mykoła Cukanow, istnienie takiej galerii byłoby raczej niemożliwe. Tak samo jest z galerią obrazów, a dokładniej, stale działającą wystawą Andrija Kadchroba na trzecim piętrze sklepu „Mrija”, który znajduje się na sąsiedniej ulicy. Rodzice Andrija są właścicielami sklepu, dlatego on, młody artysta, ma możliwość wspierania takiej wystawy. Jego celem jest jednoczenie twórczej młodzieży miasta. To właśnie galeria Kadchroba (tak ją nazywają w Kirowohradzie) wraz z młodzieżową grupą medialną „Wese Kirowohrad” przeprowadziła kilka aukcji charytatywnych, a za uzyskane środki zakupiono sprzęt dla jednego z domów dziecka, dla obwodowego szpitala dziecięcego. Przy wejściu do „Mriji” stoi ogromna metalowa ważka, którą wykonał artysta pracujący w metalu Jewhen Wasylewski. Jego twórczość jest oryginalna i niepowtarzalna, choć póki co nie została należycie doceniona. Tak samo jeszcze nie ma mowy o zyskach w niedawno otwartym salonie artystycznym „Apollo”, który oferuje zarówno wyroby sztuki ludowej, jak i obrazy oraz antyki. Tutaj pracują ludzie zakochani w swojej pracy, w tym absolwentka wydziału artystycznego Kirowohradzkiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego Ołena Bachmacz. Niestety, prywatna inicjatywa czasem graniczy z niekompetencją: ten sam „Apollo”, mając całkiem dobre intencje, wydał niewielki przewodnik po mieście. Ładna poligrafia jeszcze bardziej podkreśliła nieudolność tekstów, w których jest wiele błędów faktycznych, nieścisłości, po prostu nieprawdziwych danych. Mykoła Cukanow uważa, że w kraju zaistniała paradoksalna sytuacja, kiedy mamy sztukę najwyższej próby, niemało wykształconych, a nawet zamożnych ludzi, ale nie ma ogniwa, które by ich łączyło. Jednym z nich jest galeria „Jelysawethrad”. Odwiedzający przyznają: wystawy w prywatnej galerii zmieniają nasze miasto w swoiste centrum sztuk pięknych. Mykoła Mykołajowycz nimi jakby próbuje zjednoczyć Ukrainę, prezentując artystów ze szkół artystycznych odeskiej, dniepropietrowskiej, zakarpackiej, charkowskiej. Marzy o wcieleniu w życie potężnego projektu, który zebrałby prace artystów ze wszystkich zakątków Ukrainy i namacalnie zademonstrował: nasze państwo łączy piękno, twórczość, przywiązanie do tradycyjnej sztuki realistycznej. Andrij Kadchrob, choć reprezentuje twórczą młodzież, też skłania się ku realizmowi w sztuce. — Modernizm to raczej część wnętrza, plama, która wypełnia określoną przestrzeń — rozmyśla artysta. — Kupują go, żeby nie obciążać mózgu, a realizm to coś, co jest drogie, bliskie, to, co porusza, co jest potrzebne duszy. Czy często mieszkańcy Kirowohradu odwiedzają nowe, być może nieco niezwykłe placówki kulturalne? U Andrija Kadchroba to osobne akcje, na które schodzą się ludzie o podobnych poglądach lub specjalnie zaproszeni goście. A „Jelysawethrad” jest stale otwarty dla odwiedzających. Według słów pracownika galerii Serhija Karakulina, średnio odwiedza ją 20 osób dziennie. W galerii organizowane są również wycieczki dla uczniów. I bardzo miło, gdy po ogólnym zwiedzaniu dzieci przychodzą grupami lub pojedynczo, aby lepiej przyjrzeć się temu, co je zainteresowało, co zapadło w duszę. W naszym mieście istniały dawne tradycje masowego zainteresowania malarstwem. Sto lat temu wśród największych miast Imperium Rosyjskiego, do których przyjeżdżali artyści-pieriedwiżnicy ze swoimi słynnymi wystawami, obowiązkowo figurował Jelysawethrad. Wtedy codziennie przychodziło obejrzeć prace artystów około dwustu zwiedzających. Takie zainteresowanie tłumaczy się tym, że w tamtych czasach w mieście działały słynne klasy rysunkowe, zorganizowane przez akademika Petra Krestonoscewa, które dały sztuce niemało znanych nazwisk. Dzisiaj sytuacja jest odwrotna: w Kirowohradzie z powodzeniem działa dziecięca szkoła artystyczna (dyrektor — Łeonid Bondar), a oto w jednym z dużych miast rejonowych — Switłowodśku — rada miejska już po raz kolejny próbuje zamknąć szkołę sztuk, chociaż wydatki na jej istnienie w porównaniu z innymi wydatkami budżetowymi są po prostu znikome. Kiedy państwo zachowuje się w ten sposób, szczególnie cenne są prywatne, społeczne inicjatywy, których zalążki widzimy w naszym mieście. Chciałoby się, aby Kirowohrad nie stracił szansy na odzyskanie sławy jednego z centrów sztuk pięknych, gdzie kocha się to, co piękne… Jeszcze dziesięć lat temu w naszym mieście nie było ani jednej mniej więcej przyzwoitej sali wystawowej. Kiedy na początku lat 90. dawna galeria obrazów powróciła do swojego pierwotnego statusu — stała się cerkwią Przemienienia Pańskiego, artystom i innym mistrzom gatunku użytkowego nie było właściwie gdzie zaprezentować społeczności swojej twórczości. Prawda, otwarto muzeum artystyczno-pamięciowe Ołeksandra Osmiorkina, gdzie regularnie odbywają się wystawy. Oczywiście, są one podporządkowane planowi i tematyce placówki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
