Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

«Zuckerberg kontra Oszczadbank», czyli najnowsze doświadczenie prawnej samoobrony

Слово Просвіти, №46 за 2017 рік

Wymaganie od urzędnika sumiennego wykonywania jego obowiązków nie przystoi. Tobie, nędznemu petentowi, powinno być „niezręcznie” odrywać szanowną osobę od procesu „myślenia o rzeczach doniosłych”. Na tyle „niezręcznie”, że kiedy wysyłają cię gdziekolwiek lub nie wiadomo dokąd, zazwyczaj potulnie dziękujesz i z ulgą odchodzisz. Ta skaza pochodzi z czasów radzieckich. Kiedy taksówkarzowi kazano zatrzymać się dwa kwartały dalej, bo „panu niewygodnie będzie tam zawracać”. Jeszcze ta naftalinowa duma, jak wiadomo, „u sowietów szczególna”: „Ja o siebie nigdy nie proszę (nie wymagam, nie skarżę się – niepotrzebne skreślić), tylko o innych!”. Kiedy nie potrafisz wstawić się za sobą i najbliższymi – to wstawisz się za innymi?.. Przykładem, jak bronić siebie, była i jest dla mnie mama. To pomogło jej przeżyć w radzieckich łagrach i stanąć wraz z innymi kobietami przeciwko czołgom w Kengirze w 1954 roku. Olena BONDARENKO. Zaczęłam bronić moją mamę. Przed SA „Państwowy Oszczędnościowy Bank Ukrainy”, po prostu – Oszczadbankiem. Aby nie opowiadać dwa razy tej wcale nie „słodkiej” historii, przedstawiam uwadze szanownych czytelników mój list do pana Andrija Hryhorowycza Pysznego, prezesa zarządu Oszczadbanku. Facebook. Wolny dostęp. „23 października 2017 r. 14.32 Szanowny panie Andriju! Nie mam żadnej pewności, że otrzymam choćby jakiekolwiek oznaki reakcji. Ale spróbuję. Nazywam się Olena Bondarenko. Byłam deputowaną ludową 3-6 kadencji. Majątków nie posiadam, żyję jak wszyscy Ukraińcy, komunikuję się z urzędnikami »z tej strony okienka«. Moja mama, Olha Ołeksandriwna Bondarenko, jest więźniarką polityczną z 13-letnim »stażem«, uczestniczką powstania w Kengirze. Obecnie ma 91 lat, a 3 października przeszła operację oka, poza tym praktycznie nic nie słyszy. 9 października mama poszła do oddziału Oszczadbanku na Nabrzeżu Dnieprowskim odebrać kartę emerytalną. (We wrześniu pracownicy oddziału powiedzieli jej, że termin ważności karty minął i będzie mogła odebrać nową wraz z kolejną emeryturą, czyli począwszy od 8 października). Wróciła oszołomiona: kierowniczka wysłała ją do innego oddziału – na Czerwonotkancką 35. Wtedy do oddziału na Nabrzeżu Dnieprowskim poszłam ja. Kierowniczka, która przedstawiła się jako O. L., wyjaśniła mi, że mamę odesłano na Czerwonotkancką, bo »nie wygląda na 91 lat i nie protestowała« (najwyraźniej dlatego, że nic nie dosłyszała). W końcu obiecała, że kartę mamy przekażą za kilka dni do oddziału na Nabrzeżu Dnieprowskim 3, potrącając za usługę z emerytury 20 hrywien, i że osobiście od razu zadzwoni do mnie, gdy karta »przyjdzie«. Telefonu się nie doczekałam. Mama 20 października 2017 r., pod moją nieobecność, wyruszyła samodzielnie znów do oddziału, gdzie pracownik o nazwisku K., który przedstawił się jako »główny ekonomista«, powiedział, że nikt karty przekazywać nie będzie i żeby jednak jechała na Czerwonotkancką 35. Bank »zwyciężył«: 91-letnia głucha i półślepa kobieta pojechała tam. Spędziła tam ponad 2 godziny, żeby usłyszeć, że jej karty… nie ma. Nie chcę dzielić się swoimi emocjami. Dodam tylko, że moja mama jest w stresie. Jeśli coś jej się stanie… zresztą, wydaje się, że takie drobnostki jak ludzkie życie i zdrowie w obecnym środowisku urzędniczym nikogo nie obchodzą. Zatem czekam na Pańską reakcję. Nie wysyłam oficjalnego wniosku, dobrze wiedząc z doświadczenia pracy deputowanej, jak urzędnicy potrafią »odpisywać«. Niech to będzie test na Pańską osobistą uczciwość i (wybaczcie niepopularny obecnie termin) człowieczeństwo. Zastrzegam sobie prawo do upublicznienia mojego listu. Z poważaniem, Olena Bondarenko”. Żeby było jaśniej: pieszo z oddziału na Nabrzeżu Dnieprowskim 3 do przystanku marszrutki, dojechać marszrutką, potem pieszo – i jesteś na Czerwonotkanckiej 35. Dla młodszej osoby – być może pestka. Dla 90-latki – jakoś nie bardzo… Usprawiedliwienie: ona „nie wygląda na 91 lat”. Czyli całkiem może człapać, gdzie poślą, bez trudu, trzeba tylko doprecyzować swój wiek. Lat 30? 40? A jak wam się podoba fraza w odpowiedzi na moją – żałuję, zbędną – wzmiankę o 13 latach mamy w łagrach: „Moja babcia – Bohater Związku Radzieckiego. Za socjalistyczną pracę”?.. Ale do licha – naprawdę się zastanowiłam. W czasach deputowania otrzymywałam mnóstwo pustych, fałszywych i bezwstydnych odpowiedzi – ale to byli „kuczmiści”, „janukowycze” – co od nich wymagać! Teraz zaś, jak napisano na stronie głównej Oszczadbanku: „W marcu 2014 roku po Rewolucji Godności do Oszczadbanku przyszła ekipa na czele z Andrijem Pysznym”. Swoi, czyli z godnością! I zrobiło mi się pusto, smutno, beznadziejnie. Jednak rozumiejąc, że właśnie na tę beznadzieję, pokorną rozpacz i smutne lenistwo liczono, mimo wszystko zaczęłam przygotowywać oficjalną skargę do prezesa zarządu. O czym poinformowałam przyjaciół i koleżanki w sieci. Posypały się komentarze. Delikatnie mówiąc, różne. O 16.04 na mój post zareagował pan Pyszny (lub jego pomocnicy): „Pani Oleno. W sytuacji się rozeznamy. Składam przeprosiny Pani oraz Pani mamie”. Po 30 minutach wyskoczył jeszcze jeden post w imieniu Oszczadbanku – pana Serhija H.: „…Składam przeprosiny w imieniu Banku za sytuację. Proszę, napiszcie mi w wiadomości prywatnej swój kontaktowy numer telefonu do kontaktu. Operacyjnie przeanalizujemy sytuację i udzielimy Pani informacji zwrotnej w tej sprawie”. A przyjaciele w tym czasie z serca ćwiczyli się w epitetach, nawet proponowali… uciec się do „represji”. Niektórzy natychmiast rzucili się powierzać panu H. własne problemy, których, rzecz jasna, jest bez liku, i zaczął obiecywać, że rozezna się w każdym przypadku z osobna… Czułam się obrończynią praw pokrzywdzonych. Jednak w kwestii praw konstytucyjnych mojej mamy, systematycznie i z szczególnym cynizmem pozbawianej ich w różnych czasach i pod różnymi władzami, nic nie drgnęło. 24 października o 10.48 napisałam na FB: „Zmodernizowali się”. Podziękowałam wszystkim, którzy zareagowali. Ucieszyłam się, że temat jednak wybrzmiał — przynajmniej na Facebooku — bo jest bolesny. Nierzadko — tragiczny dla staruszków, którzy pokornie chodzą od jednych drzwi do drugich, czekają „za tydzień”, „za miesiąc”, a jednocześnie… oczekują śmierci jako zakończenia upokorzeń, które obecnie przybrały fantastyczne rozmiary. Opowiedziałam o nowej wyprawie mamy do oddziału OB przy nabrzeżu Dnieprowskim 3 — dokąd „pogonili” ją z Czerwonotkanckiej 35. „Wiodący ekonomista” (ten sam, który skierował mamę na Czerwonotkancką) wydał jej nową kartę. A ona OKAZAŁA SIĘ ZABLOKOWANA. Na pytanie, co mama ma z nią zrobić, wzruszył ramionami: „Proszę przyjść jutro”. Do pana S. G. (w skrócie): „…dziś rano przyszłyśmy do oddziału we dwie. „Wiodący ekonomista” poinformował, że teraz BĘDĄ WYDAWAĆ NOWĄ KARTĘ, trzeba przyjść za tydzień. Wyjaśnić, co się dzieje, nie potrafił. Na pytanie, dlaczego odesłał starą kobietę, głuchą, po operacji, wybaczcie, gdzie diabeł mówi dobranoc — oświadczył, że „ona powiedziała, że zajmie się tym córka”, chociaż mama zaprzeczyła takiemu faktowi. Na pytanie, dlaczego skłamali, że zapomniała PIN i dlatego karta jest zablokowana — również nie odpowiedział. W końcu wyszła kierowniczka… Znowu wróciła do tematu „młodości”: „Ona młodo wygląda na zdjęciu” — czyli w twarz czy dane paszportowe nawet nie spojrzała?.. W końcu zwalili wszystko na bank przy Czerwonotkanckiej 35: rzekomo to oni zablokowali nową kartę mamy, dlaczego — nie wiedzą, i wszystkie pytania — do nich… Oczywiście żadnej karty mama nie otrzymała. Teraz mama: — nie ma emerytury; — nie ma karty emerytalnej; — nie ma pewności, że kiedykolwiek będzie jedno i drugie; — nie ma nadziei na to, że Ukraina będzie taka, za jaką oddawali życie jej przyjaciele; — nie rozumie, dlaczego za tych ludzi mieli ginąć bohaterowie Kengiru i bohaterowie Niebiańskiej Sotni…” P. S. Poprzedniego wieczoru zadzwoniła pani L. z oddziału przy Czerwonotkanckiej. Poprawną rosyjszczyzną obiecała, że kartę wyrobią i przekażą. O tym, że jej nie tylko nie wyrobili, ale już zablokowali — ani słowa… O 13.04 zameldował się p. Serhij G. Przeprosił za nieporozumienie, (w skrócie): „…karta zostanie dostarczona do wygodnego dla Pani mamy oddziału… — z pracownikami oddziału zostanie przeprowadzona odpowiednia praca… — nie myli się ten, kto nic nie robi. Dziękuję Pani za to, że szczegółowo opisała Pani sytuację. Dla nas ważne jest otrzymywanie informacji zwrotnej — to pomaga się doskonalić…” Ja: „Panie Serhiju, to — odpiska. Jeśli Pan uważa chamstwo, lekceważenie, znęcanie się nad starymi ludźmi — za nieporozumienie, to jak można się „doskonalić”?.. Wydaje mi się, że… na takie rzeczy jak zwątpienie, bezbronność, rozpacz, samotność starych ludzi, których można i, okazuje się, trzeba — popychać, krzyczeć na nich, po prostu nie traktować jak ludzi — w naszym kraju po prostu nie zwracają uwagi”. Co do kraju — kajam się, to niepotrzebnie, z rozpaczy. Bo nie kraj jest winny, a ci, którzy władają i dają przykład… Skargę do pana A. Pysznego przygotowałam — oficjalną (zgodnie z wymogami obowiązującego ustawodawstwa). Natychmiast zaprzestać naruszania praw konstytucyjnych. Natychmiast zareagować i poinformować o wynikach. Przepraszam uprzejmie, że za dużo liter. Muszę już jakoś wydostać się z tej kabały, a ona — kabała — musi już wreszcie wydostać się ze mnie. Zatem 26 października zadzwoniła N. W. z oddziału przy Czerwonotkanckiej 35 (rozumiem, że jest on hierarchicznie „ważniejszy” od „domu z chimerami” przy nabrzeżu Dnieprowskim 3, dlatego cały czas figuruje). Przeprosiła. Powiedziała, że przywiozą kartę mamie do domu. Potem zadzwonił O. M. — najwyraźniej przełożony N. W. Przeprosił. Powiedział, że rozumie jak nikt, bo ma 91-letniego dziadka: „Gwarantuję, że w razie, jeśli dzisiaj do końca dnia nie przywiozą karty, ja sam ją przywiozę”. Wieczorem N. W. z pracownicą przywiozły kartę. W tamtym momencie właśnie wzywałam mamie „pogotowie” — ciśnienie biło wszelkie rekordy. Kartę aktywowali za pomocą jakiegoś przenośnego urządzenia (które długo nie chciało zadziałać). Obficie przepraszali. Uprzejmie rozmawiali. Zostawili wizytówkę. Potem przyjechało „pogotowie” i „naprawiło” mamie ciśnienie. Słowem, „happy end”. Szczęśliwe zakończenie (?) to znaczy. Ukłony i podziękowania dla wszystkich, którzy do takiego „endu” się przyczynili. Najpierw — przyjaciołom i przyjaciółkom w sieci społecznościowej, którzy stworzyli atmosferę, w której urzędnicy zaczęli się ruszać. Oczywiście — Facebookowi. Bo jak inaczej my z wami zwrócilibyśmy uwagę wielkiego i drobnego kierownictwa na problem „bardzo małych” Ukraińca czy Ukrainki? A może jeszcze osobiście Zuckerbergowi, założycielowi sieci Facebook, podziękować? On (lub jego pomocnicy) zapewne zareagowałby — wszak nowoczesny, w odróżnieniu od naszych przedlodowcowych… Ale dlaczego „szczęśliwe zakończenie” — ze znakiem zapytania? Bo kiedy stało się jasne, że mama musi znowu po jakąś cholerę iść na nabrzeże Dnieprowskie 3, mama (po raz pierwszy w mojej pamięci!!!) płakała jak dziecko, powtarzając: „Olenko, ja nie mogę, ja nie pójdę, ja nie mam sił…” Ludzie z małego oddziału bankowego okazali się potężniejsi od kengirskich czołgów… Jeszcze dlaczego? Bo problem, niby rozwiązawszy się w pojedynczym przypadku, nigdzie nie zniknął. Żeby coś osiągnąć, „mali” Ukraińcy muszą mieć, wybaczcie, jakiegoś „asa” w rękawie, chociażby „babcię — Bohatera Pracy Socjalistycznej”. Bo tym, którzy mogą zaprezentować jedynie zgarbione plecy i odciski, — nie wolno. Na swoich (dokładniej, nie swoich) miejscach zostaje niemało niekompetentnych, nieodpowiedzialnych, niewychowanych ludzi, którzy zastygli w bojowej postawie przed genetycznie zastraszonymi, bezradnymi babciami i dziadkami, ciotkami i wujkami. Pozostał w całości wyszlifowany system urzędniczych relacji z „konsumentami usług”, który opiera się na wymówkach, wykrętach, odpiskach, konformizmie i wzajemnej poręce. Pozostało, wreszcie, nasze niewolnicze, żałosne radzieckie „jakoś niezręcznie”, kiedy chodzi o własne prawa i słuszne interesy. Nic dziwnego, samodzielności (w sensie także głęboko osobistej, personalnej samodzielności) z nas wybijali i wybijają wszystkim, czym popadnie — Syberią, Hołodomorem, kulami na Majdanie, minami w Donbasie, martwą obojętnością… Na szczęście, pozostało niemało zdolnych dać odpór i dopiąć swego. To napawa nadzieją. I mimo wszystko… Jeśli w tym całym nieszczęsnym Oszczadbanku znalazło się chociaż kilka osób, które zareagowały (i to publicznie), i odpowiedziały, i zadzwoniły, i przyjechały, i przeprosiły… Może naprawdę coś będzie się „modernizować”, „doskonalić”, iść ku lepszemu — chociaż powoli? Jak myślicie? Posłowie. Skargi do pana A. Pysznego, Prezesa zarządu SA „Państwowy Oszczędnościowy Bank”, nie wysłałam. Może jeszcze napiszę list. Albo „Słowo Proświty” wyślę z publikacją. A nuż przeczytają?..

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn