Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Bażański nie zdradzał szkoły, a my – testamentom sławnego rodaka

Слово Просвіти, №46 за 2020 рік

„Powiedziałbym wam, jaka to w nas siła, Gdyby była u nas jedność, jak by się nam żyło…” Ten wiersz napisał ponad 100 lat temu poeta, którego obdarowała nas ziemia doroszowiecka na Bukowinie. Nas dosłownie ogarnęło czoło­wiekowe wiece wielogłosu chóru cerkiewnego. Słuchaliśmy i zgadzaliśmy się z własnym sercem: takie wydarzenia trzeba organizować w świątyni. Tu i słowa są prawdziwe, i mowa melodyjna, i rozmowa wzniosła. A wspomnień o wydarzeniach, które trwają od 2001 roku (wtedy właśnie ustanowiono nagrodę literacką), nazbierało się sporo… Wasyl Dżuran, przewodniczący Czerniwieckiej Obwodowej Organizacji Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, wspomniał o jej inicjatorach i założycielach – pracownikach gazety „Głos kraju”, a także gazety „Bukowina”, pisarzach i Doroszowieckiej Radzie Wiejskiej. W tym czasie zrobiono wiele dla popularyzacji twórczości sławnego zemляka. On sam nazywał siebie „Mużyk”, bo ciężko torował ścieżkę życia, by prowadzić prostych ludzi do światła… Obecna 100. nagroda im. Bażańskiego ma charakter honorowy i zostaje wręczona synowi Marii Bażańskiej. Wasyl Dżuran życzył panu Iwanowi i całej rodzinie, by przyłączali się do podwижniczej pracy nad popularyzacją twórczości sławnego zemляka-pedagoga. Następnie przekazał głos profesorowi Czerniowieckiego Narodowego Uniwersytetu im. Jurija Fedkowycza, zastępcy przewodniczącego obwodowej Proświty Wołodymyrowi Antofijczukowi, z którym mają wspólny zamysł – pełne wydanie utworów Bażańskiego. Wołodymyr Iwanowicz opowiedział o swojej pracy badawczej nad chronologią rodu Bażańskich, zatrzymał się zwłaszcza na twórczości jeszcze jednego doroszowiecianina, Denysa Onyszczuka, ciotka, któr– …której Weronika była drugą żoną (pierwsza zmarła) Iwana Bażańskiego. Pan Antofijczuk uporządkował twórczość Onyszczuka, która przez 44 lata leżała w archiwach, i, krótko ją prezentując, podarował wydanie Iwanowi Bażańskiemu. Witając wszystkich ze świętem wspomnień, podkreślił, że obecnie bardzo ważne jest przywoływanie w pamięci tych, którzy walczyli o niepodległość naszego państwa, i stanięcie wszystkich pod opieką prawdziwego, ukraińskiego, jednego Kościoła. Jednym z przewodników ma się stać nowa badawcza praca o pedagogiczno-oświatowej twórczości Bażańskiego, która dotąd istnieje w rękopisach — 50 grubych zeszytach, przechowywanych w domowych archiwach córki Olgi i wnuka Jasnozora (obecnie również zmarłych). Mykoła Lisycz, zastępca przewodniczącego GO „Artyści Bukowiny”, poeta, wolontariusz, który jest mecenasem tej imprezy (nagrody), serdecznie dziękował wszystkim za niestrudzoną pracę, zauważając, że nasi obrońcy na Wschodzie Ukrainy są godnymi kontynuatorami takich olbrzymów ducha jak Iwan Bażański. Jeszcze jedną ciekawą gością imprezy była przybyła z Waszkiwiec, z Wyżnicczyzny, miejscowa dyrektorka gimnazjum Lilia Hujwaniuk. Na cześć Bażańskiego wzniesiono zarówno pomnik, jak i tablice pamiątkowe, a w Waszkiwcach trzy lata temu posadzono sad jego imienia… Doprawdy „życie nie kończy się śmiercią, gdy pozostaje sad”. Oto jemy jabłka z waszkiwieckiego sadu — smaczne i soczyste, jak twórczość naszego mądrego nauczyciela. Głowa wsi Iwan Dymko zauważył, że 87 lat temu zakończyło się życie Iwana Bażańskiego, 9 lat temu — jego prawnuka Iwana, 3 miesiące temu — żony prawnuka Marii. Ale pozostała pamięć. Żyje ona w podobnych zebraniach, w imprezach, które organizują liczni wielbiciele, w tym także Dorosziwecka szkoła. A tam, gdzie są dzieci, tam pamięć trwa przez wieki! Trudno było powstrzymać niezaproszoną łzę Iwanowi, który, wzruszony szacunkiem dla jego zmarłych rodziców, serdecznie dziękował za uhonorowanie jego matki dyplomem laureata. Zapewnił, że będzie kontynuował sprawę popularyzacji swojego sławnego przodka i dobroczynności mądrych i światłych rodziców. Żywa rozmowa w kręgu jednomyślnych, wymienionych wyżej, a także historyka-krajoznawcy, laureata nagrody im. Bażańskiego 2019 roku Jurija Kusznira, przewodniczącej rejonowej „Proświty” Switłany Masłowskiej, naczelnika wydziału edukacji i kultury Jurkowieckiej OTG Jarosława Kotyka o tym, czy bylibyśmy tacy, jacy jesteśmy, gdyby nie Franko, Szewczenko, Bażański?.. Zawsze trzeba pamiętać, komu zawdzięczamy, że tę drogę zapoczątkowali oni — duchowe latarnie, patrioci, literaccy ofiarnicy. Musimy być dumni, że stali się ich następcami! Kwiaty pod pomnik Nauczyciela Bażańskiego, do grobów Marii i Iwana Bażańskich, tablica pamiątkowa poległemu na Wschodzie Ukrainy bohaterowi Andrijowi Wasylyszynowi, zdjęcia pamiątkowe — to hołd pamięci, zarazem skromnemu i wielkiemu Człowiekowi, któremu wystarczyło dotknąć słowa, wypowiedzieć je — i ono świeciło się w tych, których tak wzruszająco i wytrwale uczył. Był ratownikiem ukraińskiego słowa. Nie zgubmy tej złotej nitki, prowadźmy ją dalej swoją nieobojętnością i szczerym, narodowym, oświeceniowym, przenikliwym słowem

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn