Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 46 (735), 21—27 listopada 2013 Niezgaszalna świeca pamięci PAMIĘTAJMY!

Слово Просвіти, №46 за 2013 рік

Petro ANTONENKO Narodowe Muzeum „Memoriał pamięci ofiar wielkiego głodu w Ukrainie” stało się w tych dniach epicentrum obchodów 80. rocznicy Wielkiego Głodu z lat 1932—1933. To właśnie tutaj w sobotę 23 listopada, w Dniu Pamięci, odbędzie się żałobna akcja upamiętnienia ofiar ludobójstwa. Tutaj zapalą ogólnoukraińską Świecę Pamięci, która odbije się echem milionów świec w całej wielkiej Ukrainie. O działalności muzeum w zakresie badania nieznanych kart naszej historii oraz upamiętniania ofiar totalitarnego reżimu opowiada dyrektor placówki Wiktor DIDENKO. — Na 80. rocznicę Wielkiego Głodu stworzyliśmy nową wystawę. Postanowiliśmy w sposób argumentowany pokazać, dlaczego Wielki Głód z lat 1932—1933 jest ludobójstwem. Ekspozycja wystawy wyraźnie zaświadcza, że zgodnie z Konwencją ONZ z 1948 roku ta tragedia jest rzeczywiście ludobójstwem narodu ukraińskiego. Po jej obejrzeniu ludzie powinni wszystko zrozumieć. Kolejną wielką sprawą jest stworzony przez nasze muzeum film o Wielkim Głodzie. Współbrzmi on z wystawą. Planujemy 22 listopada zaprezentować ten film i bezpłatnie oferujemy go do pokazu wszystkim zainteresowanym. Stworzyliśmy i stale uzupełniamy Rejestr ofiar Wielkiego Głodu. Stworzyliśmy dla niego specjalną stronę internetową. Są tu wszystkie te ofiary, których nazwiska zostały ustalone i wpisane do Narodowej Księgi Pamięci. Przez Internet każdy w Ukrainie i w dowolnej części świata może znaleźć nazwiska swoich krewnych, rodaków. Robimy to wszystko sami, naszym zespołem. Inne instytucje państwowe takiej pracy obecnie prawie nie prowadzą. Do Narodowej Księgi Pamięci, a to 19 tomów dotyczących stolicy i regionów państwa, wpisano nazwiska 882 tysięcy osób zmarłych z głodu. Ta Księga to ogromny trud naszych organów państwowych, na świecie istnieje tylko kilka tak unikalnych ksiąg. Ale kiedy przeanalizowaliśmy ją, okazało się, że znajdują się tu dane dotyczące tylko jednej trzeciej miejscowości Ukrainy. Dlatego rozpoczęliśmy projekt poszukiwania ofiar Wielkich Głodów. Szukamy nie tylko w tych wsiach, które nie trafiły do Księgi, ale także w tych, które się w niej znajdują. I co ustaliliśmy? Dla przykładu: w jednej ze wsi w Księdze figuruje 15 ofiar Wielkich Głodów, ale według uzupełnionych danych okazało się, że w tej wsi jest ich 700. Biorąc to wszystko pod uwagę, a także fakt, że dwie trzecie miejscowości w ogóle nie są objęte smutną statystyką, można sobie wyobrazić, jak bardzo niepełne są te dane. Drugi rok samodzielnie zajmujemy się poszukiwaniami i ustaliliśmy już 12 tysięcy nazwisk ofiar. — Do jakich ogólnych liczb ofiar głodu możemy dojść? — Podaję liczbę 8 milionów. Wystarczy spojrzeć na oficjalne dane spisów ludności z 1927 i 1939 roku. Minimum 8 milionów ludzi nie doliczyliśmy się. Następny nasz projekt, wsparty przez Światowy Kongres Ukraińców, to stworzenie na bazie naszego muzeum, a jest ono jedynym takim na świecie, wirtualnego muzeum. To coś znacznie więcej niż tylko strona internetowa. Stron internetowych mamy aż trzy. A w wirtualnym muzeum będzie można znaleźć wszystkie informacje dotyczące Wielkich Głodów, rejestr ich ofiar. Ciekawy jest również projekt, który już jest realizowany — jednolita baza danych o Wielkich Głodach. Prowadzimy tu szerokie poszukiwania w archiwach. Do tej bazy wprowadziliśmy liczne dokumenty dotyczące wywołania sztucznego głodu w ZSRR, w szczególności w Ukrainie. Są to uchwały, zarządzenia, dyrektywy wyższych organów władzy państwowej Związku, a także Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, dokumenty organów obwodowych i niższych szczebli władzy, aż do rad wiejskich. Na początku października ogłosiliśmy konkurs prac twórczych uczniów i młodzieży na temat Wielkiego Głodu. Aktywność młodzieży była dla nas nieoczekiwana: już w pierwszych tygodniach otrzymaliśmy z różnych obwodów ponad 70 różnorodnych prac — prozę, wiersze, pieśni, rysunki, wideoklipy, a nawet filmy. Młode pokolenie bardzo interesuje się więc naszą historią. Na początku przyszłego roku ogłosimy nowy konkurs. Tradycyjnie prowadzimy wystawę „Tragedia Ukrainy — tragedia jednej wsi”. Ukraiński sąd wydał już wyrok, wymienił nazwiska konkretnych organizatorów głodu — wyższych urzędników Związku. Ale kto wykonywał te zbrodnicze polecenia w terenie? Z reguły byli to nasi własni „aktywiści”, którzy zabierali ludziom ostatni chleb, skazując ich na śmierć głodową. Przygotowujemy taką wystawę o dwóch wsiach z obwodu czerkaskiego. Ktoś powie, po co wymieniać nazwiska konkretnych wykonawców, aktywistów? Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki — Ale trzeba powiedzieć prawdę! — Trzeba chociażby dlatego, że i teraz jesteśmy w takiej sytuacji, w której Ukrainiec jest gotowy wystąpić przeciwko Ukraińcowi. Mamy problemy z kadrami, ponieważ wśród wszystkich muzeów narodowych mamy z jakiegoś powodu najniższe płace. — Jak więc udaje się tak wiele robić, na przykład uzupełniać ten sam rejestr ofiar głodu? — Po pierwsze, rejestr uzupełniają także zwiedzający muzeum. Mamy w sali i na stronie internetowej kartę ewidencyjną. I ludzie często wpisują tam nazwiska znanych im ofiar Wielkich Głodów. Po dokładnym sprawdzeniu wprowadzamy to do rejestru. Po drugie, zwracamy się do archiwów, lokalnych organów władzy. Do tysięcy miejscowości muzeum wysłało już listy z prośbą o uzupełnianie rejestru ofiar głodu. Trzeci sposób — prowadzimy ekspedycje poszukiwawcze w obwodach, co przy naszych możliwościach nie jest takie proste. — Czyli bardziej na entuzjazmie? — Oczywiście, lepiej byłoby, gdyby odbywało się to w ramach programu państwowego. Ale obecnie w ogóle nie mamy takiego programu kontynuacji badań Wielkich Głodów, ustalania ich ofiar, chociaż w ustawie on figuruje. Kontynuacja na str. 4 1932- 1933 WSZYSCY WYROŚLIŚMY Z CHLEBA... FAŁSYFIKAT PRZECIWKO IWANOWI FRANKO NIE NISZCZCIE MUZEUM SZEWCZENKI! NIEBIAŃSKI PATRON KIJOWA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn