Strona · s. 10strona oryginału ↗
Z IMIENIEM KOCIUBYŃSKIEGO Czernihowska „Proświta” w historii i współczesności
Слово Просвіти, №47 за 2008 рік
przeszedł kilkoma północnymi rejonami obwodu, najbardziej zrusyfikowanymi, ale naszymi stronami, sławnymi w ukraińskiej historii. Na trasie marszu była Sosnyca Dowżenki, Siedniów Hlibowskiego, książęcy Nowogród Siewierski. A finiszował marsz licznie zgromadzonym Ogólnoukraińskim Świętem Kozackim w Baturynie z udziałem prośwician, kozaków, zespołów twórczych. Honorowym gościem święta był także wybitny ukraiński pisarz Roman Iwanińczuk, którego można nazwać honorowym proświcianinem Czernihowszczyzny, gdyż Roman Iwanowycz wniósł ogromny wkład w historyczne odrodzenie Baturyna zarówno powieścią „Orda”, jak i niestrudzoną działalnością poselską oraz społeczną. Na tym święcie odbyła się premiera słynnej pieśni „Kozaczka”, która potem obiegła cały ukraiński świat. A napisali ją po prostu w trakcie marszu jego uczestnicy proświcianie: poetka, pedagog Nadija Hałkowśka oraz kompozytor, artysta filharmonii obwodowej Mykoła Zbarac'kyj. Trudno wyliczyć wszystkie dobre uczynki prośwician Czernihowszczyzny w ciągu prawie dwóch dekad odnowionego towarzystwa. Oto najważniejsze. Z działalnością wydawniczą Czernihowskiej „Proświty”, być może, nie może równać się żadne zrzeszenie obwodowe. W mieście wychodzą dwie cotygodniowe gazety: „Siwerszczyna”, jedna z najdawniejszych i mających największy nakład gazet narodowo-demokratycznych Ukrainy, oraz „Biła chata”, gazeta do czytania domowego. Daleko poza granicami obwodu znany jest chór proświciański „Pryczastia”, którym kieruje jedna z najaktywniejszych proświcianek, wykładowczyni szkoły muzycznej Łarysa Kurowśka. Chórowi klaskali widzowie nie tylko Ukrainy, ale i Litwy, Białorusi, Słowacji, gdzie występował na międzynarodowym festiwalu muzyki duchowej. Dzięki wsparciu patriotycznie nastawionych przedstawicieli władz lokalnych, z którymi proświcianie zawsze są gotowi współpracować, zrzeszenie obwodowe już prawie półtorej dekady zajmuje wspaniałe biuro. Małżeństwo prośwician Tetiana i Ołeksandr Żohałky we własnej galerii sztuki „Kruti schody” — udostępniono mu w dzierżawę dwupiętrowy zabytkowy budynek w centrum miasta, wspaniały zabytek architektury początku XX wieku. Przez 10 lat na drugim piętrze tego budynku działa proświciańska galeria sztuki „Kruti schody”. Stworzyło ją jako prywatne przedsiębiorstwo małżeństwo prośwician Tetiana i Ołeksandr Żohałky. To nie tylko wystawa-sprzedaż prac mistrzów ludowych z całej Ukrainy: haft, garncarstwo, snycerstwo, malarstwo, ceramika, a prawdziwe centrum duchowości, rozwoju i propagowania twórczości ludowej, które bierze aktywny udział w festiwalach, jarmarkach, wystawach, propaguje twórczość ludową wśród młodzieży. Kilka lat temu obwodowa „Proświta” po długiej walce udostępnia także wyroby mistrzów ludowych z galerii „Kruti schody”. „Proświta” wprowadziła formę handlu „Książka — pocztą”. Gdyż, niestety, sieć handlu książkami jest bardzo uboga, księgarń nie ma nie tylko we wsiach, ale i w niektórych centrach rejonowych. Dlatego towarzystwo, propagując ukraińską książkę poprzez swoje gazety, zbiera zamówienia od czytelników — mieszkańców obwodu i wysyła książki pocztą. Zamówienia napływają z najodleglejszych wsi. Gdyż tam jest wielu ludzi, którym potrzebne jest słowo drukowane. Jeszcze jeden ważny kierunek pracy obwodowej „Proświty” — wsparcie Ukraińskiego Kościoła. Proświcianie biorą aktywny udział w tworzeniu wspólnot kościelnych, w budowie i odnawianiu świątyń, w zachowaniu i ochronie świętości kościelnych. Czernihowski podróżnik, proświcianin Ołeksandr Wołoszczuk przy wsparciu obwodowego zrzeszenia „Proświty” odbył niezwykle ciekawą i trudną ekspedycję „autostopem” przez Syberię i Daleki Wschód. Pieszo oraz różnymi środkami transportu w dwóch etapach ekspedycji pokonał dziesiątki tysięcy kilometrów miejscami, gdzie mieszkali i mieszkają Ukraińcy. Ktoś przyjechał tu dobrowolnie, wielu wysłały reżimy carski i komunistyczny. Podróżnik stawiał sobie za cel zebranie materiału o życiu Ukraińców w Rosji, nawiązanie kontaktów z ukraińskimi wspólnotami. Zebrane materiały stały się podstawą obszernej książki O. Wołoszczuka „Autostopem na koniec świata”, którą w Czernihowie wydała gazeta „Siwerszczyna”. Latem 2008 roku proświcianin wyruszył w nową wielomiesięczną podróż na Kamczatkę. W ostatnich latach obwodowe zrzeszenie WUT „Proświta” im. T. Szewczenki bezpłatnie rozprowadziło w bibliotekach, szkołach i innych placówkach oświatowych obwodu tysiące egzemplarzy produktów, które wydało WUT „Proświta”: książki, plakaty, kasety, płyty. Oświeceni jasnym imieniem założyciela i pierwszego przewodniczącego Czernihowskiej „Proświty” Mychajła Kociubynśkiego, proświcianie Ziemi Siewierskiej pragną pomnażać sławne tradycje duchowe, być na pierwszej linii walki o odrodzenie narodowe i duchowe, o nasze słowo, o ukraińską Ukrainę.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
