Strona · s. 6strona oryginału ↗
MITY I PRAWDA O HOŁODOMORZE
Слово Просвіти, №47 за 2011 рік
Dokończenie. Początek na str. 1. konfiskata produktów rolnych u ludności była niezbędnym krokiem dla modernizacji ZSRR. Twierdzi on, że radzieccy przywódcy byli zmuszeni przeprowadzić kolektywizację (która doprowadziła do głodu) w celu wzmocnienia zdolności obronnych kraju. Inne bajki zaprzeczały już ludobójczemu charakterowi Hołodomoru, na przykład: że został on dokonany rękami samych Ukraińców (ponieważ byli oni w składzie ówczesnego radziecko-partyjnego kierownictwa USRR); że na Ukrainie ofiarami głodu byli nie tylko Ukraińcy, ale także przedstawiciele mniejszości narodowych, którzy wtedy tam mieszkali. NAJNOWSZY MIT Po uznaniu w 2006 roku przez Radę Najwyższą Ukrainy Hołodomoru za ludobójstwo narodu ukraińskiego, rosyjscy historycy pospiesznie tworzą nowy mit: jakoby wtedy głodowali nie tylko Ukraińcy, ale wszystkie narody ZSRR. Tak oto profesor historii, znany jako „architekt” pieriestrojki, Aleksandr Jakowlew twierdzi: „To tragedia całej radzieckiej wsi. I ta tragedia powinna nie rozdzielać, a jednoczyć narody byłego ZSRR”. Kategorycznie odrzuca ukierunkowanie polityki Stalina i jego otoczenia na zniszczenie narodu ukraińskiego lub jego części także profesor Wiktor Kondraszyn, a dlatego uważa samo pytanie o ludobójstwo za absurdalne. Próbuje on udowodnić, że była to wspólna tragedia narodów ZSRR, uwarunkowana wynikami stalinowskiej polityki rolnej. Dmytro Tabacznyk, wbrew swojemu własnemu sprawozdaniu na specjalnym posiedzeniu Rady Najwyższej 14 maja 2003 r. (wtedy powiedział: „Musimy udowodnić światu, że sztuczne hołodomory ery radzieckiej były naszym ukraińskim Holokaustem. Było to świadome ludobójstwo narodu ukraińskiego, które wywarło swoje bezlitosne piętno na całej naszej historii, na świadomości narodowej”), 1 września 2010 r. oświadczył, że określenie Hołodomoru jako ludobójstwa narodu ukraińskiego jest wymysłami zagranicznych historyków. I zaproponował przygotowanie rezolucji, w której sformułowanie „ludobójstwo narodu ukraińskiego” należy zastąpić „ludobójstwem narodów Ukrainy, Rosji, Kazachstanu i Mołdawii”, oraz wyraził pewność, że tę rezolucję poprze Organizacja Narodów Zjednoczonych i inne organizacje międzynarodowe. ŚWIADKOWIE OBALAJĄ MIT Ten ostatni mit, który dzisiaj panuje nie tylko w rosyjskiej, ale i w ukraińskiej, zbyt upolitycznionej historiografii, całkowicie obalają dokumentalne świadectwa naocznych świadków Hołodomoru z obwodu ługańskiego, które można przeczytać w książce „Ocalona pamięć” i zobaczyć w filmie dokumentalnym „Zaklęcie niepamięci”. Ukraińcy z przygranicznego ukraińsko-rosyjskiego pasa dzielą się wspomnieniami o tym, jak chodzili do sąsiednich rosyjskich wsi i nieśli tam swoje „bogactwo” — wyszywane ręczniki, obrusy, koszule, a także ozdoby — mając nadzieję wymienić je na coś jadalnego. Przytoczę kilka opowieści naocznych świadków hołodomoru z zachowaniem stylistyki ich języka (z książki „Ocalona pamięć”): „Ten hołodomor specjalnie zrobiono. Stalin chciał udusić Ukrainę, to stalinizm się nazywa. W Moskwie (to my na wyścigi z konnych zakładów jeździliśmy), w Moskwie — tam niczego takiego nie było. W Rosji nie było — ani głodu, niczego. A na Ukrainie to robili, dusili specjalnie, hołodomor zrobili, żeby ludzi unicestwić… Kto trochę mądrzejszy był — wyjechali do Rosji” (Artiuszenko A. I., ur. 1918 r., wieś Nowolymariwka w rejonie biłowodskim). „Jak wyszedł głód? Zaczęła się prodrazwiorstka, u chłopów wymietli wszystko do cna. U nas do ziarnka wszystko wygrabili. A potem zaczęła się kolektywizacja. Zabrali ludziom całe ziarno, część bydła. I chłopi zostali z niczym. Obok oto tutaj Rosja — 60 kilometrów, tam nie było tego. Wszyscy my, z Ukrainy, cały dobytek tam odwieźliśmy, wymieniliśmy za kawałek chleba Rosjanom. I wyszedł głód… głód „zamknięty” (Pronenko M. S., ur. 1914 r., wieś Wesełe w rejonie markiwskim). „Rosjanie… oto Rosja, Bondarewe od nas, od Hannusiwki, siedem kilometrów, tak oto były u matek kołdry, ręczniki, wszystko takie — wynosili tam. A tam dadzą czy kawałeczek chleba… Rosja nie głodowała. Otóż, prosto obok, tak kto tęższy, kto na nogach się trzymał — i oto wszystkie ręczniki, wszystko tam — wszyscy rzucili się do Rosji. Oto wymienią trochę i zostali żywi. A Rosjanie… całkiem obok przecież, a żyli nieźle” (Powołockyj I. M., ur. 1927 r., wieś Hannusiwka w rejonie nowopskowskim). „W tamtych czasach byłem milicjantem. Milicji dawali zadanie przechwytywać ludzi, którzy nieśli jedzenie z Rosji” (Zubachin H. F., ur. 1908 r., wieś Możniakiwka w rejonie nowopskowskim). „Jak chodzili zmieniać, tak przyniosą albo otręby, albo jeszcze czegoś. Tak powynosili — koszule wyszywane płócienne były, wtedy ręczniki płócienne były, nosili, wtedy obrusy — obrusy wyszywali krzyżykiem. To wszystko nosili zmieniali — do Starego Oskołu, Rosja to ono było. Przyniosą jakichś łupin albo otrębów jakichś, kiedyś, prawda, przyniosą i ziarenka. Tam wszyscy nasi chodzili, nosili. Może tam i był głód, ale nie taki. Na Don chodzili, do kozaków. I matka chodziła, i ojciec jeździł, wszystkim wystarczało” (Slusar N. F., ur. 1919 r., wieś Projizdże w rejonie starobielskim). „My braliśmy łachmany — płachty, płótno, chodzili do Rosji, zmieniali na ziarno. Za bezcen: za ręcznik — trzy-cztery szklanki, zmieniali na suchary. I to, bywało, nie dowieziesz do domu: na drodze odebrali do diabła. Sama milicja odbierała” (Bożkowa H. P., ur. 1920 r., wieś Nowoczerwone w rejonie troickim). Te świadectwa są dowodami ludobójstwa właśnie ukraińskiego chłopstwa. Dowodami przekonującymi, gdyż odpytani ludzie mają różne poglądy polityczne i nie znają się między sobą. Jednomyślność ich wniosków dotyczących istotnej różnicy między Hołodomorem na Ukrainie a głodem w Rosji jest gwarancją obiektywizmu. Historycy zaś powinni być obiektywni i w swoich badaniach orientować się przede wszystkim na hasło francuskiego myśliciela Monteskiusza: „Można prosić mnie, bym umarł za swoją ojczyznę, ale nikt nie zmusi mnie, bym o niej kłamał”. Iryna MAHRYCKA
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
