Strona · s. 8strona oryginału ↗
Pogląd
Слово Просвіти, №47 за 2008 рік
— Pani Siriol, proszę wyjaśnić, dlaczego rząd i parlamentarzyści brytyjscy nie uważają głodu na Ukrainie za ukierunkowane ludobójstwo. Czy w Wielkiej Brytanii rzeczywiście brakuje faktów, które by to potwierdzały?
— Rząd angielski nie chce uznać, że głód na Ukrainie był aktem ludobójstwa, ponieważ do polityków dotarły zniekształcone badania historyczne, w tym badania rosyjskich historyków, których Wielka Brytania, niestety, słucha. Szkoda, że Gareth już nie żyje. Gdyby był żywy, brytyjscy politolodzy dawno by zrozumieli, że głód na Ukrainie to ludobójstwo narodu ukraińskiego. Takich odważnych ludzi jak Gareth jest na świecie niewielu. Sądzę, że sytuacja może się zmienić tylko pod warunkiem, że media w jak najpełniejszy sposób będą przedstawiać historię Hołodomoru, tak aby zostało wyraźnie przyjęte i zrozumiane, że Hołodomor jest dziełem Stalina. Trzeba na poziomie indywidualnym pracować z członkami parlamentu, którzy nie mają wystarczającej informacji. Niestety, MSZ Ukrainy w tym kierunku pracuje mało. John Grogan, przewodniczący wszechpartyjnej komisji parlamentarnej ds. Hołodomoru, wyjaśnia, dlaczego na Ukrainie wybuchł głód i jakie były jego prawdziwe przyczyny. Wierzę temu człowiekowi. Musimy działać razem na różnych poziomach — edukacyjnym, kulturalnym, naukowym — aby w Wielkiej Brytanii zrozumiano zbrodniczą istotę Hołodomoru na Ukrainie: uczniowie szkół, studenci, politycy, biznesmeni, parlamentarzyści.
— Z tego, co wiem, aktywnie pracuje Pani nad tym, aby w Wielkiej Brytanii ludzie mogli poznać straszliwą prawdę o ukraińskim ludobójstwie, rozpowszechniając materiały Gareth Jonesa, tym bardziej że Pani babcia przez kilka lat mieszkała w Doniecku, wtedy w Jusiwce.
— Miasto Jusiwka jest dziś legendą, ale jeszcze w 1889 roku, kiedy matka Garetha Ryszarda Vaughana Jonesa, Annie Gwen Jones, mieszkała tutaj, było to zdumiewające miasteczko liczące 50 tysięcy mieszkańców. Przez trzy lata udzielała korepetycji wnukom Walijczyka Johna Hughesa. Gareth zrobił wspaniałą karierę akademicką, by odwiedzić Ukrainę i Związek Radziecki, Rosję — tak bowiem ten geopolityczny obszar nazywano na Zachodzie. Jego pierwsza wizyta odbyła się w 1930 roku. List Garetha Jonesa z Berlina pozwalał odczuć rozpaczliwą sytuację na Ukrainie: „Zima zapowiada się jako jedno z największych nieszczęść, a także głód. Rząd jest tu najokrutniejszy ze wszystkich możliwych na świecie. Chłopi nienawidzą komunistów. Tysiące i tysiące najlepszych rosyjskich mężczyzn zesłano na Syberię i na bezludne Wyspy Sołowieckie… Dlatego jedną z przyczyn, które zmusiły mnie do opuszczenia Jusiwki, było to, że ze wszystkiego, co tam było, mogłem zjeść tylko kawałek chleba — i to wszystko, co miałem przez siedem godzin. Wielu Rosjan jest zbyt słabych, by pracować”.
— Ale to nie jedyna wizyta pana Garetha Jonesa na Ukrainie.
— Druga wizyta odbyła się po sześciotygodniowej „podróży” po Związku Radzieckim wraz z Jackiem Heinzem. Jeszcze przed powrotem na Ukrainę zaopatrzyli się w konserwowe fasolki. Gareth prowadził serię zapisków dziennikowych, na podstawie których Jack napisał książkę „Eksperymenty w Rosji — 1931: Dziennik” (Pittsburgh. Napisane przez Jacka Heinza, ze wstępem G. R. W. Jonesa). Obaj odwiedzili nową zaporę na Dnieprze. Jeden z chłopów powiedział im tak: „Komuniści wywieźli stąd wszystkich kułaków”. A pewien chłopina w czapce podszedł i powiedział: „Głodujemy. Spójrzcie, co nam dali — nic! Nic! Jak możemy żyć z niczym? Ale nie możemy im nic powiedzieć, bo nas wywiozą. Wszyscy bardzo cierpimy, bracia!”
— Od czego rozpoczęła się historia ludobójstwa na Ukrainie? Jaki punkt można uznać za punkt wyjścia w tej straszliwej historii XX wieku?
— Jak wiadomo, po śmierci Lenina nowa polityka ekonomiczna (NEP) poprawiła sytuację chłopów, ponieważ stworzono system gospodarczy mieszanego typu, łączący kontrolę administracyjną i wielki przemysł z pewną częścią małego biznesu. Kołchoźnicy mogli zatem jawnie sprzedawać swoje produkty na rynku. Ale mniej więcej od 1926 roku rząd zaczął żądać coraz wyższych plonów. W 1928 roku Stalin przedstawił własny pięcioletni plan industrializacji i kolektywizacji. Dążył do szybkiej mechanizacji Związku Radzieckiego, dlatego wielką uwagę poświęcano rozwojowi ciężkiego przemysłu. Zaproszono nawet zagranicznych konsultantów, aby osiągnąć ten cel. Potrzebne były także zasoby na granicach z Mandżukuo, ponieważ Związek Radziecki obawiał się ataku Japonii, która dążyła do przyłączenia Syberii. Kolektywizacja to polityka wprowadza-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
