Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

APEL do Prezydenta Ukrainy, Rady Najwyższej, Gabinetu Ministrów Ukrainy, pracowników muzeów, pisarzy, artystów, społeczeństwa Ukrainy oraz ukraińskiej diaspory

Слово Просвіти, №46 за 2013 рік

Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki wejścia od bulwaru Szewczenki. Wybito już ścianę zewnętrzną — budowane jest „reprezentacyjne” wejście od strony podwórza itp. W strefie rekreacyjnej, naruszając Ustawę Ukrainy „O muzeach i działalności muzealnej” (art. 11), zniszczono ogród, który odtworzono według wzorców kijowskich posiadłości z połowy XIX wieku. Na jego miejscu — na terenie o przeznaczeniu historyczno-kulturowym — wznoszona jest trzypiętrowa budowla z częścią nadziemną i podziemną o łącznej powierzchni 1361,2 m kw. z blokami żywieniowymi, pomieszczeniami pomocniczymi, technicznymi i innymi o niejasnym przeznaczeniu. W ten sposób ujawniona w mediach informacja o pospiesznie zaplanowanej i prowadzonej rekonstrukcji Narodowego Muzeum Szewczenki w Kijowie świadczy o radykalnej zmianie całej koncepcji Muzeum, które dziś jest nie tylko jedyną bezdyskusyjną wartością narodowo-jednoczącą dla wszystkich Ukraińców, ale i głównym kulturowym symbolem Ukrainy na świecie. Przekształcenie Muzeum realizowane jest w sposób bezwstydnie kuluarowy, za plecami i bez wiedzy międzynarodowej społeczności eksperckiej szewczenkologów i muzealników, bez przeprowadzenia wcześniejszych badań naukowych z jak najszerszą dyskusją fachową i społeczną, bez ogólnonarodowych debat, przetargów, etapowych publicznych sprawozdań — bez wszystkiego tego, co niezmiennie towarzyszy projektom takiego poziomu prestiżu wizerunkowego we wszystkich cywilizowanych krajach. A co najważniejsze — w ogóle bez zrozumienia, że nie chodzi o szkolne muzeum, a o ogólnonarodowe dziedzictwo, co więcej — o symboliczne kulturowe oblicze kraju, w którym jakakolwiek KONCEPCYJNA ingerencja jest możliwa tylko po długiej i żmudnej pracy przygotowawczej w warunkach absolutnej przejrzystości i osiągniętego konsensusu społecznego. Inaczej niż skandalicznym i nieodpowiedzialnym takiego podejścia nazwać nie można. Czyżby autorzy projektu mieli na celu ogólnoukraiński i międzynarodowy skandal z nieprzewidywalnymi konsekwencjami? Jeśli zaś w ich planach jest realizacja niezbędnego uporządkowania Muzeum, inspirowanego zbliżającą się datą jubileuszową, to jedynym rozsądnym wyjściem z sytuacji jest przeniesienie wszystkich megalomańskich planów „restartu” Muzeum na długoterminową perspektywę (z zaplanowanymi badaniami, utworzeniem Rady Nadzorczej z udziałem międzynarodowych ekspertów itp.) — i skupienie się na kwestiach renowacji, która ma zapewnić jak najpewniejszą KONSERWACJĘ obecnej ekspozycji, a co za tym idzie — powrót zwiedzających do muzeum. W przeciwnym razie Muzeum przywita jubileusz Szewczenki przy zamkniętych drzwiach. Wyrażamy swój protest przeciwko temu, co dzieje się dzisiaj z Narodowym Muzeum Tarasa Szewczenki w Kijowie i żądamy zaprzestania jego niszczenia! Ihor ŁYHOWYJ, minister kultury i turystyki Ukrainy w latach 2005—2006, dyrektor generalny Szewczenkowskiego Narodowego Rezerwatu w Kaniowie w latach 1989—2005; Anatolij HAJDAMAKA, artysta ludowy Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Łarysa BRIUCHOWECKA, redaktor naczelna czasopisma „Kino-Teatr”, laureatka nagrody im. O. Biłeckiego; Wiaczesław BRIUCHOWECKIJ, honorowy prezydent Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, Bohater Ukrainy; Pawło MOWCZAN, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Mykoła M. BILIASZIWSKIJ, starszy pracownik naukowy Muzeum Historii Miasta Kijowa; Jurij MUSZKETYK, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Bohater Ukrainy; Oksana ZABUZZKO, pisarka, laureatka literackiej nagrody Europy Środkowej „Angelus”, kawaler orderu księżnej Olgi III stopnia; Lubow HOŁOTA, pisarka, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Roman IWANYCZUK, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, Bohater Ukrainy; Mychajło SŁABOSZPYTSKIJ, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Bohdan HORYŃ, historyk sztuki, pisarz, obrońca praw człowieka; Wiktor BARANOW, przewodniczący Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy; Wołodymyr BAZYLEWŚKIJ, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Łeonid HRABOWŚKIJ, kompozytor (Ukraina—USA); Mychajło ANDRUSIAK, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Ihor KALYNEĆ, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Roman ŁUBKIWŚKIJ, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Wasyl HONCZARUK, naukowiec z 35-letnim stażem muzealnym; Wasyl SZKLIAR, pisarz; Maksym STRICHA, pisarz, doktor nauk fizyczno-matematycznych; Wołodymyr WIATROWYCZ, kandydat nauk historycznych, przewodniczący rady naukowej Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego, laureat nagrody im. W. Stusa; Marija MATIOS, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Łarysa MASENKO, profesor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, laureatka nagrody im. W. Stusa; Taras FEDIUK, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki, wiceprezes Stowarzyszenia Pisarzy Ukraińskich; Wira WOWK, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki (Brazylia); Teodozija ZARIWNA, pisarka; Wasyl PORTIAK, pisarz; Łesia WORONINA, pisarka, dziennikarka, laureatka konkursów literackich „Książka Roku BBC—2012”, Narodowego konkursu „Najlepsza książka Ukrainy 2009”; Ołeksandr KUCZERUK, dyrektor Biblioteki im. O. Olżycza; Sofija MAJDANŚKA, pisarka, zasłużony działacz sztuki Ukrainy; Wira AHEJEWA, profesor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, laureatka Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Rita Kindlerová (Rita KINDLEROVA), tłumaczka, laureatka nagrody literackiej im. H. Skoworody, członkini Czeskiego Stowarzyszenia Ukrainistów; Ołeś ILCZENKO, pisarz; Taras MARUSYK, dziennikarz, publicysta, tłumacz, członek Rady Społecznej przy Komitecie ds. obchodów 200-lecia urodzin Tarasa Szewczenki, członek Narodowych Związków Dziennikarzy i Pisarzy; Rajisa MOWCZAN, literaturoznawca, doktor nauk, profesor; Natalka BIŁOCERKIEWEC, poetka; Mykoła RIABCZUK, wiceprezes Ukraińskiego PEN-Clubu; Maryna BYSZENKO, studentka Uniwersytetu Karola w Pradze; Maryna PAWŁENKO, członkini Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy; Natalka POZNAK-CHOMENKO, dziennikarka; Ludmyła TARAN, muzealnik z 18-letnim stażem, pisarka, laureatka nagrody literacko-artystycznej „Kijów” im. J. Płużnyka; Natalja KŁYMENKO, muzealnik z 35-letnim stażem, poetka, zasłużony pracownik kultury Ukrainy 17 listopada 2013 r. — przekonany jest Jewhen Ołeksandrowycz. Ten sam fenomen został zadeklarowany również u Gogola. Jednak Szewczence od dzieciństwa właściwa była naturalna religijność. Stan duszy Tarasa Szewczenki po powrocie z zesłania spowity jest tajemnicą. Jednak z zapisów w „Dzienniku” poety widzimy całkowite przeciwieństwo tych stereotypów — pisze on o tym, że represje nie zdołały wpłynąć na jego życie. Wyruszywszy na zesłanie w wieku 33 lat i powróciwszy w wieku 43, pisarz pozostał młody duchem, którego nie dotknęły życiowe burze. Chociaż jeśli porównywać warunki odbywania kary w carskich koszarach i radzieckich obozach koncentracyjnych, to, jak przekonany jest z własnego doświadczenia Jewhen Swerstiuk, te pierwsze były bardziej nieznośne. Bo jeśli na Sołowkach gromadziło się inteligentne, wykształcone środowisko, pozwalano pisać listy, spokojnie pracować, to w carskich koszarach, dokąd zesłano Szewczenkę, zabroniono wszystkiego: pisać, malować, komunikować się z innymi, a do tego dochodziły nieustanne, upokarzające codzienne musztry. Trudno było w takim piekle nie zatracić siebie. Największą zagadką Tarasa Szewczenki jest jego „drugie życie”. „Nie znam żadnego pisarza, który po powtórnym pochówku stałby się apostołem, prorokiem, z którego grobu zrobiono by kult, któremu postawiono by pomniki we wszystkich krajach świata” — wyznał Jewhen Swerstiuk. Po dziesięcioleciach zakazów nałożonych na imię Szewczenki, jego „Testament” wypełniły dwa kraje, pozwalając Słowu poety żyć własnym życiem.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn