Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

«TRONKOWSKIE CZYTANIA» W DNIEPROPIETROWSKU

Слово Просвіти, №47 за 2010 рік

Latem 2010 roku minęło 95 lat od dnia urodzin Bohatera Ukrainy Petra Tymofijowycza TRONKI — przewodniczącego Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy, wybitnego naukowca-historyka, działacza społecznego, doktora nauk historycznych, akademika Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Jest to pamiętna data nie tylko na życiowej drodze znanej osoby, ale także wydarzenie w życiu społecznym ukraińskiego społeczeństwa. Kolejnym dowodem na to stało się przeprowadzenie 19 listopada w Narodowym Muzeum Historii Narodowego Uniwersytetu Górniczego im. O. M. Pola w Dniepropietrowsku pierwszych czytań naukowych ku czci P. T. Tronki, które nazwano „Tronkowskimi czytaniami”. Uczestników i gości konferencji w słowie wstępnym powitał akademik NAN Ukrainy, rektor NUG Hennadij Piwniak. Dniepropietrowsk nieprzypadkowo wybrano miejscem przeprowadzenia tego forum naukowego. Petro Tymofijowycz jest częstym gościem uniwersytetu górniczego, od 1996 roku — jego honorowym profesorem. Akademika i naukowców uniwersytetu łączą wieloletnie naukowe i twórcze relacje. O ich historii opowiedział kierownik katedry historii i teorii politycznej NUG, dyrektor Instytutu Problemów Humanitarnych, profesor Wiktor Puszkin. Kierowany obecnie przez P. T. Tronkę wydział problemów regionalnych historii Ukrainy Instytutu Historii NAN Ukrainy rozwinął nowy kierunek badań naukowych — regionalistykę historyczną. Z referatem o odrodzeniu ruchu krajoznawczego na Ukrainie wystąpiła Hanna Szwydko — profesor, doktor nauk historycznych, która do ostatniego czasu kierowała Dniepropietrowską organizacją obwodową NZKU. Niedawno przekazała uprawnienia swojemu uczniowi, doktorantowi NUG Ihorowi Koczerhinowi. On również wziął aktywny udział w organizacji i przeprowadzeniu czytań, wystąpił z referatem o krajoznawstwie Dniepropietrowszczyzny na współczesnym etapie. „Patriarchą rodzimego krajoznawstwa” nazywają Petra Tymofijowycza współcześni za niestrudzone dążenie do zachowania dorobku narodu ukraińskiego, za talent naukowy i zdolności organizacyjne. O postaci wybitnego naukowca na tle epoki mówił zastępca przewodniczącego NZKU Hryhorij Klepak. Przy udziale P. T. Tronki i pod jego kierownictwem naukowym przygotowano i wydano drukiem ponad 600 prac naukowych, wśród których 18 monografii. Jednym z ostatnich projektów jest Państwowy program serii naukowo-dokumentalnej książek „Rehabilitowani przez historię”. Dziś w jej ramach rozpoczęto pracę nad stworzeniem Narodowego banku represjonowanych. Ta baza danych liczy już 91 700 wpisów, dostępnych do przeglądania na stronie www.reabit.org.ua. O tym wszystkim opowiedział starszy pracownik naukowy Instytutu Historii NAN Ukrainy Roman Jurijowycz Podkur. O wkładzie P. T. Tronki w rozwój muzealnictwa, naukę o zabytkach, ochronę i zachowanie zabytków historii wojennej, współczesną działalność wycieczkową, działalność Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia T. G. Szewczenki mówili znani naukowcy R. W. Mańkowśka, T. I. Katarhina, H. H. Denysenko, O. M. Kostiukowa, H. P. Sawczenko. Wszystkich prelegentów i gości czytań naukowych przepełniały szczere uczucia. Z niekłamanym pietyzmem wspominali szczęśliwe chwile poznania i kontaktu z Petrem Tymofijowyczem. Emocjonalnego zabarwienia poważnemu forum naukowemu dodały jeszcze prezentacje książek o P. T. Tronce: „Co zostawiamy potomnym?” i „Tobą, Ukraino, żyję” oraz filmu dokumentalnego z serii „Słynni Ukraińcy” — „Petro Tronko” (reżyser – Ołeksandr Machonko). Obecni trafnie zauważyli, że forum naukowe po raz pierwszy na Ukrainie honoruje nie po prostu człowieka-legendę, a naszego współczesnego, który kontynuuje aktywną działalność pionierską dla przyszłości Ukrainy. Ale wkład P. T. Tronki w rodzimą naukę jest już na tyle znaczący, że Celem „Instytutu Ukrainiki” - międzynarodowej organizacji społecznej, stworzonej w Dniepropietrowsku przy wsparciu Fundacji Charytatywnej Ołeksija Łazka, jest formowanie nowej świadomości społecznej, która będzie opierać się na wartościach etnopsychologicznych i kulturowych narodu ukraińskiego. Dziś Instytut pracuje nad szeregiem projektów badawczych i opracowuje zakrojony na szeroką skalę program historyczno-archiwalny. Oprócz tego prowadzone są badania socjologiczne i psychologiczne, organizowane są wystawy, seminaria i wykłady. O działalności „Instytutu Ukrainiki” rozmawiamy z jego założycielem Ołeksijem Łazkiem. zasługuje na osobne badania naukowe. Po wygłoszeniu referatów uczestnicy czytań wyjechali do miasta Nowomoskowsk w obwodzie dniepropietrowskim w celu oględzin i oceny eksperckiej stanu Soboru Świętej Trójcy — zabytku drewnianej architektury cerkiewnej XVIII wieku. O wynikach wyjazdu rozmawiano na miejscu z nowo wybranym merem Nowomoskowska Serhijem Morozem oraz we wtorek z przedstawicielami mediów w Kijowie, podczas konferencji prasowej „Czy uratujemy narodowy cud — sakralną architekturę drewnianą?”, zorganizowanej przez Narodowy Związek Krajoznawców Ukrainy wspólnie z Ogólnoukraińskim Towarzystwem „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Szczegółowiej o wizycie w Nowomoskowsku i podsumowującej konferencji prasowej — w następnym numerze „Słowa Proświty”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn