Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

NAUKA, BIZNES I WŁADZA MUSZĄ WSPÓŁPRACOWAĆ

Слово Просвіти, №47 за 2010 рік

We Lwowie, w pomieszczeniach Narodowego Uniwersytetu „Politechnika Lwowska”, odbyła się II Międzynarodowa konferencja naukowo-techniczna „Teoria i praktyka racjonalnego projektowania, wytwarzania i eksploatacji konstrukcji maszynowych”. Poświęcona ona została znaczącej dacie: 40-leciu Zachodniego Centrum Naukowego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Na międzynarodowej konferencji wystąpili organizatorzy wydarzenia oraz goście. Bohdan ZALIZNIAK. Przewodniczący Zachodniego Centrum Naukowego NAN Ukrainy i MON Ukrainy, przewodniczący Komitetu Programowego konferencji, akademik Zinowij Nazarczuk zaznaczył, że zgodnie ze światowym doświadczeniem jednym z kierunków intensyfikacji nauki jest tworzenie skutecznych mechanizmów współdziałania edukacji, nauki i biznesu. Instytucje naukowe ZCN mają potencjał innowacyjny, powinny jak najściślej współpracować z sektorem produkcyjnym, jednak mechanizmy ich współdziałania należy stale i wytrwale udoskonalać. Ogólnie rzecz biorąc, wykorzystanie potencjału naukowego dla rozwoju zachodniego regionu Ukrainy (a jest to osiem obwodów kraju) jest priorytetem naszej działalności. Działalność ZCN to funkcjonowanie 26 placówek akademickich, 71 wyższych uczelni III—IV poziomu akredytacji, ponad 50 branżowych organizacji naukowo-badawczych i badawczo-konstruktorskich, w których pracuje ponad 16,5 tysiąca naukowców. W 2007 roku ZCN wraz z Politechniką Lwowską — w ramach pogłębiania współpracy placówek akademickich i uczelni wyższych regionu w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych — utworzyły Kompleks Naukowo-Dydaktyczny z prawami Oddziału kształcenia celowego. Jego działalność ma na celu wspieranie integracji ukraińskiej nauki i edukacji z europejską przestrzenią naukowo-edukacyjną, a także przygotowywanie specjalistów z potencjałem twórczym dla instytucji NAN Ukrainy i NU „Politechnika Lwowska”. W pracach KND bierze udział osiem instytucji ZCN oraz pięć instytutów Politechniki Lwowskiej. W uczelniach wyższych uformowały się i rozwijają szkoły naukowe w dziedzinie nauki o maszynach. Prorektor NU „Politechnika Lwowska” ds. pracy naukowej Zorian Pich zaznaczył, że strategia rozwoju państwa zawsze zaczyna się od analizy: czym dysponujemy? Wizytówką każdego kraju w dziedzinie budowy maszyn są takie kierunki jak: materiałoznawstwo, wytrzymałość, racjonalne projektowanie. To nadaje konferencji aktualności i ważności. Politechnika Lwowska buduje swoją pracę na współpracy z innymi uniwersytetami i instytucjami NAN Ukrainy. Pozytywnie wpływa to zarówno na przygotowanie specjalistów, jak i na jakość rozpraw doktorskich oraz współpracę w ramach kontroli rad specjalistycznych i wspólnych badań naukowych. Przewodniczący Ukraińskiego towarzystwa mechaniki niszczenia materiałów, dyrektor Instytutu Fizyczno-Mechanicznego im. H. W. Karpenki NAN Ukrainy, akademik Wołodymyr Panasiuk skonstatował, że konferencja ma jeszcze specyficzny aspekt. Naukowcy będą mówić zarówno o wynikach badań dotyczących wytrzymałości, niezawodności, racjonalnego konstruowania, jak i o racjonalnej eksploatacji maszyn i konstrukcji. Jest ona jednak związana z 40-leciem Zachodniego Centrum Naukowego. A to daje możliwość spojrzenia na działalność Centrum w minionych latach. Dzisiejsza konferencja to próba połączenia wysiłków nauki, edukacji i przedsiębiorstw przemysłowych w celu podjęcia odpowiednich działań na rzecz przyspieszenia wdrażania osiągnięć naukowych w naszą gospodarkę. Realizacja tego zadania wymaga odpowiednich impulsów i uwagi państwa. Obecnie mamy nowe, specyficzne warunki — gospodarkę rynkową. Problematyką zadeklarowaną na konferencji zajmuje się ponad 3 tysiące przedsiębiorstw przemysłowych i resortowych instytucji naukowo-badawczych. Jednak 80 procent potencjału przemysłowego znajduje się w rękach prywatnych. Sektor prywatny i przedsiębiorstwa państwowe wymagają od nauki nie tylko idei potwierdzonej eksperymentalnie, ale produktu końcowego, który można bezpośrednio wykorzystać w przedsiębiorstwie. Sytuacja jest jednak taka: wszyscy popierają ideę, ale nikt nie chce zapewnić kapitału początkowego, aby ta idea zaczęła działać. Zatem ten brak wsparcia procesu początkowego dla zjednoczenia sił edukacyjnych, naukowych i przemysłowych w celu przyspieszenia realizacji nowych rozwiązań i wdrażania ich w praktykę hamuje wykorzystanie dostępnych osiągnięć edukacyjnych i akademickich. Musimy więc nad tym pracować. Ihor Sydorenko, Odeski Narodowy Uniwersytet Politechniczny: “Zajmujemy się wraz z kolegami modelowaniem systemów technicznych za pomocą schematów trójwymiarowych. Syntezą i analizą systemów mechanicznych, syntezą i analizą systemów wibroizolacyjnych ze sprzężeniami zwrotnymi. Jestem doktorem nauk technicznych, pracuję w Politechnice od 22 lat. Jeśli wziąć pod uwagę, że kończyłem Politechnikę w Odessie, to jestem z nią związany już od 27 lat. Jestem piąty raz we Lwowie, w szczególności na katedrze mechaniki inżynierskiej… Przyjęto nas tutaj jak przyjaciół. Bardzo udana organizacja, jestem wdzięczny za możliwość porozmawiania z naukowcami najwyższej klasy. U nas centrum naukowe kierowane jest przez ekonomistę, a u was przez technika. I to przyciąga. Bo ekonomistów jest wielu, a gospodarki nie ma. Lwów to bardzo piękne miasto. A jeśli chodzi o moje zainteresowania zawodowe… Szerokie zastosowanie mają systemy wibroizolacyjne — od wibroizolacji budynków po obrabiarki, zawieszenia pojazdów, narzędzi. Wszędzie tam, gdzie występują drgania, stosuje się systemy wibroizolacyjne. A system samonastawny sam siebie analizuje i przestraja. Dlatego w ogóle złożone systemy należy budować jako rozgałęzione… Staram się przekonywać studentów, że bycie Ukraińcem to nie tylko znać i szanować Szewczenkę czy jeść hałuszki, ale trzeba coś robić dla Ukrainy… U nas w grupach bardzo mało studentów rozmawia po ukraińsku”. Mykoła Tkaczuk, Narodowy Uniwersytet „Politechnika Charkowska”: “Jestem kierownikiem katedry teorii i systemów automatycznego projektowania mechanizmów i maszyn… Przyjeżdżam do Lwowa zarówno na sympozja, jak i na konferencje. To niezwykle płodne środowisko do wymiany myśli, szlifowania teorii, bo tutaj rozbrzmiewa i krytyka, i dobre rady. Ostatni raz byłem w zeszłym roku, w maju, na sympozjum mechaników… Lwów pozostał taki, jaki był. Centrum się nie zmieniło — i chwała Bogu. Lwowianie uważniej traktują gości, uczestników konferencji. Na naszym uniwersytecie jest ponad 20 tysięcy studentów. Ja też go kończyłem. Potem — przemysł. A potem już 19 lat w NTU „Politechnika Charkowska”. Doktor nauk technicznych, profesor. Jeśli chodzi o naukę: wymaga ona nie tylko połączenia z praktyką. Ale w tym procesie musi być obecne także wysokowydajne narzędzie — systemy CAD / CAM / CAE… Te systemy pozwalają zautomatyzować wiele procesów projektowania, wytwarzania i badań. Jednak naszym naukowcom potrzeba wdrażania swoich teorii naukowych, modeli w te systemy. Wtedy będą się one ulepszać i staną się przydatne do rozwiązywania zadań, których kiedyś nie można było rozwiązać. Niestety, w kraju nie ma troski o naukę. Polityka naukowo-techniczna jest rozproszona, nie ma priorytetów. I to dezorganizuje społeczność naukową, nie daje możliwości osiągania konkretnego wyniku w praktyce… Wkrótce dojdziemy do stanu, w którym nie ma priorytetów, więc nie ma i wyników. A zatem, koniecznie potrzebna jest współpraca nauki, władzy i biznesu. Warto byłoby opracować program, wyodrębnić uzgodnione priorytety i zająć się nimi przede wszystkim. W przeciwnym razie nie wystarczy nam ani zasobów, ani czasu i pozostaniemy w tyle za procesem światowym. Następuje peryferyzacja nauki. Musi być integrowanie, z jednej strony, a z drugiej — orientowanie się właśnie na interesy narodowe. Taka jest światowa tendencja. A my ją ignorujemy, idziemy szerokim frontem — i donikąd. Dlatego problem polega nie na braku finansów, a na ich dalszym celowym wykorzystaniu… Takie konferencje są bardzo pożyteczne. Trzeba koniecznie angażować i władzę, i biznes. Oprócz Zachodniego Centrum Naukowego są administracje obwodowe, a w nich siedzą urzędnicy i piszą plany „z sufitu”. A trzeba ich zapraszać tutaj. Bo tutaj odbywa się zrastanie nauki akademickiej, ale konieczne jest, aby zrosła się ona z władzą i biznesem”. Andrij BOHDAN, Instytut Problemów Wytrzymałości im. H. S. Pysarenki, Kijów: “Uważnie słuchałem referatów przeglądowych. Szczególnie podobało mi się o emisji akustycznej. Na sekcjach będziemy rozpatrywać stosowane problemy inżynierskie. Zaznaczę, że organizacja tej konferencji zasługuje na uwagę. O sobie: ukończyłem Kijowski Narodowy Uniwersytet im. T. Szewczenki, wydział fizyki. Pracuję w dziale podstaw fizycznych wytrzymałości i niszczenia, którym kieruje Ihor Wołodymyrowycz Oryniak. Nas z tego działu jest czworo… Ja z kolegami zajmuję się rurociągami (nafto-, gazo-, parociągami). Główny problem, z którym stykamy się w przypadku rurociągów, to korozja naprężeniowa (pęknięcia). Na tej konferencji mam trzy referaty: o magistralnych rurociągach i dwa o obliczaniu wytrzymałości parogeneratorów”. CYFRY I PODSUMOWANIA 110 uczestników z siedmiu krajów (Ukraina, USA, Niemcy, Francja, Chiny, Meksyk, Polska). Zdaniem Bohdana Kindrackiego, przewodniczącego komitetu organizacyjnego konferencji (NU „Politechnika Lwowska”), na konferencji wygłoszono wiele ciekawych referatów na takie problemy, jak mechanika pękania i wytrzymałość konstrukcji, degradacja materiałów w środowiskach wodorowych, kontrola nieniszcząca, diagnostyka konstrukcji metalowych o długim okresie eksploatacji (ponad 20 lat), prognozowanie pozostałego zasobu. Na konferencji mówiono o metodach projektowania, wytwarzania i trybach eksploatacji maszyn różnego przeznaczenia. Na posiedzeniach plenarnych na wspomniane problemy wygłoszono 14 referatów. Zatem można wyciągnąć wnioski, że gdziekolwiek by nie mieszkał, gdziekolwiek by nie pracował ukraiński naukowiec — jest on przede wszystkim człowiekiem narodowym, bolą go niepowodzenia w kraju. I to, że władza bardzo często „nie widzi” naukowców, ich problemów i nie zawsze myśli o przyszłości Ukrainy, i to, że biznes często istnieje dla własnego dobra, a nie dla ogólnego… Przyszło mi również usłyszeć ostre filipiki pod adresem niektórych „głównych bohaterów”, którzy 12 listopada brali aktywny (w takim czy innym stopniu) udział w programie Szustera i w „Wielkiej polityce” J. Kisielowa… Zatem przekonuję się na spotkaniach naukowców już od wielu lat — jeszcze nie wszystko stracone. Musimy działać, bo nauka, biznes i władza powinny pracować razem. ORGANIZATORZY WYDARZENIA Zachodnie Centrum Naukowe NAN Ukrainy i MON Ukrainy, Instytut Fizyczno-Mechaniczny im. H. W. Karpenki NAN Ukrainy, NU „Politechnika Lwowska”, Ukraińskie Towarzystwo Mechaniki Pękania Materiałów, Towarzystwo Naukowe im. T. Szewczenki, redakcja czasopisma „Fizyko-chemiczna mechanika materiałów”, redakcja czasopisma „Maszynoznawstwo”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn