Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

KOREA POŁUDNIOWA: NOTATKI UKRAIŃCA

Слово Просвіти, №47 за 2010 рік

Dmytro DROZDOWSKYJ, „Wseswit” TECHNOLOGICZNE CUDA, CZYLI WSZYSTKO DLA CZŁOWIEKA Co uderza w tym kraju na „pierwszy rzut oka”? Lotnisko w Inczon zalicza się do największych we Wschodniej Azji, razem z lotniskami w Hongkongu i Singapurze. Od 2005 roku Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych uznaje cztery lata z rzędu lotnisko w Inczon za najlepsze na świecie. I nic dziwnego, bo wszystko tam zrobiono dla wygody odwiedzających. Na terenie rozmieszczono komputerowe nawigatory, które po odczytaniu kodu kreskowego na waszej karcie pokładowej, mogą łatwo pomóc zorientować się, aby w optymalnym czasie trafić do punktu kontroli paszportowej/celnej i nie spóźnić się na samolot. Przy lotnisku znajdują się komfortowe autobusy — „limuzyny lotniskowe”, które za 14—15 tys. koreańskich wonów mogą dostarczyć was w każdy potrzebny punkt. Również w odległości 5 minut od międzynarodowych lotnisk (zarówno Kimpo, jak i Inczon) znajdują się stacje metra. Przejazd kosztuje średnio 4000 koreańskich wonów (prawie 3—4 razy taniej niż autobusem). Jeszcze jedna „osobliwość” — koreańskie metro (ma aż 9 linii i jest znacznie bardziej rozgałęzione niż, powiedzmy, metro w Londynie czy Los Angeles). Powiedzieć, że jest czyste i wyposażone w klimatyzację, to prawie nic nie powiedzieć. Największa różnica między seulskim metrem a kijowskim (moskiewskim czy londyńskim) polega na tym, że krawędzie peronu mają dwustopniowe bariery ochronne, czyli człowiek nie może podejść bezpośrednio do torów pociągów. Zabezpiecza to odwiedzających metro przed możliwymi urazami i nieszczęśliwymi wypadkami. Bariery ochronne mają dwie warstwy. Maszyniści pociągów muszą być bardzo uważni, aby zatrzymać pociąg w taki sposób, by wyjścia pokrywały się z drzwiczkami na barierach ochronnych. „Żeton” do przejazdu w seulskim metrze jest podobny do naszej bankowej karty kredytowej — trzeba go kupować w specjalnych automatach przed bramkami w metrze. Przy wyjściu z metra stoją inne maszyny: do nich trzeba wrzucić zużyty jednorazowy bilet-kartę. W takim przypadku otrzymacie finansowy „bonus” — 500 wonów za to, że nie wyrzuciliście karty gdziekolwiek, a w specjalnie wyznaczonym miejscu. XIX KONGRES MIĘDZYNARODOWEGO STOWARZYSZENIA KOMPARATYSTYKI W SEULU W sierpniu tego roku w Seulu na bazie Chung-Ang University odbywał się XIX Kongres Międzynarodowego Stowarzyszenia Komparatystyki (MAK/ICLA), który zebrał prawie tysiąc czołowych literaturoznawców świata. Wydarzenie składało się z sześciu dni roboczych i jednego dnia poświęconego wycieczkom, aby uczestnicy mieli możliwość połączyć godziny pracy z odpoczynkiem. W końcu Korea Południowa to region o niezwykle bogatej historii i kulturze. Wybitny komparatysta Steven Tötösy de Zepetnek mówił o roli intermedialności w badaniach komparatystycznych, a profesor Manfred Schmeling (poprzedni przewodniczący MAK) — o tym, że wszystkie pojęcia, które zawierają komponenty „inter-”, „trans-”, „meta-” itd., należą do centrum sfery przedmiotowej komparatystyki (określają one jedną z głównych zasad komparatystyki: definiowanie różnic wewnątrz całości). Profesor Chang-ho Chang, prezydent Koreańskiego Stowarzyszenia Komparatystów i przewodniczący komitetu organizacyjnego XIX Kongresu, zauważył: „XXI wiek to czas wymiany, rozpuszczania i wspólnego działania. To stulecie, które określi nowy los nauk humanistycznych. Nasza przyszłość leży w płaszczyźnie, którą wolałbym nazwać „komparatystyczną wyobraźnią”. Dla mnie zawsze było ciekawym i niezgłębionym to, jak zwykłe słowo „porównanie” stało się jednym z najbardziej udanych i wpływowych konceptów w studiach humanistycznych XX i XXI w. Stało się tak, moim zdaniem, dlatego, że praca komparatystyczna daje możliwość uformowania się indywidualnej tożsamości poprzez wykorzystanie różnic i zrozumienie Inności. Obecnie nadchodzi czas na utwierdzenie takich pojęć, jak „ponad”, „skrzyżowanie”, „multi-”, „konwergencja” i „migracja”. Wszystkie te pojęcia są składowymi różnych domen komparatystyki i polityki kulturowej (lub nawet etyki poznawczej każdego porównania)”. Nie będzie przesadą powiedzieć, że Międzynarodowy Kongres Komparatystyki często przyrównuje się do międzynarodowych Igrzysk Olimpijskich, tylko w dziedzinie literaturoznawstwa porównawczego. Kongres, który rozpoczął swoje życie jeszcze w 1955 roku w Wenecji Pałac Międzynarodowego Stowarzyszenia Komparatystyki już dwukrotnie przyjmował Kongres u siebie w 1970 i 1985 r. — i jego praca będzie poświęcona kwestiom „metodologii badań komparatystycznych”). W finalnym referacie podczas zamknięcia Kongresu profesor Manfred Schmeling (Niemcy, przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Komparatystyki od 2007 do 2010 r.) zaznaczył, że we współczesnej komparatystyce priorytetowe są również dwa kierunki: 1) recepcja tematów, wątków i obrazów literatury światowej; 2) określenie głównego bohatera (podmiotu lirycznego) we współczesnych tekstach (kim jest „bohater naszych czasów”? Czy to turysta, flâneur, menedżer korporacji transnarodowej, zdystansowany obserwator?). Zaznaczono również, że obecnie trzeba akcentować badania kwestii recepcji w aspekcie diachronicznym, które do tej pory były na marginesie badań literaturoznawczych. Profesor Schmeling mówił też o tym, że priorytetowym zadaniem nowego kierownictwa Światowego Stowarzyszenia Komparatystyki stanie się „zalegalizowanie” statusu akademickiego dla krytyki literackiej. Zdaniem naukowca, dzisiaj w niektórych regionalnych wspólnotach literaturoznawczych pojęcie „krytyka literacka” wyszło poza granice naukowego literaturoznawstwa. W rzeczywistości tak być nie powinno, ponieważ dla komparatysty krytyka literacka faktycznie jawi się jako swego rodzaju „badania terenowe”, które umożliwiają dalsze badania i wnioski. Aby zbadać historyczne postrzeganie jakiegoś obrazu w literaturze narodowej, trzeba koniecznie orientować się również na recepcję współczesności. Dlatego krytyka literacka, napisana czy to przez akademickich naukowców, czy to przez dziennikarzy, jawi się jako forma pierwszego uchwycenia nowych tendencji estetycznych w czasie, gdy historii tej literatury, póki co z obiektywnych przyczyn, nie da się napisać (potrzeba czasu, aby teksty przeszły proces doboru naturalnego dla trafienia do kanonu), jednak można mówić o badaniach komparatystycznych, które muszą obejmować przestrzeń krytyki literackiej. Dlatego krytyka literacka w każdym razie jest naturalną częścią akademickiego literaturoznawstwa i musi mieć status osobnej dziedziny (obok historii, teorii literatury i komparatystyki). Czołowi naukowcy Kongresu byli zgodni w tym, że kulturoznawstwo i krytyka literacka to dwa filary najnowszej komparatystyki. Główną rzeczą dla komparatysty jest znać nie tekst, a kontekst, w którym istnieje odpowiednie zjawisko literacko-estetyczne: kontekst historyczny, społeczny, polityczny, ekonomiczny, naukowo-technologiczny. Osiągnięcia tego Kongresu bez wątpienia muszą wejść do światowego doświadczenia naukowego. Po publikacji zbioru naukowego z wynikami XIX Kongresu w 2011 roku, tradycje światowej (i krajowej) komparatystyki zostaną zmienione i uzgodnione z osiągnięciami najwybitniejszego Korea Południowa to jeden z najbardziej rozwiniętych pod względem wysokich technologii regionów świata. I czuć to od pierwszych kroków na koreańskiej ziemi, zaczynając już od lotniska. Przychodzi na myśl brodaty radziecki dowcip, kiedy do Kremla przyjeżdża delegacja rządowa — czy to z Japonii, czy to z Korei Południowej. Radzieccy partyjni sekretarze pytają wschodnich kolegów: “Powiedzcie, bądźcie łaskawi, w jakim czasie będziemy w stanie was dogonić (i, bez wątpienia, “przegonić”!) na poziomie technologicznym?”. I otrzymują ironiczno-smutną odpowiedź, ale niezmiennie prawdziwą w istocie: “Nigdy…”. Wydaje się, że dzisiaj taki sam los może spotkać i Ukrainę: jeśli nawet dogonimy Koreę Południową za sto albo i sto pięćdziesiąt lat, to już w tym czasie technologiczny (informacyjny) rozwój Korei będzie na tyle potężny, że między nami utworzy się przepaść o długości tego właśnie “nigdy”. Co uczyniło Koreę Południową bezspornym liderem w swoim regionie? Jak wysoki poziom kultury duchowej dopełnia wysoki poziom kapitału wiedzy?

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn