Strona · s. 15strona oryginału ↗
Baryszówka — stolica neoklasyków
Слово Просвіти, №46 за 2013 рік
W Baryszówce w latach 1920—1923 mieszkali i pracowali wybitni ukraińscy poeci-neoklasycy oraz literaturoznawcy Mykoła Zerow, Oswald Burghardt (Jurij Klen), Wiktor Petrow (W. Domontowycz), wykładowcy Baryszowskiej 7-letniej szkoły oraz technikum społeczno-ekonomicznego. Wydarzenie to wywarło niezatarte wrażenie na życiu kulturalnym tego osiedla. O tym, że narodziła się tutaj słynna grupa literacka, która otrzymała nazwę „neoklasycy”, pamiętają władze rejonowe i osiedlowe, miejscowa inteligencja, o sławnych rodakach opowiada się dzieciom, poświęcono im pokój w muzeum krajoznawczym, badają historię stowarzyszenia literacko-artystycznego imienia wybitnego neoklasyka, obecnie zaplanowano otwarcie muzeum. „Zerow jest dla mnie jednym z gigantów ducha, z którymi żyję przez całe swoje świadome życie — kontynuowała Marharyta Kostiantyniwna. — Zachwycam się jego sonetami, twórczością wszystkich neoklasyków. Uważam za szczęście, że naszą wielką literaturę odkrywał przede mną Wasyl Stus, z którym razem pracowaliśmy w jednej organizacji po tym, jak za dysydencką działalność zabroniono mi zajmować się dziennikarstwem. Od niego po raz pierwszy usłyszałam szczegółową opowieść o waszym wielkim rodaku, potem od jednego z najlepszych tłumaczy Hryhorija Kocura”. Niedawno minęła smutna data — 3 listopada wielu ukraińskich więźniów politycznych rozstrzelano w uroczysku Sandarmoch, wśród nich także Mykołę Zerowa. Obecni uczcili pamięć poległych minutą ciszy. Na spotkanie przybyli znani dyplomaci, dla których Baryszówka jest małą ojczyzną. Są to Jurij Bohajewski oraz Wsewołod Tkaczenko, pisarz, tłumacz. Poinformowali oni, że grupa weteranów służby dyplomatycznej wystąpiła z oświadczeniem o poparciu kursu na integrację europejską Ukrainy. Jest to niezwykle ważne, aby Ukraina pewnie szła w przyszłość, aby nikt na nią nie naciskał, nie dyktował, jak mamy żyć. Dziennikarka gazety „Barysziwśkyj wisnyk” Lidija Sawczenko, członkini studia literackiego imienia Zerowa od 1967 roku, do którego uczęszczała jeszcze jako uczennica dziewiątej klasy, opowiedziała o historii studia. Przewodniczącym był Ołeksandr Borowko, laureat nagrody „Złote pióro”, współprzewodniczącym studia — Ołeksandr Szarwarok. Istniało ono tylko 9 miesięcy, w 1968 roku zostało zlikwidowane jako „burżuazyjno-nacjonalistyczne”. Wiele osób przypłaciło udział w jego pracy. Dzięki wysiłkom Ołeksandra Szarwaroka w czasach pieriestrojki studio odnowiono. A wtedy, w latach 60., miejscowy artysta Mykoła Bykow namalował portret Zerowa, z nim studyjni odwiedzali wsie rejonu, opowiadali o neoklasykach, czytali własne poezje, nieśli wysoką sztukę słowa. Mykoła Borowko, znany poeta, brat Ołeksandra, marzył o stworzeniu w Baryszówce gimnazjum im. Zerowa, uwiecznieniu imienia poety w nazwie ulicy (obecnie mieszkańcy wsi zrealizowali to marzenie), stworzeniu muzeum neoklasyków (częściowo wcielone w życie w muzeum krajoznawczym). Goście odwiedzili je, a także muzeum Tarasa Szewczenki, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa z napisem, że w listopadzie 1846 roku T. H. Szewczenko odwiedził Baryszówkę. Muzeum założył w 1987 roku kandydat nauk historycznych, działacz państwowy i społeczny W. S. Kostenko. W ubiegłym roku muzeum obchodziło 25-lecie. W dużej sali kinowej obejrzano film „Ukraińscy więźniowie na Sołowkach. Mykoła Zerow”. Na pokaz przyszli kierownicy rejonu i miasta, uczniowie, inteligencja, miłośnicy sztuki. Przywitała obecnych zastępczyni przewodniczącego Baryszowskiej Rejonowej Administracji Państwowej Natalija Mychajliwna Hołowko, podziękowała gościom za film i rzeźbiarski portret Zerowa. Dyrektor Połtawskiej Obwodowej Państwowej Kompanii Telewizyjno-Radiowej „Łtawa” Natalija Iwanczenko, zasłużona dziennikarka Ukrainy, członkini Narodowego Związku Kinematografistów Ukrainy, przedstawiła pracę: „Opowiadając o Mykole Zerowie — powiedziała Natalija Hryhoriwna — staraliśmy się pokazać poprzez tę osobowość tragedię całego pokolenia Rozstrzelanego Odrodzenia. Nasza ekipa filmowa korzystała z materiałów dokumentalnych, zbadaliśmy 7 tomów śledztwa przedsądowego w sprawie Zerowa. Razem z naszą scenarzystką, doktorem nauk filologicznych Ołhą Nikowską oraz operatorem filmowym Dmytrem Starikowem byliśmy na Sołowkach, w Sandarmochu, chodziliśmy do dołów śmierci. To, co zobaczyliśmy, uważaliśmy za swój obowiązek emocjonalnie przekazać widzowi, ponieważ to nasza historia, którą trzeba znać. Film powstał w 2011 roku. Otrzymaliśmy za niego państwową nagrodę im. Wiaczesława Czornowoła w dziedzinie publicystyki. Na Ogólnoukraińskim konkursie krajowych producentów telewizyjnych zwyciężył w siedmiu kategoriach i otrzymał Grand Prix”. Po pokazie mer miasta Wołodymyr Wiktorowycz Kociurbij podziękował wszystkim, którzy przyjechali na święto, i obiecał, że na bazie miejscowej Szkoły Ogólnokształcącej nr 2 zostanie stworzone muzeum Mykoły Zerowa, które stanie się wizytówką Baryszówki. Borys Dowhan daruje mieszkańcom Baryszówki popiersie Mykoły Zerowa. Zdjęcie Nadiji Kyrjan
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
