Strona · s. 13strona oryginału ↗
Pamięci Tarasa Denysenki
Слово Просвіти, №46 за 2017 рік
Kłębek w gardle jak klucha. Jak gorzko, czasie! Jeszcze pamiętam chłopcem ciebie, Tarasie. Byłeś swój wśród ptaków, bo wiedziałeś o skrzydłach. Czemuż ostrzej niż wszystkie strachy ta wieść zabiła? Jak wbił się jesienny dzień w zimny chłód. Jakby teraz dla wszystkich płuc tlenowy głód. Lecz konie wyrwały się w cwał z cierpkiego pola — za ten Wysoki Przełęcz, gdzie blask i wola. Choć pustka w przeplocie ściska, jak płoza, ilu bezmownym z gąszczu lat utkałeś głos! I twój talent niezapominajki piecze boleśnie. Za krajem nieba czekają rodzice. Lecz jakże wcześnie! Takiś ty, chłopcze, młody, choć siwoskroni. Lecz uklęknął listopad rudy, bo bezbronny. Krzyknąć by lodowi, przystań! — lecz ... ból i zapomnienie. Żegnaj, Tarasie. Żegnaj. I wieczna pamięć. Stanisław CZERNILEWSKI, 9 listopada 2017 roku. Od redakcji. Proświcianie głęboko smucą się z powodu odejścia w inne światy znanego aktora filmowego, scenarzysty, reżysera Tarasa Denysenki (7 listopada 2017 roku w Kijowie). Wśród wielu dziesiątek ról, które zagrał, szczególnie pamiętne są kreacje Tarasa Szewczenki w proświciańskim filmie „Taras Szewczenko. Testament” oraz „Poeta i księżniczka”. (Reżyser Stanisław Kłymenko). Pokój duszy i wieczna pamięć, Tarasie! Mykoła PETRENKO, m. Lwów. Odnalazłem pośród dawnych rękopisów tę niewielką dedykację, pisaną ponad pół wieku temu. ...Ono stoi w moim gabinecie, na półce szafy, obok mądrych i serdecznych książek. Takie sobie małe czarne naczynko, przygotowane niby do kawy: no ot zupełnie małe, już mierzyłem — nie więcej niż na trzydzieści gramów. To znaczy, jeśli już do kawy, to tylko dla zdolnego smakować, nie po prostu gospodarza, a smakosza. Ledwo płaskie, uszko wyższe niż brzeg. Pośród całego stosu książek — ono samo jest jak książka, bo gotowe opowiedzieć o wielu rzeczach. Zaczynając od tego, że ma już ponad dwa tysiące lat. I że kawy w tamtych czasach nie pito, jak świadczą wszyscy badacze kawy: kawa pojawiła się na naszych terenach kilka wieków temu. A jeśli ono nie do kawy — to do jakiego napitku, takie drobniutkie? Do czegoś rytualnego? Do wina? Mocniejszych od wina napojów w tamtym czasie również nie było, chyba że pewnego wyczekiwania miodosytnictwo. Ja sam jeszcze nic nie piłem z tego naczynka: jakaś zabobonna siła nie pozwalała mi korzystać z niego do częstowania. A nuż jest ono obdarzone jakąś tajemną siłą, na kształt rzeczy z egipskich piramid, śmiertelną zagadkę których do dziś nie są w stanie rozwikłać mądrzy badacze. A pojawiło się ono u mnie jako podarunek właśnie wtedy, kiedy zdecydowaliśmy się naprawdę poczęstować kawą. Było to tak: u nas w telewizji szedł magazyn artystyczny, i jedna ze stron w nim była archeologiczna. Młoda piękna kobieta — niedługo zostanie doktorem nauk, profesorem, jeszcze i dyrektorem najpoważniejszej we Lwowie Biblioteki Naukowej imienia Wasyla Stefanyka — tak więc, Łarysa Kruszelnyćka opowiadała o prowadzonych przez nią wykopaliskach dawnego grodziska na brzegu Dniestru w pobliżu Żydaczowa — i natrafili tam na masę przeciekawych rzeczy, które kiedyś należały do naszych dalekich przodków. Pośród innych — jeszcze i skarby, i to niemałe — tak, jakby je ukrył któryś z dzisiejszych oligarchów, to w odpowiednim przeliczeniu na tamte czasy. Tak więc, zaraz po audycji do Łarysy mało co nie z objęciami podchodzi reżyser telewizyjny Borys Bobynśkyj: okazuje się, że oni oboje związani są wspólnym losem, oboje zostali sierotami, oboje zapędzono do półwięziennego sierocińca dla dzieci wrogów ludu — kiedy ich rodzice pod koniec grudnia 1933 roku zostali aresztowani przez czujnych charkowskich czekistów jako nacjonalistyczni re-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
