Strona · s. 7strona oryginału ↗
Pamięć o ofiarach — ostrzeżenie dla świata
Слово Просвіти, №46 за 2013 рік
Mychajło RATUSZNYJ, przewodniczący Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej
W imię sprawiedliwości trzeba od razu powiedzieć, że godne upamiętnienie rocznic Hołodomoru rozpoczęło się z inicjatywy ukraińskiej diaspory. W czasie, gdy my, każda rodzina w sowieckiej Ukrainie, wiedzieliśmy o okropnościach lat 1932—1933, ale nie mogliśmy o tym otwarcie wspominać i mówić, diaspora zbierała i upubliczniała materiały oraz świadectwa na ten temat. Na przykład, na żądanie naszych emigrantów została utworzona i rozpoczęła pracę Komisja przy Kongresie USA. Przesłuchała ona, udokumentowała i wydała świadectwa setek Ukraińców, którzy stali się ofiarami Hołodomoru. Angażowali się w to nasi współobywatele z wolnego świata, mieszkający w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii. Co mamy na dzień dzisiejszy? Obecnie w obchodach smutnej daty głównym ośrodkiem pozostaje Komitet Społeczny, który, właściwie, zainicjował upamiętnienie ofiar Hołodomoru. W szczególności wiele dla tego zrobił Stefan Domaniw, zastępca przewodniczącego UŚRK i przewodniczący Związku Ukraińców Australii. Komitet Społeczny uważa, że tak jak wcześniej, należy kontynuować organizowanie uroczystości żałobnych wszędzie, we wszystkich osiedlach, gdzie mieszkają Ukraińcy, niezależnie od tego, czy warunki na Ukrainie i w świecie są ku temu sprzyjające, czy nie. Przypomnę, 27 kwietnia 2010 roku Janukowycz, dwa miesiące po wybraniu go na prezydenta, na posiedzeniu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w Strasburgu (Francja) wystąpił przeciwko uznaniu Hołodomoru lat 1932—1933 za ludobójstwo, nazywając taką definicję błędną i niesprawiedliwą. Tym samym reżim Janukowycza dopuścił się niesłychanego cynizmu i niewybaczalnego świętokradztwa, znieważając świętą pamięć o milionach Ukraińców zmarłych z powodu sztucznego głodu, sprowokowanego przez Moskwę. Ale pamięć ludzka jest niezniszczalna. Akcje „Zapal świecę pamięci”, tak jak w poprzednich latach, będą odbywać się wszędzie. Oficjalne stanowisko obecnej władzy, że była to rzekomo tylko tragedia, a nie ludobójstwo, nie wytrzymuje konfrontacji z prawdą. Motywacja ekipy Janukowycza, którą, nawiasem mówiąc, wysunęła oficjalna Moskwa, opiera się na pseudoargumencie, że w tamtym strasznym czasie z głodu ginęli nie tylko Ukraińcy, ale i przedstawiciele innych narodowości. I tłumaczą, że była to walka klasowa przeciwko chłopstwu, w celu zmuszenia ich do wstępowania do kołchozów. Taka sobie smutna (a to od 6 do 8 mln niewinnych ofiar!) bolszewicka próba kolektywizacji ukraińskiej wsi. Ale jeśli przeprowadzimy analogię, to w latach II wojny światowej, podczas faszystowskiej okupacji u nas, tak jak w Niemczech, ginęli nie tylko Żydzi. Ginęli Niemcy, Słowianie (Ukraińców chyba najwięcej), przedstawiciele innych narodowości. Ale nikt przecież nie zaprzecza, że było to zaplanowane i przeprowadzone ludobójstwo przeciwko Żydom!? Zatem to, że z głodu ginęli nie tylko Ukraińcy, nie zaprzecza faktowi, że akcja ta została przeprowadzona właśnie przeciwko ukraińskości, jej chłopstwu, na podstawie kryterium etnicznego. To jest ten kluczowy moment, który odbija się we wszystkich rezolucjach, wszystkich postanowieniach, apelach Ukraińców Komitetu Społecznego do parlamentów świata podczas tych smutnych dat. W szczególności w najbliższych dniach będę w parlamencie Węgier — który, nawiasem mówiąc, uznał, że głód był ludobójstwem narodu ukraińskiego — gdzie będziemy czcić ofiary 1933 roku. Proces międzynarodowego uznania ukraińskiej tragedii za ludobójstwo trwa. Na przykład społeczność Ukraińców Chorwacji zwróciła się z odpowiednim apelem do swojego parlamentu. I są wszelkie podstawy, by mieć nadzieję, że przyjmie on odpowiedni dokument, tak jak zrobiły to rządy i parlamenty prawie 20 krajów świata. Jak wiadomo, niezależnie od tego, czy w tym czy innym kraju uznano Hołodomor Ukraińców za ludobójstwo, uroczystości żałobne „Zapal świecę pamięci” odbywają się na całym świecie. Świadczy to o tym, że Ukraińcy są jedynym narodem, który pomimo szalonego oporu wobec prawdy ze strony naszych wewnętrznych i zewnętrznych przeciwników, łączy nie tylko smutny jubileusz Hołodomoru-Ludobójstwa, ale i odpowiedzialność przed przyszłością. Musimy pamiętać i przypominać o tym światu nie tylko w imię tych niewinnie zabitych przez reżim stalinowski Ukraińców, ale i po to, by podobne wydarzenia nie powtórzyły się nigdzie i nigdy. Dziesiątki milionów Ukraińców nie tylko w ojczyźnie, ale i za granicą — na wszystkich pięciu kontynentach obchodzą smutny i tragiczny dla naszego narodu jubileusz — 80. rocznicę Hołodomoru lat 1932—1933, który zgodnie z prawem międzynarodowym uznawany jest za ludobójstwo wobec Ukraińców.
Vadym MYCYK, członek Stowarzyszenia Badaczy Hołodomorów na Ukrainie, Murzynci—Zwenyhorodka, obwód czerkaski.
Wieś Murzynci w rejonie zwenyhorodzkim rozłożyła się na brzegu rzeki Hnyłyj Tikycz. Od zachodu osłoniła się lasem Hubskim. Obok niej jeszcze w 1654 roku przejeżdżał patriarcha antiocheński Makary do Lisianki i widział, jak wyzwolony kraj kozaków ożywał. W zapiskach z podróży jego siostrzeniec Paweł z Aleppo zaznaczył, że w lesie ludzie wycinali drzewa całodobowo i budowali się. Było ich bardzo wielu: „...Są liczni jak mrówki i niezliczeni jak gwiazdy”. Piękno przyrody nie marnieje nawet po wiekach. Tylko życie zaczęło się zmieniać. Kiedy Centralna Rada w 1917 roku ogłosiła Ukraińską Republikę Ludową, ludzie w Murzincach na wiecu koło szkoły — która do dziś wabi pięknem architektury ludowej w centrum wsi — pod dwoma żółto-niebieskimi flagami poparli utworzenie swojego państwa. Po kilku latach rosyjscy bolszewicy utopili je we krwi i zagarnęli Ukrainę. Zaczął się na naszej ziemi „wielki przełom”, dokładniej — rozbój. W Murzincach od razu zburzyli majątek znanego ukraińskiego uczonego i podróżnika, założyciela i wieloletniego dyrektora Muzeum Zoologicznego Akademii Nauk Ukrainy Wołodymyra Karawajewa. W Kijowie do dziś jedna z dzielnic nazywa się „Dacze Karawajewa”. Niedaleko szkoły była posiadłość wielodzietnej rodziny Mychajła i Jałyny Szestopałów. Piętnaścioro dzieci dał im Bóg. W czasie głodu lat 20. zmarł ojciec, po nim dwie córeczki. W 1926 roku we wsi w 247 domach pozostało żyć 1063 ludzi. Okropności zaczęły się od początku lat 30. — rozkułaczanie i stworzony przez władzę niesłychany głód. Sprytniejsi zaczęli uciekać od „przyniesionego radzieckiego szczęścia”. Jeden z synów Szestopałów wyjechał do Donbasu. Troje do Odessy. Spuchnięty z głodu w 1932 roku dotarł do brata (zginął w 1941 r.) w Krasnym Łuczu (Donbas) także Matwij. Później ukończył wydział filologii ukraińskiej Uniwersytetu Kijowskiego, która zaprowadziła go do dziennikarstwa i folklorystyki. Wojnę przeszedł jako dziennikarz, pracował jako redaktor naczelny wydawnictwa „Mołod”. W latach 1954—1957 pracował jako dziekan wydziału.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
