Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Myśli na rozgrzanym granicie pod Ukraińskim Domem

Слово Просвіти, №47 за 2012 рік

Historia protestu Kiedy pod Ukraińskim Domem szaleli politycy, nawet nie myślałem o pokonywaniu odległości z Truskawca do Kijowa, ale kiedy Katia Awramczuk w mikroblogu Twitter napisała, że wraz z czterema osobami rozpoczęła głodówkę, a politycy opuścili Plac Europejski, zrozumiałem, że tam formuje się oaza społeczeństwa obywatelskiego w Ukrainie, że muszę tam być. Ale powstrzymywał mnie egzamin magisterski. Plecak był gotowy, bilet kupiony, egzamin zdany i tego samego dnia zmierzałem pociągiem do Kijowa. Oczywiście rodzice nie wiedzieli, że będę głodował. Dopiero później mama przez telefon zapytała: „Nie będziesz głodował?”, odpowiedziałem: „Głoduję”. Mama milczała, ale było to zrozumienie, a nie złość czy niemy wyrzut. Na dworcu spotkała mnie Katiusza, która zawsze w trudnym czasie jest obok. Przyniosła białą tkaninę na opaskę i kapelusz. Skierowaliśmy się pod Ukraiński Dom. Razem ze mną przyjechał Stepan Stepanowycz (to miś w wyszywanej koszuli). Z czasem dowiedziałem się, że właśnie dzięki Stepanowi Stepanowyczowi zdobyłem reputację „nienormalnego z misiem”. Rozpocząłem głodować 12 lipca. Pierwszy dzień był najtrudniejszy: wieczorem strasznie bolała głowa. Dzisiaj z dumą mówię, że głodówka pod Ukraińskim Domem — to najlepszy protest w moim życiu. Atmosfera, która panowała na schodach, była niezwykła. Wielu z tych, którzy głodowali, przyznawało, że nie jest to właściwy sposób walki przeciwko władzy najeźdźców. Ale była to silna, dozwolona broń protestu. Każdy z nas rozumiał, że gdybyśmy przekroczyli granicę dozwolonego, — natychmiast trafilibyśmy do aresztu i tam zaczęłoby się „życie”. Dlaczego „zakończyła się” głodówka? W rzeczywistości była to wielka fikcja zainteresowanych ludzi. Chcę jak najszybciej zapomnieć o tych, którzy 18 lipca „zakończyli” naszą akcję protestacyjną. Jak pisał Huizinga, wszystko, co dzieje się w życiu, i samo życie — to gra. Głodówka 18 lipca nie zakończyła się, ona trwa już bardzo długo, a nasza akcja pod Ukraińskim Domem trwa także wtedy, gdy czytacie ten numer „Słowa Proświty”. Tak, zapewne dziwne. Dlaczego o tym nie wiecie? Dlaczego o tym nie mówi telewizja? Wszystkie kanały informacyjne po 18 lipca dla uczestników akcji pod Ukraińskim Domem zostały odłączone. To jak odłączenie TVi w sieciach kablowych, godzimy się z nieprzejednanym. Każdy z Was jest pozbawiony prawa wiedzieć to, co dzisiaj dzieje się pod Ukraińskim Domem. Obecnie przebywa tam bojowniczka o język — Alina Bodnar, niska wzrostem, ale wielka duchem dziewczyna. Jestem dumny, że nasze drogi się przecięły. Iryna Bondar, kolejna młoda studentka, która oddaje swój czas na protest, i fantastycznie mądra kobieta Ludmyła Werbycka, która mieszka pod Ukraińskim Domem od początku akcji. Zapiski pod Ukraińskim Domem Pod Ukraińskim Domem dni mijają szybko: dużo pracy, ciekawe rozmowy, przyjemne codzienne troski. Ale kiedy głodowałem, towarzysze nie pozwalali tracić sił, jedyne co robiłem, — to rozmawiałem i dużo myślałem, właśnie wtedy wyciągnąłem zeszyt i zapisałem swoje myśli. Lato zaczęło się od niepowodzenia: nie przeszedłem selekcji do „Letniej szkoły dziennikarstwa gazety „Dzień”, ale twardo postanowiłem, że to znak, aby lato stało się wyjątkowe. Dzisiaj siedzę na schodach pod Ukraińskim Domem. Dzisiaj o tych schodach mówi cały świat. Mówi o młodzieży, która powstała, bo sięgnięto po świętość — jej język. Ukraińcom jest nas szkoda, ale chcę, aby ta władza się nas bała, a ludzie szanowali. Stus w swoich listach pisał, że „administracja” bardzo boi się masowych protestów czy „głodówki”. I to w zamkniętym reżimie, w ZSRR. Korzeń każdego problemu tkwi w wychowaniu. Nie wszyscy mogą mieć właściwe wychowanie i ogólnie trudno określić, jakie wychowanie jest wzorcem. Właśnie dlatego władza radziecka wyznawała „wolną miłość” i wychowanie internatowe, bo tylko wtedy można zbudować potężny system, w którym ludzie będą niewolnikami. Za mądrość w ideach wychowania kocham Wasyla Suchomłynskiego: „Jedyna realna siła napędowa wychowania — pragnienie dziecka, by być dobrym. My, dorośli, powinniśmy uchronić i rozpalić ten płomyk w swoich dzieciach”. …Tego lata na granitowych schodach i w dzień, i w nocy spędziłem cały miesiąc: znalazłem przyjaciół, ludzi o podobnych poglądach, lepiej poznałem osobliwości narodowego politykumu. Wspomnienia o lecie „Kiedy rządzi światem jesień, nie usiedzę w domu”, — śpiewają „Pikkardiśki”. To lato naładowało mnie energią na długo. Wróciłem do Lwowa. A protest trwa. Osobisty protest przeciwko niesprawiedliwości, właściwy dzieciom, które szczerze wierzą w sprawiedliwość. A ona jednak jest! Nie opuścimy rąk. Są między ludźmi relacje, które można nazwać jednym słowem — „zrozumienie”. Kiedy głodowałem i przez megafon wzywałem ludzi do złożenia podpisu w obronie języka ukraińskiego i na wsparcie akcji, podeszła do mnie pani i zapytała, czego potrzebujemy. Opowiedziałem, że ci, którzy głodują, piją tylko wodę, więc potrzebna jest woda, a obóz ogólnie się żywi, więc można przynosić produkty, które się nie psują, a jeszcze powiedziałem, że ta noc była zimna i trzeba by przynieść koce, pledy, poduszki. Kobiecina potakująco skinęła głową. A wieczorem, kiedy już kładłem się spać, podeszła do mnie panna, której nie od razu rozpoznałem: przyniosła płaszcz i ciepłe skarpetki dla mnie. Oto zrozumienie. Płaszcz zabrałem do domu jako trofeum. To najcieplejsza odzież, jaką kiedykolwiek miałem. I dzisiaj ciepło wspominam tę kobietę. Słów brakowało, i objąłem ją… już bliską osobę. „Dzień ukraińskich bajek” — protest trwa! Mówią, że we Lwowie łatwo być Ukraińcem. Można się zgodzić, ale najazd pseudomultikulturowości zmusza do zastanowienia. Gdzie podziały się narodowe zabawy we Lwowie? Dlaczego miasto już nie świętuje Dnia Niepodległości? Kto opowie dzieciom ukraińską bajkę na noc? Zważywszy na to, ruszyliśmy do ataku. Uważam, że tylko drogą oświecenia i wychowania można zmienić sytuację w Ukrainie na lepsze, kiedy kwestia języka nie będzie stawała, a na pytania kultury będą odpowiadać głośno, twierdząco i narodowo. Łagodna ukrainizacja uratuje sytuację. Nie bez przyczyny z telewizji zniknęła wieczorynka, prawda? Bajki w każdej rodzinie, w każdej wsi i w każdym kraju — to kod informacyjny pokoleń. Babcia opowiada wnukowi bajkę, którą usłyszała od swojej babci, a wnuk będzie opowiadał ją swoim wnukom, kod zostanie zachowany! A władza wyłącza scentralizowany proces i próbuje intelektualnie zniszczyć małego Ukraińca. Ale natrafia na poważny opór. I im silniej te upiory będą wysysać narodową krew — tym bardziej „posmakują” czosnku. 12 września rozpoczęliśmy akcję „Dzień ukraińskich bajek”, podczas której znani lwowianie opowiedzieli bajki dzieciom. Wydarzenie miało pełny odzew, gdyż w pracy z dziećmi, jak mówią w reklamie, otrzymujesz więcej. Oprócz tego dzieciom podarowano czasopisma i łakocie. Łagodna ukrainizacja trwa. Już piąty rok pielęgnuję projekt czasopisma dla dzieci „Krok do marzeń”. To moje wielkie dzieło, którym niechybnie ucieszę małych Ukraińców. Nasze wydawnictwo będzie ogólnodostępne. I jeszcze chcę, aby wszyscy mali Ukraińcy mieli możliwość czytania w języku ukraińskim wartościowej periodyki, właśnie dlatego muszę ukończyć projekt i wcielić go w życie. Przez pięć lat zmagałem się z przeszkodami. Nawet urząd skarbowy nie mógł zrozumieć, dlaczego czasopisma dla dzieci nie trzeba obkładać podatkami, ale znalazłem wyjście z sytuacji. Kiedy próbowałem otrzymać grant na realizację projektu, urzędniczyna z Lwowskiej Rady Miejskiej chciał przekazać nas swojej siostrze i przekształcić w biznes, ale grantu ostatecznie nie dali. Te trudności czynią mnie silniejszym. Ludzie pod Ukraińskim Domem pomogli zahartować mojego ducha, to dobre szkolenie i dzisiaj jestem gotowy wcielać swoje społeczne marzenie w życie. Ale nie będę już prosił o granty, sam zarobię pieniądze i wydam czasopismo dla dzieci „Krok do marzeń”, które, mam nadzieję, stanie się ulubieńcem ukraińskich dzieci zarówno na Ukrainie, jak i poza jej granicami. Droga Redakcjo! Niestety, zachorowałem i bardzo długo leżałem w szpitalu, teraz chodzę na sesję. Napisałem ten materiał, proszę Was o jego opublikowanie. Z poważaniem, Romanko ŁAPUDA, 21 lat, m. Lwów

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn