Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

Powołanie przez „Proświtę” Myrosławowi POPADIUKOWI — 75

Слово Просвіти, №46 за 2012 рік

Wasyl MARUSYK, zasłużony dziennikarz Ukrainy, laureat nagród imienia Ołeny Pczilky, Marka Czeremszyny i Anatolija Pohribnego Zdjęcie autora Co zasiejesz, to zbierzesz… Na wszystkich ukraińskich połaciach znają tę ludową mądrość, a szczególnie w Chlibiczynie w pobliżu pokuckiego miasteczka Zabołotiw, gdzie po raz pierwszy w rolniczej rodzinie ujrzał świat przyszły nauczyciel i poeta Myrosław Popadiuk. Tutaj poznał widziadło natchnienia w odbiciu rzeki Prut — pszenicznych pól i błękitnego nieba, gdzie uświadamiał sobie siebie w pieśniach ludowych i ojczystym słowie. Wysoki, sympatyczny, z rozważną rozmową, takim znają na Iwano-Frankowszczyźnie przewodniczącego Sniatyńskiego rejonowego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Myrosława Popadiuka. Pięć lat temu, na cześć 70-lecia, kierownicy „Proświty” uhonorowali jego trud odznaką „Budowniczy Ukrainy”. Urodził się Myrosław Petrowycz czwartego listopadowego dnia, a niedawno w tomiku „Perewesło” autor związał siedem rozdziałów z poetyckich i prozatorskich książek, czasopism i publikacji gazetowych. Odczytuję takie wierszowane wersy: „Mądrzejesz z latami… I rozejrzawszy się, mówi człowiek: przeżyłem jednak nie na marne swój wiek”. — Myrosławie Petrowyczu, jest Pan długoletnim czytelnikiem i autorem gazety „Słowo Proświty” (ostatnia publikacja z 4 października br. „Językowe pole Wasyla Rawluka”), proszę opowiedzieć troszkę o sobie. — Od małego pamiętam pieszczoty babci i matki, opiekę starszej siostrzyczki — wszystko to jasnym promieniem padło na duszę. Od małego hartował się w sercu także smutek. Bo ojciec w zadumie czerniał wojennej wiosny, przeżywając za swój kawałek ziemi, bo przed tym zamiast na front trafił do obozu koncentracyjnego w Wiaźmie pod Moskwą za swoją nieprawomyślność. Bo niszczyły ludzkie losy głód i okupacja, bo czerstwym i bezchlebnym był mozolny dzień pracy… Uciszała wszystko to rodzinna domowa przystań, na głównej ścianie której święty Mikołaj i Matka Boska z Jezusem, a obok — Szewczenko i Franko. „I mnie w rodzinie wielkiej, w rodzinie wolnej, nowej, nie zapomnijcie…”. Młode marzenia moje owijały się słowem Kobziarza. Chciało się i samemu wyłożyć na papier wszystko widziane i poruszające. W piątej klasie ułożyłem własnoręcznie napisaną książeczkę wierszy. — Jako młodzieniec po Zabołotiwskiej dziesięciolatce zdobył Pan w instytucie pedagogicznym zawód nauczyciela języka ukraińskiego, literatury i historii. Nauczycielował Pan na Południowej Winniczyźnie, a powróciwszy w rodzinne strony — w ośmiolatkach Zibraniwki i Chlibiczyna, Trojci, był Pan dyrektorem dziesięciolatek w Wowczkiwcach i Zabołotowie. — Właśnie wtedy określiłem się ze swoim życiowym credo we własnych wersach: W życiu jest prawda prosta, Co pomaga w dal iść, Wszystko najwyższe wyrasta Z miłości, prawdy i dobroci. We wszystkich tych szkołach, w wiejskich wspólnotach żyło oświeceniowe wieczne powołanie. Niepokonanym oświatowo-oświeceniowym duchem była napojona wowczkiwska ziemia z nieprzeciętną wiejską wspólnotą, gdzie dyrektorowałem w latach 1970—1974 i w ciągu których z moją pomocą wybudowało się nowe typowe pomieszczenie szkolne. Na tamten czas pamiętnymi jeszcze były wspomnienia krajan o minionych czasach, kiedy kierował Wowczkiwską szkołą Wasyl Rawluk w latach 1901—1921, stając się budowniczym dawnego starego pomieszczenia, z którego przeszliśmy do nowego (1974 rok). Ale ważniejszym było inne: właśnie W. Rawluk, objąwszy w 1909 roku Sniatyńską filię „Proświty” aż do 1939 roku, zapoczątkował wysokie oświecenie we wsi i powiecie, które nabrało nowego rozwoju w czasach ustanawiania niepodległej Ukrainy. Przyjemnie, że to Rawlukowe oświecenie los mi wywróżył kontynuować, stając się jednym z organizatorów odnowionej rejonowej „Proświty” w 1989 roku (z Towarzystwa Języka Ukraińskiego) oraz niezmiennym kierownikiem jej do naszych dni (1989—2012). Bez szacunku dla przeszłości nigdy nie osiągniemy silnej poważnej przyszłości. Obecnie na fasadzie szkolnego nowego budynku wznosi się od 2009 roku memorialna tablica pamiątkowa Wasyla Rawluka, na którą przychylnie spogląda Wielki Kobziarz z pamiętnej Szewczenkowej mogiły, usypanej niedaleko przy udziale Wasyla Rawluka w 1914 roku, i którą pobłogosławił swoim słowem przy jej poświęceniu Wasyl Stefanyk, kolega z klasy z kołomyjskiego gimnazjum. Tak, los przepowiedział mi stać się współuczestnikiem unikalnej sukcesji: Rawlukowe oświecenie nieustannie mnie ogrzewało. Więc moja książka „Trzy zorze Wasyla Rawluka” — to dar pamięci oddanego Pedagoga, Oświeceniowca, Obywatela. — Jest Pan szczęśliwy… W pracy? — 12 lat kierowałem Sniatyńskim rejonowym wydziałem oświaty (1985—1997), aktywnie dołączyłem do odrodzenia narodowej szkoły na Przykarpaciu poprzez stworzone w każdej placówce oświatowej komórki „Proświty”, których obecnie jest 46. Szkolna „Proświta” — pierwsza podstawa wszystkich narodowo-duchowych i patriotycznych działań na terenach kraju, całej kulturalno-oświeceniowej pracy (wzniesienie i otwarcie pomnika Tarasa Szewczenki za ludowe środki w Sniatynie, odnowienie i poświęcenie strzeleckich mogił, obchodzenie Świąt Siczowych, jubileuszy wsi, 950-lecia Sniatyna, przeprowadzanie tematycznych konferencji, festiwali, dni języka, Międzynarodowego konkursu języka ukraińskiego im. P. Jacyka itp.). Poprzez stworzone w każdej szkole komórki „Młodej Proświty” z klubami twórczymi przeprowadzane są wszystkie przedsięwzięcia edukacyjno-wychowawcze, olimpiady, konkursy. Pracując na stanowisku metodyka gabinetu metodycznego wydziału oświaty, organizowana była aktywna działalność wydawnicza poprzez moją redakcję oświatowo-oświeceniowego zbioru „Oświata i Proświta” oraz dziecięcego almanachu „Sritennia” („Młodej Proświty”), rejonowego czasopisma „Pokuttia”, zbiorów metodycznych „Słowo”, „Południkami doświadczenia”, gazety „Oświata i Proświta”. — Wiem, że przygotował Pan niemało książek z własnymi utworami… — Jeszcze na początku lat 90. ubiegłego wieku ujrzał świat ułożony przeze mnie dziecięcy zbiór „Biblia — zabytek kultury”, dziecięca czytanka „Nie zapomnij, czyim jesteś dzieckiem”, książki „Uświęć się, duszo”, „Zasady dobrego zachowania”, „Słowo o rodzinnej szkole”. Zawsze skłaniała do działania własna twórczość literacka. Stałem się autorem zbiorów poezji „Wielkanoc”, „Boże Narodzenie”, „Wesoły Elementarz”, „Promyczek”, śpiewnika „Ponad Prutem” z przedmową ludowego artysty Ukrainy Pawła Dworskiego, wyboru „Perewesło”, książek szkiców i esejów „Powołanie”, „Imiona”, „Skarby”, „Droga do Stefanyka”, „Iwan Franko i Sniatyńszczyzna”. Ułożyłem „Pokucką chrestomatię” (2009) do nauki w szkole literatury rodzinnego kraju, przygotowawszy dla tego specjalny Program, który został zatwierdzony na kolegium obwodowego instytutu kształcenia podyplomowego. Obecnie kieruję literacko-artystycznym oświeceniowym studiem „Kaliniowe grono” przy gazecie „Wisnyk Zabołotowa”. Kolega z klasy, rówieśnik, profesor, doktor filologii, poeta Bohdan Melnyczuk (Czerniowce): „Myrosław Popadiuk dawno utwierdził się w życiu jako mistrz pedagogicznej niwy oraz działacz społeczny. Cieszę się, że jestem autorem przedmowy do jego drugiej książki poezji „Boże Narodzenie”, a także do zbioru wybranych utworów „Perewesło”. Śladem M. Rylskiego mogę powtórzyć: „Niech żyje poezja, mój przyjacielu!”. Krajanie, szewczenkowski laureat, członek Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Jarema Hojan (Kijów): „Lubię, jeśli nadarza się okazja, pobyć z Myrosławem Popadiukiem, edukatorem i przewodniczącym „Proświty” (światło i w sprawach, którym on poświęcił się!) w szkołach Sniatyńszczyzny i Przykarpacia, lubię jego książki o rodzinnym kraju, w których on odkrywa naszą historię, lubię jego poezję, szczególnie satyryczną, i książki — słoneczne promyczki dla dzieci”. Kompozytor, autor piosenek do słów jubilata Wasyl Stecyk, proświcianka Maria Słobodian i Myrosław Popadiuk (Wołczkowce, 1 września br.)

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn