Strona · s. 15strona oryginału ↗
NA DUCHOWE WIECZNE WZYWA PIEŚŃ
Слово Просвіти, №47 за 2008 рік
Wira Kytajhorodśka, m. Czerniwce
Bohdan Katamaj, kierownik artystyczny i dyrygent, zasłużony pracownik kultury, poświęcił śpiewom chóralnym 50 lat z przeżytych 75. Wujek Bohdana, Dmytro Katamaj, był założycielem lwowskiego towarzystwa Strzelców Siczowych. Inny wujek, Mykoła, walczył w szeregach Strzelców Siczowych podczas I wojny światowej. W Jamnicy w latach 30. działały ośrodki sportowe, chóry, teatry muzyczne, w których według upodobań uczestniczyli wszyscy mieszkańcy — od małego do starego. Na tym żyznym gruncie urodził się i ukształtował talent Bohdana Katamaja, który rozwijał swój artystyczny dar w Iwano-Frankiwskim Szkole Muzycznej im. D. Sicynskiego, a następnie na wydziale muzyczno-pedagogicznym Drohobyckiego Instytutu Pedagogicznego im. Iwana Franki. Pracę zawodową rozpoczął w 1957 roku jako wychowawca i kierownik chóru uczniów szkoły rzemieślniczej we wsi Broszniw w rejonie roźniatowskim, a od 1962 roku jest nauczycielem szkoły muzycznej w Storożynieć na Bukowinie. Wraz z przybyciem Bohdana Katamaja na Storożynieczczyznę rozpoczyna się nowa epoka ludowego sztuki chóralnej. Społecznie kieruje on zespołem chóralnym leśnego technikum, leśnego kombinatu i rejonowego domu kultury. Przez dziesięć lat chór leśnego kombinatu otrzymał tytuł ludowego, w 1977 roku stał się laureatem pierwszego Ogólnozwiązkowego Festiwalu Twórczości Amatorskiej. Dwa lata wcześniej, na zamykającym koncercie festiwalu twórczości artystycznej uczniów i nauczycieli szkolnictwa zawodowego w Moskwie, Bohdan Katamaj był głównym chórmistrzem i kierował połączonym chórem zespołów Związku. Na tym koncercie chór Storożynieckiego Technikum Leśnego pod kierownictwem Katamaja wykonał ukraińską pieśń ludową „Cwite teren”. Jednak największą dumą Bukowińczyków są chóry „Barwinok” Storożynieckiego Kolegium Leśnego oraz „Horycwit” rejonowego Domu Kultur Narodowych i Pracowników Państwowego Gospodarstwa Leśnego. „Horycwit” ma już 49 lat. Przez prawie pół wieku skład się zmieniał, lecz jego wysoki poziom zawsze pozostaje niezmienny. Wysokoartystyczny repertuar tkany jest z ukraińskich pieśni ludowych, utworów duchownych i chóralnych klasyków i współczesnych, kolęd, których w skarbcu chóru jest 16. Historia twórczej drogi zespołu naznaczona jest tytanicznym trudem jego kierownika, poświęceniem uczestników — różnych wiekiem, narodowością, upodobaniami, a jednocześnie jednych duchem. To pozwoliło chórowi wielokrotnie zdobywać złote medale. „Horycwit” — zwycięzca „Syjwa” i „Sonячних klarnetów”. Chór został nagrodzony obwodowym pucharem za najlepsze wykonanie współczesnych pieśni ukraińskich kompozytorów. „Horycwit” zbierał owacje w Kijowie, Iwano-Frankiwsku, Kamieńcu Podolskim, Tarnopolu, Chmielnickim, Suczawie (Rumunia). — Ozdobą każdego koncertu programu — mówi Bohdan Wasylowycz — była i pozostaje „Huculka” o niezrównanej urodzie, do słów Iwana Kuteni, do której muzykę stworzył Michajło Magdij. Niezmiennym powodzeniem u słuchaczy cieszą się „Pieśń o Ołeksie Dowbuszu” w opracowaniu B. Kryżanowskiego, „Czom, czom, czom, zemle moja” do słów K. Malyckiej (muzyka D. Sicynskiego), „Oj u łuzi czerwona kalyna” do słów Czerneckiego, „Karpaty” do słów D. Łuceńka, muzyka I. Szamo. Bohdan Katamaj wykonuje pieśni w stylu ludowym. Twierdzi, że Bukowina od wieków słynęła z chórów męskich — cerkiewnych i świeckich, w których dominował śpiew ludowy, a nie akademicki. Bohdan Wasylowycz stażował w zespole chóralnym „Dumka” na Czerkaszczyźnie, w Zakarpackim Chórze Ludowym. Sam dokonał muzycznego opracowania dziesiątek pieśni ludowych. — Bardzo boli mnie dusza — wyznaje Bohdan Katamaj — że na Ukrainie z roku na rok ubywa ludowych zespołów. Rozumiem, że chór to ciężka praca. Ale jednocześnie to również sposób łączenia ludzi, wznoszenia się ponad codzienność, droga do harmonii i doskonałości. Jeśli ojciec kiedyś śpiewał w chórze, to koniecznie przyprowadzał tam syna, jeśli matka grała w teatrze ludowym, to gromadziła wokół siebie całą rodzinę. Dziś, niestety, ludowe sztuka chóralna topnieje jak sen o świcie. Cieszę się, gdy do nas przychodzi młodzież. Dziś to już na poziomie bohaterstwa, bo młodzież nie zna i nie śpiewa ukraińskich pieśni. A w tym nie jest winne żadne imperium ani żadna obca interwencja. My sami zdejmujemy czapki przed obcą kulturą.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
