Strona · s. 15strona oryginału ↗
Teatralny tydzień w konstelacji Marii
Слово Просвіти, №46–47 за 2021 рік
Olha RUDANEĆ, zasłużona pracownica kultury Ukrainy, członkini NSTDU, uczestniczka rady eksperckiej festiwalu, m. Kołomyja. Wielkie rzeczy poznaje się z odległości – ta skrzydlata fraza po raz kolejny przekonuje autorkę tych rozważań o tym, że prawdziwe, obiektywne oceny tego wydarzenia dopiero przed nami. Tak różnobarwny i niezwykle nasycony program wymaga uważnego i bezstronnego zagłębienia się od każdego, kto miał szczęście przejść wszystkie kroki: od pierwszego do końcowego; zobaczyć i poczuć wszystko, co starali się przekazać publiczności aktorzy i reżyserzy, rzecznicy i prelegenci, a przede wszystkim – organizatorzy festiwalu. Wypełnienie festiwalu różnorodną paletą artystyczną zadziwia i zachwyca: rozłożone trzy wystawy artystyczne – „Maria” (ze zbiorów Muzeum Marii Zańkowieckiej), „Frankowcy grają Iwana Frankę” (ze zbiorów Muzeum Teatru im. Iwana Franki), wystawa obrazów ludowego artysty Ukrainy, laureata Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Walerija Franczuka. Odbyły się także trzy publiczne dyskusje: konferencja prasowa, konferencja naukowo-artystyczna „Magia kultur”, okrągły stół „Polilog działaczy kultury teatralnej” – właśnie ten fakt dał podstawę dyrektorowi – kierownikowi artystycznemu Narodowego Teatru im. Iwana Franki Mychajłowi Zacharewyczowi uznać, że festiwal przeradza się w laboratorium naukowo-twórcze. Widzowie mieli okazję obejrzeć 15 różnych spektakli, zarówno z udziałem wybitnych mistrzów sceny, jak i tych, którzy dopiero torują sobie drogę do wysokiej sztuki. Za tym wszystkim stoi wielka, pełna poświęcenia praca zgranego zespołu organizatorów, którzy zawsze czują wsparcie i pomoc pierwszej osoby w teatrze – dyrektora – kierownika artystycznego Mychajła Zacharewycza. Duszą i ośrodkiem decyzyjnym tego grona entuzjastów-osób o podobnych poglądach jest artystka ludowa Ukrainy Łarysa Kadyrowa. Jak wspominała w swoim wystąpieniu kierowniczka części literacko-dramaturgicznej teatru Natalija Ponomarenko, w 2004 roku, kiedy z inicjatywy Łarysy Kadyrowej zapoczątkowywano festiwal, tylko dwoje ludzi wierzyło w niego – to niezapomniany Bohdan Stupka i, właściwie, sama inicjatorka. A w ciągu 17 lat festiwal rozświetlił tak wiele imion ukraińskiej i światowej sztuki teatralnej, zapalił tak wiele nowych gwiazdek na firmamencie Melpomeny, podarował tak wiele emocji i wrażeń wszystkim, którzy mieli zaszczyt być jego uczestnikami, osobami zaangażowanymi czy po prostu widzami. Po raz kolejny zachwycam się i dziwię unikalnemu talentowi Łarysy Kadyrowej, nie tylko aktorskiemu, ale i ludzkiemu. Z taką miłością i drżeniem przedstawiała każdego uczestnika, dla każdego znajdowała szczególne, tylko do niego skierowane, wzruszające słowa; tak trafnie zauważała, wydawałoby się, jakieś drugorzędne detale, wynosząc je do rangi decydujących; w tak dobrym humorze starała się przekazać całkiem poważne myśli, oceny, wnioski i uogólnienia, że w sumie tworzyło to unikalną atmosferę domowego zacisza. Więc każdy mimowolnie czuł się uczestnikiem jakiegoś rodzinnego wydarzenia, niezależnie od tego, czy przyjechali z Izraela, Polski czy Kołomyi. W tym kontekście całkiem uzasadnionym lirycznym lejtmotywem festiwalu brzmi słynne przesłanie Iryny Wilde „Kocham kochać miłość”. To wydarzenie inspiruje miłością od pierwszego do ostatniego akordu. A to dzisiaj jest tak ważne, ponieważ w czasie różnych transformacji i poszukiwań, jak nigdy, potrzebna jest projekcja na postacie, imiona, talenty, osobowości, które przeżywają nastroje i epoki, i pozostają w kulturalnym i duchowym skarbcu wspólnoty ludzkiej czystymi, niezamulonymi wysepkami autentyczności i niepowtarzalności. I lepszego formatu dla ich wizualizacji w ludzkiej percepcji niż monodram trudno wymyślić. Na tegorocznym festiwalu niemal namacalnie odczuwało się obecność Łesi Ukrainki i Iwana Franki, Marii Zańkowieckiej i Sołomii Kruszelnickiej, Wasyla Stefanyka i Łesia Martowycza, Ahatanhela Krymskiego i Mykoły Woronego, Iwana Mykołajczuka i Mykoły Winhranowskiego, Charlesa Baudelaire’a i Friedricha Dürrenmatta… Bohdana Stupki, Iry Małaniuk, Iwana Dracza, Iwana Dziuby… Wszystko to wypełniło treść i program festiwalu: czy to w poszczególnych. W Kijowskim Narodowym Akademickim Teatrze Dramatycznym im. Iwana Franki na Scenie Kameralnej im. Serhija Danczenki odbył się XVII Międzynarodowy Festiwal Monodram „Maria”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
