Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Z ciepła rodzi się dzień

Слово Просвіти, №46 за 2020 рік

Ołena ŁOHINOWA z zainteresowaniem i ciekawością czytają jego utwory także młodsi czytelnicy – powieść dzieciństwa „Gołąb na czereśni”, zbiory poetyckie dla dzieci „Gdzie podziały się orzeszki” oraz „Alfabet dla Jewdokijki”. „Dzieci powinny żyć w świecie piękna, zabawy, bajki, muzyki, rysunku, fantazji, twórczości” – tak rozmyślał znany znawca psychologii dziecięcej Wasyl Suchomłynski. Tę prawdę stara się wyznawać także Myrosław Łazaruk w swoich książkach dla dzieci i młodzieży. W szczerej i otwartej rozmowie pisarz opowiadał: „Przypominam sobie jasny moment z własnego dzieciństwa. Ojciec podarował mi jubileuszowy dziecięcy „Kobziarz” z barwnymi ilustracjami, z obwolutą. Przechowuję go do dziś jako najdroższy duchowy skarb. Wtedy, oczywiście, jeszcze nie zdążyłem nauczyć się czytać, miałem niespełna 5 lat. Ale zachwyciłem się pięknymi rysunkami z historii kozaczyzny, innymi atrakcyjnymi rzeczami. Dziecko trzeba umieć zainteresować byle jak. I zainteresować można jeszcze niebanalną treścią poezji. Zamyślone dziecko koniecznie przeczyta książkę. Nawet rysunek, nieprosty skład zbioru zmuszają dziecko do zastanowienia i w końcu dziecko zaczyna ją czytać, bo jest mu ciekawie, dlaczego tak, a nie inaczej. Z przyjściem wnucząt ja, jako pisarz, zaczynam patrzeć na świat oczami dziecka. Sprawdza się to, że dla dzieci trzeba pisać tak samo dobrze, jak i dla dorosłych, tylko sto razy lepiej. W żadnym wypadku nie można być obojętnym, tym bardziej, kiedy tworzysz dla dzieci. Jeśli znalazłeś konkretną sytuację w zachowaniu dziecka, ważne jest, aby znaleźć maleńki jasny szczegół z porównaniami, aforyzmem, niepozbawionymi żartu i humoru. Obowiązkowo musi być obecny także moment wychowawczy. Oprócz dzieciaków, u mnie obecne są i ptaszki, i kotki, i lis, który futerka wiózł przez las, orzeszki-bliźniaki i bóbr, który mieszka na szafie… To trzeba wszystko sobie wyobrazić. I ty musisz być bezpośrednim mieszkańcem Świata Bajek, kiedy wszystko organicznie łączysz, a jeszcze, władając pięknym językiem ukraińskim, wtedy może wyjść coś ciekawego i atrakcyjnego. Wszystkim dzieciom życzę zdrowia. Będzie zdrowie – będą szczęście, zgoda i wysokie uczucia. Będzie zdrowie – będzie i miłość, miłość do Boga. I On pokocha ciebie. To taka trójjedność, której dzisiaj, w tym nieprostym czasie, przekraczać nie można”. Bieżący rok dla pisarza Myrosława Łazaruka przyniósł wydanie barwnej książki dla przedszkolaków oraz dzieci w wieku młodszym i średnim szkolnym z ciekawym, obiecującym tytułem „Chruszczohraj” (Czerniowce: Druk Art, 2020). Ten neologizm-„chruszczohraj”, według mojego głębokiego przekonania, koniecznie pewnie będzie używany przez małych i ciekawskich czytelników z ochotą. A pomogą w podróży po stronach barwnego i mądrego zbioru rysunki znanej ukraińskiej artystki Łarysy Demianyszynoj. Kiedy rodzi się książka dla dzieci – to już wielki i niepowtarzalny cud. Łarysa Semeniwna jest Bukowinką, chociaż większość życia mieszka w Odessie, ale Bukowina na zawsze jest w jej sercu i obrazach. Artysta, kiedy pracuje nad książką, wczuwa się w poetyckich bohaterów, widzi i czuje ich po swojemu, kocha ich i przygarnia do swojego wrażliwego serca. Jak podzieliła się artystka, pracowało się nad książką niezwykle natchnienie i lekko, bo bliska i zrozumiała dla jej twórczej duszy jest subtelna i głęboka poezja M. Łazaruka. Autor radził się artystki w sprawie tytułu książki – „Żółw-nieszczęśnik” czy „Chruszczohraj”. Zwyciężył swoją ekspresyjnością i dziwnością, wiosenną radością i ciepłem muzyczny tytuł „Chruszczohraj”. Pani Łarysa dużą liczbę poezji z książki zna na pamięć, dlatego rodziły się warianty rysunków, potem wracała raz za razem do pewnych poetyckich obrazów, które z czasem otrzymały swoje nowe życie w rysunkach. I już barwne obrazki z jej dzieciństwa kładły się na papier… Czytelnik – i mały, i duży, któremu poszczęści się podziwiać i nabierać mądrości z ciepłej i nieobojętnej książki, będzie cieszył się szczerze ze znajomości z bohaterami, których autorzy książki – pisarz i artystka podarowali mu. Zachwyci się obrazem i urodą dumnego i mądrego, czarującego konia, który „bieli się na sto światów”; pszczołą, „która w kwiatach sny łata”; bocianem, który wita ze stronicy książkowej wszystkich po bukowińsku szczerze i gościnnie; motylem, „który żył sto lat i urósł aż do nieba” i na zawsze zapamięta, że tylko „z ciepła rodzi się dzień”! Obdarowane chrabąszcze, które grają-wygrywają na instrumentach muzycznych, niczym znani na cały świat muzycy z Hłynnyci, podarują setki nowych i znanych szczerych melodii i wrażeń. Spotkacie radosny deszczyk, który „cicho drobnieje” malowanymi kropelkami i dowiecie się, kto chowa „sny w ciasny rękaw”… Rok 2020 nauczył wszystkich żyć inaczej, ograniczenia kwarantannowe dotknęły uczniów, studentów, wszystkich pracujących i pisarzy także… „Bojową piosenkę” mrówkom dumnie wyśpiewuje liryczny bohater Markus, ostrzega, by być ostrożnym i czujnym! Co imponuje mi w nowej książce, to wielka miłość artysty do Najwyższego. Pisarz jest głęboko wierzącym człowiekiem i poprzez poezje uczy także dzieci „szczęściu, zgodzie radować się, bo przecież Wy – Boże dzieci” i przypomina, że zawsze jest czas na to, by z każdym człowiekiem i dzieckiem była „lekka ręka Pana”. Dzieciakom zaś trzeba zawsze słuchać rodziców, ubierać się ciepło, zwłaszcza teraz, kiedy drzewa zostają bez liści, żeby nie zmarznąć i nie przeziębić się, bo czasami nawet „słońce przeziębione kaszle we śnie”. Chyba daleko nie każdy pisarz, który tworzy cuda dla młodych, może z lekką ironią pisać o sobie. Myrosław Łazaruk z dumą nazywa siebie Mymokiem. Historia tego imienia bierze początek z dzieciństwa starszego syna pisarza Tarasa. I „dziadek Mymoko” z łatwością i swobodą gromadzi maluchy, pisze dla nich wiersze, uczy kochać i chronić język, pieśń, zwyczaje, obrzędy: Zaśmieje się on zawzięcie, Słowo tuli do słówka, Bo jakież bez wiersza święto! – U Mymoka-zucha. W pół setce wierszy zbioru Myrosława Łazaruka „Chruszczohraj” młodzi Ukraińcy jeszcze bardziej pokochają światy, „gdzie bajkę poranek rozpisał”, i gdzie „bez nad chmurami lata”, i zobaczą, jak „wiatr wytrząsa z chmury krople ostatnie deszczu” i „rzeki serce złote”, usłyszą „zimy bielutki śmiech”, nauczą się przygotowywać razem z autorem ulubioną huculską potrawę kuleszę i pierożek-szarlotkę, poczują, jak pachną cudem i promiennym ciepłem, „słońcem i miodkiem” babcine pączki babci Oli. Świat nasz jest różnorodny i bogaty. W dzisiejszej Ukrainie w ostatnim czasie jest wiele książek, które wydawane są dla młodych i ciekawskich. Ale właśnie zbiór Myrosława Łazaruka „Chruszczohraj” – pouczający, barwny, niezwykły, kolorowy, melodyjny i dźwięczny, bogaty w barwy i metafory, alegorie, epitety i zadziwiające obrazy, w miłość, dobro, mądrość i pozytyw – jest wart godnego wszelkiego szacunku. Imię Myrosława Łazaruka, ukraińskiego pisarza, zasłużonego działacza sztuki Ukrainy, dyrektora Czerniowieckiego Obwodowego Muzeum Pamięci Wołodymyra Iwasiuka, autora książek poetyckich i prozatorskich, popularnych utworów dla dzieci znane jest niemałej kohorcie wielbicieli jakościowej i filozoficznej ukraińskiej współczesnej literatury. Bądźmy razem! P R Z E D P Ł A T A—2 0 2 1 Koszt przedpłaty TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA” (z dostawą i kosztami pocztowymi):

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn