Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

SZEWCZENKIANA

Слово Просвіти, №47 за 2008 рік

Nadia KYRIAN Zdjęcia Ksenii HŁADYSZEWEJ. W minionych dniach Kijowski literacko-pamiątkowy dom-muzeum Tarasa Szewczenki obchodził 80-lecie od dnia otwarcia. Podczas uroczystości Natalia Kłymenko, dyrektor generalna Narodowego Muzeum Tarasa Szewczenki, opowiedziała, czym żyje obecnie zespół muzeum, a także o historii jego powstania i funkcjonowania. „To pierwsze na świecie muzeum Szewczenki — powiedziała Natalia Mychajliwna. — Tutaj odzwierciedlono historię życia Tarasa Szewczenki od dnia jego narodzin”. Budynek znajduje się w pobliżu Majdanu Niepodległości. W 1846 roku tutaj, na Kozim Błocie, w domu, który wzniósł w 1835 roku urzędnik Iwan Żytnycki, zamieszkał Taras Szewczenko. Na ten okres przypada jego znajomość z historykiem Mykołą Kostomarowem — jednym z założycieli Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego, do którego przyłączył się również Taras Szewczenko. W tym czasie dużo pracował jako artysta. Wspólnie z Mychajłem Sażynem rysował krajobrazy, zabytki historyczne i architektoniczne do albumu „Widoki Kijowa”. Pracując w Komisji Archeograficznej, latem 1846 roku brał udział w wykopaliskach mogiły Perepjatychy w pobliżu Fastowa. Po powrocie do Kijowa napisał ballady „Lileja” oraz „Rusałka”. Pod koniec listopada Szewczenko złożył podanie, aby przyjęto go jako wykładowcę rysunku na Uniwersytecie św. Włodzimierza. Z powodu aresztowania w sprawie Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego pracować na uniwersytecie mu się nie udało. Po śmierci Iwana Żytnyckiego dom należał do jego syna i do lat 20. XX wieku wykorzystywano go jako mieszkanie. W latach 1923—24 podczas przeprowadzania pomiarów dawnych domów mieszczańskich studenci Instytutu Artystycznego dowiedzieli się od mieszkańców zaułka Chreszczatyckiego, że w jednym z nich mieszkał Taras Szewczenko. Według projektu i pod kierownictwem profesora Instytutu Artystycznego Wasyla Kryczewskiego w latach 1925—27 remontowano i restaurowano budynek. Artystyczną aranżacją ekspozycji kierował literaturoznawca Wołodymyr Mijakowski, pierwszy dyrektor Domu-Muzeum, którego uroczyste otwarcie odbyło się 10 listopada 1928 roku. Podczas II wojny światowej eksponaty ewakuowano do Nowosybirska wraz z kolekcją Charkowskiej galerii obrazów oraz materiałami Centralnego Państwowego Muzeum T. H. Szewczenki. Po wojnie zbiory wracają do Kijowa i dzięki staraniom Mykoły Bażana i Pawła Tyczyny Natalia Kłymenko muzeum otrzymuje stałą siedzibę na bulwarze Szewczenki. Ten budynek w 1966 roku podporządkowują Państwowemu Muzeum Tarasa Szewczenki tak samo, jak i muzeum na Priorce. W związku z tym zmienił się jego format. „Dzisiaj w muzeum przedstawiono ekspozycję, która odkrywa temat pobytu w Kijowie poety podczas trzech jego przyjazdów na Ukrainę — opowiada Natalia Kłymenko — w szczególności zamieszkiwania w tym domu w 1846 roku wraz z O. Afanasjewem-Czuzbinskim i artystą Mychajłem Sażynem. Na poddaszu, gdzie przyjaciele rysowali, jakby unosi się duch Tarasa Szewczenki. Z domkiem związane jest wiele wspomnień, wiele wspaniałych rzeczy, które ludzie widzą, bywając w tych murach. Eksponują malarstwo i grafikę, przybory malarskie i grawerskie T. Szewczenki, „Kobziarza” z 1860 roku z dedykacją poety, płócienny kostium oraz koszulę, którą podarowała mu siostra Jaryna. Na tarasie — sześć rysunków Wasyla Kryczewskiego, rysunki projektowe, szkice wystroju tych pokoi. Na podwórzu — pomnik-popiersie Szewczenki autorstwa Hałyny Petraszewycz, ustawiony z okazji 100-lecia pobytu poety w tym domu. Rośnie morwa, która widziała Tarasa… Wchodząc w tę wąską uliczkę, przechodząc przez tę furtkę, można z burzliwego majdanu trafić w XIX wiek, w ten czas, kiedy tutaj artystycznym gospodarzem był Taras Szewczenko. Na jubileusz dom odnowiono. Przeprowadzono zewnętrzny remont, odrestaurowano meble i zrobiono wszystko tak, aby każdy, kto wchodzi do tych pokoi, odczuwał stosunek ludzi, którzy kochają Szewczenkę zawsze, a nie tylko 9—10 marca czy 22 maja. Ta miłość jest właściwa ludziom, którzy

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn