Strona · s. 11strona oryginału ↗
«MÓJ GŁOS W NIEBYTNIE TONIE...»
Слово Просвіти, №47 за 2007 рік
Jewhen BARAN, m. Iwano-Frankiwsk
Nie powiedziałbym, że o львівskim poecie Olesiu Diaku pisze się mało. O nim można przeczytać w leksykonach literackich, w wielu artykułach. Swoisty literacki portret jego należy do Marii Jakubowskiej (W zwierciadle słowa, 2005. — S. 714—722). Do jednego ze zbiorów Olesia Diaka przedmowę napisał Ihor Kalynec. Do najnowszego („Świat niezerwanej jeżyny”) dołączono esej Bohdana Smoliaka „Estet z bartką w ręku”. Jednak, mimo tego, a także mimo faktu, że debiut poetycki autora miał miejsce już w 1990 roku (zbiór „Ten, który leci”), i dziś w dorobku poetyckim Olesia Diaka jest już dziewięć zbiorów, jego literacka sława pozostaje zbyt metafizyczna.
Olesia bardziej znają jako autora-wykonawcę własnych piosenek, laureata festiwali i konkursów piosenki: w jego dorobku są cztery albumy kasetowe i płyta kompaktowa. Cała sprawa leży w gatunku, w którym pracuje Olesь Diak. Gatunek literaturoznawcy próbowali określić na różne sposoby: wiersze wolne, aforyzmy poetyckie, miniatury wierszowane. Ten sam Ihor Kalynec we wspomnianej przedmowie do zbioru „Okowirsze” pisał: „Miniatury Olesia Diaka są swobodne: nie są to ściśle uregulowane japońskie czy jakieś inne klasyczne formy. Mamy najkrótsze, czasem aforystyczne wzory wiersza wolnego, gdzie treść drugiej części wynika z poprzedniej albo zaskakuje nieprzewidywalnością”. Bohdan Smoliak w swoim eseju był ostrożniejszy, podając taką charakterystykę stylu Olesia Diaka: „Podstawowy przepis jego obrazowości — wirtuozerski alogizm oraz oparta na intuicji wizja. Ponieważ jednak często wszystko sprowadza się do trafnego aforyzmu czy obrazu «na kilka dni», nagle odkrywasz, że wiele jego długich wierszy to swoiste wersety miniatur. W końcu poezja kilkuwierszowa staje się najbardziej mobilną, ulubioną formą wersyfikacyjną autora”. Styl, w którym pracuje Olesь Diak, nie poddaje się żadnej definicji — to nie japońskie tanka, sedōka czy haiku (hajku) — to coś właściwego tylko Olesiowi Diakowi. Może dlatego jest racjonalne ziarno w żarcie Ihora Pawlyka, który określił styl autora jako „niejapoński dziak”.
Teraz o wierszach. Prawdę mówiąc, obojętne jest mi gatunkowe określenie autorskich „diakizmów”. Ponieważ całe poczucie poetyckiego jest tu bardzo kruche, nie da się go zamknąć w jakiekolwiek formy czy formuły. Ono, to poczucie, — w impresjonistycznej wizji świata, w nastroju, w rytmie oddechu, w powietrzu. Coś nieuchwytnego i delikatnego, jak babie lato. Dlatego najważniejszym kluczem do odbioru wierszy Olesia Diaka (a są to, bez wątpienia, utwory poetyckie) jest wejście w nastrojowo-intonacyjną aurę poetyckiego bicia serca. Właśnie tu Poeta jak nigdy jest bliski Twórcy. Aby zobaczyć w poecie Demiurga, trzeba uwierzyć!
Olesь Diak ma jedną z najtrudniejszych i najbardziej niewdzięcznych dróg w ukraińskiej poezji. Próbuje ogarnąć aforystyczność i lakoniczność, impresjonistyczny nastrój czy obraz. Próbuje uchwycić, odtworzyć to, co nie potrzebuje słów — jedynie zachwyt, od którego rozpiera piersi. To niezwykła i niemożliwa droga do dialogu. Jednak rzecz w tym, że Olesь Diak dąży przede wszystkim do porozumienia się ze Światem głosem własnej duszy. To droga skazanego, choć ta skazaniec nie tragicznej, lecz elegijnej intonacji. Od tej elegijnej kontemplacyjności — jeden niewidoczny krok do rozpłynięcia się we wszechświecie. Czy poeta rozumie, jak niezwykle nieuchwytną granicą idzie?..
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
