Strona · s. 7strona oryginału ↗
OJCZYZNA HEORHIJA WORONEGO — PRZYUDAJSKA SIWIERSZCZYZNA 20 listopada — 101. rocznica pamięci H. F. Woronego
Слово Просвіти, №47 за 2008 рік
Ołeksander SZOKAŁO, pisarz, redaktor naczelny czasopisma „Ukraiński Świat” Zakończenie. Pocz. w nr 41, 44, 45 za 2008 r.
Heorhij Feodosijowycz Woronyj pozostał w historii nauki ukraińskiej i światowej nie tylko jako genialny uczony, ale także jako osobowość o rzadkiej szlachetności, jeden z najbardziej oddanych wyznawców Prawdy — duchowych ascetów. Koledzy wspominali o Heorhiju Feodosijowyczu jako o niezwykle pracowitym i oddanym nauce uczonym. Profesor H. F. Woronyj miał w swoim dorobku ponad 18 lat służby państwowej na stanowisku „w V klasie”, był radcą stanu, kawalerem orderów Świętego Włodzimierza IV stopnia, Świętej Anny II stopnia i Świętego Stanisława II stopnia, posiadał srebrny medal na pamiątkę panowania cesarza Aleksandra III. A mimo tych rang i regaliów wszyscy znali Woronego jako „prawego, wrażliwego i serdecznego człowieka”… Jeszcze od młodości Heorhij zastanawia się nad rozwiązaniem palących problemów życia społecznego i nie przyjmuje rewolucyjnych metod walki z „okropnym reżimem” (ponieważ rewolucja prowadzi do niszczycielskiego chaosu), zaznaczając w dzienniku: „Żadnych tendencji politycznych nie mam…” Nie zachwyca się ideami abstrakcyjnej wolności, a widzi drogę do osiągnięcia ładu w społeczeństwie poprzez osobistą dojrzałość moralną, duchowy samorozwój ludzi oraz realny przejaw ich własnej woli życia i solidarnej woli obywatelskiej. Nikt nie przyniesie ludziom zbawienia, nie uszczęśliwi ich z zewnątrz, każdy sam musi pokonać tę drogę od wewnątrz — własnym sercem, rozumem i działaniem dojść do uporządkowanego życia, do szczęścia. Tylko takimi wewnętrznymi i solidarnymi siłami można osiągnąć ład w skali społeczeństwa, a nie zewnętrznymi przymusowymi sposobami politycznej ignorancji i dyktatury klasy panującej nad uciemiężonym ludem, które głosili marksiści. H. Woronyj, jak i inni świadomi rodacy z Siewierszczyzny, wyznawał wysoką zasadę moralną ukraińskiego prawa zwyczajowego, wiecowego, którą jasno i nowocześnie sformułował P. Kulisz: „Polityka powinna pytać o drogę naukę”. Główną sprawą życia H. Woronego jest praca naukowa, która otwiera drogę do pokonania problemów społecznych: „…kiedy mój horyzont umysłowy się rozszerzy, być może uda się znaleźć ich rozwiązanie” — zapisał jeszcze jako młodzieniec w dzienniku. Jako niezwykle wyrazista indywidualność uczony łączył jasny światopogląd i wysoką moralność z głęboką wiedzą matematyczną oraz wybitnym talentem pedagogicznym. Pracując głównie w dziedzinie teorii liczb, H. Woronyj niemal każdą pracą zapoczątkowywał nowe kierunki w matematyce i stał się fundatorem trzech najważniejszych dziedzin: analitycznej teorii liczb, geometrycznej teorii liczb, algebraicznej teorii liczb. Prace uczonego, uznane za genialne jeszcze za jego życia, znalazły kontynuację właśnie w naszych czasach i obecnie zyskały rozpowszechnienie w wielu aktualnych kierunkach nauki, w szczególności w grafice komputerowej, modelowaniu geometrycznym, konstruowaniu robotów, rozpoznawaniu obrazów, tworzeniu sztucznej inteligencji, budowie geograficznych systemów informacyjnych, mikrobiologii, fizyce radiacyjnej, chemii fizycznej, astronomii, astrofizyce, krystalografii, medycynie, archeologii, antropologii, kartografii itp. Stworzone przez H. F. Woronego pojęcia i metody okazały się w najwyższym stopniu płodne, o czym świadczy szerokie używanie terminów imiennych: wzór Woronego, diagram Woronego, metoda Woronego (na wzór: twierdzenia Pitagorasa czy dwumianu Newtona). Diagramów Woronego używają specjaliści z najróżniejszych dziedzin wiedzy niemal we wszystkich krajach Europy, w Australii, USA, Kanadzie, Japonii, Korei Południowej, Hongkongu, Nowej Zelandii i in. Według obliczeń specjalistów w dziedzinie diagramów Woronego, co miesiąc na świecie drukuje się średnio 80 nowych badań opartych na odkryciach Woronego. Ostatnie lata życia H. F. Woronyj zajmował się analizą „prymitywnych” równoległościanów i „rozbiciem” (dzieleniem) przestrzeni na wielościany. Jego szczytowym osiągnięciem stała się idea algorytmu rozwiązania wszystkich pytań teorii nieoznaczonych form kwadratowych: „Wczoraj po raz pierwszy pojąłem jasną ideę algorytmu, który powinien rozwiązać wszystkie pytania teorii form, którą rozważam, i wczoraj też miałem silny atak kolki żółciowej, który przeszkodził mi pracować wieczorem i nie dał możliwości zasnąć niemal przez całą noc. Tak się boję, aby wyniki moich długotrwałych wysiłków, które tak ciężko zdobywałem, nie zginęły razem ze mną, ale tymczasem doprowadzić je do ładu jest tak trudno. Wiele rzeczy tylko zgaduję jakimś przeczuciem, które właśnie teraz, podczas choroby, u mnie się zaostrzyło…” — zapisał uczony moment olśnienia w dzienniku matematycznym 20 lutego 1908 roku, przebywając w Nowoczerkasku jako pełniący obowiązki dziekana wydziału mechanicznego Dońskiego Instytutu Politechnicznego. W nekrologu profesor I. R. Brajcew (przyjaciel i kolega H. F. Woronego z Warszawskiego Instytutu Politechnicznego) wyraził głęboki żal z powodu tego, że z monumentalnej pracy nad teorią nieoznaczonych form kwadratowych Woronyj miał możliwość wyłożyć na papierze tylko niewielką jej część: „Wątpliwe, czy z tego choćby częściowo można będzie odtworzyć te bardzo mądre rozumowania geometryczne, które doprowadziły do wspomnianego w dzienniku algorytmu, o którym zmarły zawsze mówił z wielkim natchnieniem i zachwytem. Aby to zrobić, nie wystarczy w ogólnych zarysach znać te rozumowania, którymi kierował się zmarły w swoich badaniach, a trzeba być takim samym głębokim znawcą teorii form kwadratowych z n-zmiennymi, jakim był on, trzeba posiadać taką samą zadziwiającą technikę w tej dziedzinie, jaką pod koniec swojego życia posiadał nieboszczyk. Co więcej, trzeba tak samo bezinteresownie kochać tę dziedzinę nauki matematycznej, jak kochał ją on… A jak on kochał matematykę!” Dopiero po ćwierćwieczu jeden z najbardziej utalentowanych uczniów Heorhija Woronego Borys Delone napisze, że idea jego nauczyciela „znowu pojawia się we współczesnej teorii struktury materii stałej i ogólnie można powiedzieć, że ten fundamentalny cykl idei Woronego daleko jeszcze nie jest zakończony” (B. Delone. Jurij Todosowycz Woronyj // Czasopismo cyklu matematycznego Wszechukraińskiej Akademii Nauk: T. 1, nr 2, 1933). Geniusz koncentrował się głównie na teorii liczb niewymiernych i usystematyzował wszystkie swoje odkrycia matematyczne w dziedzinie teorii liczb w perspektywie pojmowania Wszechjednego Ładu jako strukturalnej zorganizowaności Wszechświata. Jego dorobek obecnie rozpowszechnia się w badaniach nie tylko problematyki matematycznej, ale także kosmologicznej i moralno-filozoficznej — w ezoteryce i egzoteryce. Rozważając idee-olśnienia H. Woronego dotyczące wymiarowania przestrzeni w połączeniu z najnowszymi osiągnięciami matematycznych, fizycznych i filozoficznych metod poznania, można wyciągnąć wniosek, że jego „fundamentalny cykl idei” poprzedza najnowsze odkrycia w wielu dziedzinach wiedzy. Geniusz nie tylko pojął zasadę samoorganizacji czterowymiarowej czasoprzestrzeni, ale także sięgnął źródła Wszechjednego Ładu, które przebywa poza przestrzenią i czasem w bezmiarze i bezwieczności oraz porządkuje je. Właśnie poprzez formę kwadratową jako przestrzenny przejaw życiodajnej istoty w świecie ziemskim H. Woronyj pojmował zasadę organizacji przestrzeni i odgadywał „jakimś przeczuciem” źródło światowego Ładu. Stosując tę metodę Woronego do etnologii i etnogeografii, można zbadać, w szczególności, jak naród wymiaruje, organizuje, porządkuje przestrzeń kulturową i geopolityczną swojego terytorium etnicznego oraz jakie czynniki kształtują przestrzenną formę kraju na powierzchni ziemi i określają jej parametry czasowe (wiekowe). Źródło wiedzy matematycznej o ładowej, harmonijnej podstawie stworzenia świata i źródło ducha narodowego, siłą którego naród tworzy przestrzeń kulturową swojego świata etnicznego, są bezpośrednio związane z pierwotnym źródłem światowego Ładu — Wszechjednym Duchem-Rozumem, który w mitologii ukraińskiej zwie się Dij. Jakże Wszechjedyny-Dij porządkuje przestrzeń i czas, przebywając w bezmiarze i bezwieczności? Przestrzeń rozwija się-wymiaruje z eteru (próżni) i zwija się w eter; czas wypływa-wymiaruje się z bezwieczności i płynie w bezwieczność. Eter i bezwieczność stanowią niepodzielną sub-
Planetarna diagramma Woronoja to stacja pierwotnego czasoprzestrzeni, z której rozwijają się i w którą zwijają się przestrzeń i czas. Właśnie w niej znajduje się światotwórczy pierwiastek Wszechjednego Ładu. Stąd, jak w dawnych czasach mawiano — z eteru, a obecnie — z próżni, w której pulsuje wieczność, wypływa twórcza energia Wszechjednego — jasny, czysty początek tworzenia życia. Próżnia to wszechjednolite pole informacyjne, dynamicznie zrównoważona nierozwinięta czasoprzestrzeń, gdzie prędkość rozprzestrzeniania się informacji poprzez drgania próżni jest absolutna, jak chwila olśnienia, i nieporównywalnie przewyższa prędkość światła. Jest to, w istocie, prędkość subtelnej energii myśli. Ponadświetlne cząstki subtelnej energii przekazują żywotnie ważne informacje o wszystkim, co dzieje się we Wszechświecie. Takie cząstki elementarne — tachiony, które poruszają się z prędkością nadświetlną, odkrył w latach 80. XX wieku amerykański fizyk ukraińskiego pochodzenia Ołeksij Biłaniuk wraz z indyjskimi kolegami E. Sudarshanem i V. Deshpande. A w 1996 roku profesor Uniwersytetu Baszkirskiego Nażip Walitow gruntownie obalił błędną tezę A. Einsteina, że prędkość rozprzestrzeniania się informacji nie może przekraczać prędkości światła. Uczony matematycznie udowodnił, że jakiekolwiek obiekty we Wszechświecie oddziałują ze sobą natychmiastowo, niezależnie od odległości między nimi. Informacja jest przekazywana dzięki drganiom próżni podczas chemicznego wzbudzenia atomów i cząsteczek oraz natychmiastowo rozprzestrzenia się liniami siłowymi pól elektromagnetycznych i grawitacyjnych. A niedawno ukraiński fizyk Serhij Sitko udowodnił na poziomie fizycznym istnienie duszy jako pierwotnego mechanizmu zapewniającego ludzkie życie, odkrywając wzajemny związek wszystkiego, co żywe, w polu koherentnym, które stanowi podstawę medycyny kwantowej. Jeszcze według odwiecznej wedyjskiej wiedzy synkretycznej ludów oryjskich (wyznających słońce), którą potwierdziła pitagorejska szkoła matematyczna, plan uporządkowania Wszechświata (światowej wszechjedności) ma istotę liczbową. I tylko wiedza matematyczna — najdawniejsza i najbardziej tajemnicza — jest w stanie pojąć ten wszechjednolity plan harmonijno-liczbowego uporządkowania Kosmosu (pojęcie Kosmos — Ład, uporządkowany Wszechświat wprowadził Pitagoras). „Istotą rzeczy są liczby” — to fundamentalna formuła pitagorejskiej szkoły filozoficzno-teozoficznej (Związku Pitagorejskiego), która świadczy o głębokim pojmowaniu uporządkowania światowej wszechjedności za pomocą liczb, ogniwa pośredniego między wiecznymi bytami, które znajdują się poza czasem i przestrzenią, a zmysłową rzeczywistością i ludzką świadomością. Ponieważ matematyka dzięki swojemu hermetyzmowi jest chroniona zarówno przed dogmatami religii, jak i przed dogmatami filozofii materialistycznej, bezpośrednio pojmuje Prawdę i prowadzi postępową myśl naukową do uznania istnienia rzeczywistości duchowej — wysokoczęstotliwościowej pulsacji subtelnej życiotwórczej energii w formie drgań próżni. A duchowość człowieka to wysokoczęstotliwościowe widmo drgań jego energii wewnętrznej. Niedawno amerykański matematyk i filozof Michael Heller w duchu „fundamentalnego cyklu idei” Heorhija Woronoja obliczeniami matematycznymi udowodnił istnienie porządkującego pierwiastka w światowej Wszechjedności — Wszechjednego. Osiągnięcia Woronoja i Hellera świadczą, że Wszechjedny to pierwotne źródło Wszechświata, a także pierwotne źródło praw matematycznych, za pomocą których pojmujemy światowy Ład, oraz twórczego ducha i prawa moralnego w człowieku, za pomocą których uzgadniamy swoje życie z Wszechjednym Ładem. „Fundamentalny cykl idei” Heorhija Woronoja można nazwać fundamentalną matematyczną teorią Ładu lub ładotworzenia. Ładotworzenie to skuteczność twórczego Ducha-Rozumu i moralnej woli życiowej. A matematyczna teoria ładotworzenia Woronoja to dowód obecności wszechjednolitego twórczego pierwiastka, który wymierza i porządkuje najróżniejsze formy życia w światowej Wszechjedności zgodnie z prawem Wszechjednego Ładu. W niedalekiej przyszłości duchowa siła ludzkich serc będzie kształtować ład w Świecie Ukraińskim, będzie usprawniać interakcję kultur narodowych w światowej przestrzeni kulturowo-cywilizacyjnej. Duchowym przewodnikiem w tej jasnej perspektywie jest geniusz Heorhija Woronoja, twórcy matematycznej teorii Ładu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
