Strona · s. 13strona oryginału ↗
Marija Poroch: „Całe życie kochałam pisać – wokół jest wielu ciekawych ludzi”
Слово Просвіти, №47 за 2020 рік
Halyna DOBOSZ. Do dziesiątej klasy dziewczynka z pokuckiego miasteczka Zabołotów w rejonie śniatyńskim, Marijka Poroch, wahała się, gdzie pójść na studia: na filologię czy na nauczyciela języka angielskiego. Zawsze była przekonana o swojej „humanistycznej skłonności”. Z czasem owa miłość do słowa jednak się przejawiła, ale stała się już pasją pielęgniarki Kosowskiej Centralnej Szpitala Rejonowego. Przed ukończeniem szkoły dziewczyna zmieniła zdanie i postanowiła pójść do szkoły medycznej – wybrała Iwano-Frankiwsk. Jest wdzięczna wykładowcom zarówno za wiedzę teoretyczną, jak i za zajęcia praktyczne. Wyobrażała sobie siebie jako lekarza dziecięcego. Ale nie wyszło. A pierwsze miejsce pracy po ukończeniu szkoły i skierowaniu do rejonu kosowskiego było jednak związane z pediatrią – pielęgniarka patronażowa szpitala dziecięcego. Po pięciu latach przeszła na stanowisko starszej pielęgniarki przedszkola „Soneczko” w Kosowie. W 1985 roku wróciła do Kosowskiej Centralnej Szpitala Rejonowego, ale już jako pielęgniarka oddziału fizjoterapii, przez 15 lat była starszą pielęgniarką tego oddziału. Uważa, że w medycynie każda praca i każdy pododdział są ważne. Starszą pielęgniarką oddziału Marija Poroch została w 1991 roku. Ustanowienie niepodległości Ukrainy było odczuwalne nawet w tym, że kancelaria była przenoszona na język ukraiński. Właśnie Marija Jurijiwna (przejawiła się „humanistyczna skłonność”, miłość do filologii) tłumaczyła z rosyjskiego na ukraiński instrukcje dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, obsługi aparatury, referaty na różną tematykę medyczną. I to nie tylko dla swojego oddziału, ale także pierwsze instrukcje w języku ukraińskim dla całego szpitala. Przez cały czas pracy w CSR Marija Poroch była przewodniczącą grupy związkowej. Członkini Kosowskiej organizacji rejonowej „Proświty”. W ostatnich latach włączyła się w pracę Klubu Inteligencji imienia Ihora Pełypejki, który działa przy bibliotece rejonowej. Na spotkaniach rozmawiają o wybitnych ludziach Huculszczyzny i Ukrainy, odbywają się prezentacje książek, wystawy twórczego dorobku kosowskich mistrzów. Z prośwityjanami i członkiniami Związku Ukrainek jeździły z koncertami do Utoropów na ojczyznę Tarasa Melnyczuka, do Tiudowa, brały udział w różnych festiwalach i wydarzeniach. O takich wydarzeniach Marija Poroch opowiadała później w prasie periodycznej, ilustrując je własnymi zdjęciami, gdyż od dawna pasjonuje się fotografią. Ale najwięcej w jej dorobku twórczym jest artykułów w prasie periodycznej o znanych ludziach Huculszczyzny. Wśród tych publikacji są także opowieści o kolegach-medykach. Na przykład o wykwalifikowanej pediatrze Walentynie Wadymiwnie Djak, która od dwóch dziesięcioleci kieruje oddziałem dziecięcym w Kosowie. Czy o Oksanie Mychajliwnie Szkromydzie, lekarzu neurologu, która ponad pół wieku przepracowała w Kosowskiej CSR. Była także opowieść o tych, którzy pracę medyczną łączą z twórczością, piszą wiersze. To Stefania Biła, Ołeksandra Basysta-Kit (Olesia Doljanśka), Olha Medwid-Kundjuk, w których utworach wychwalana jest miłość do matki, do Ojczyzny, do rodzinnego kraju, poczucie dumy z przynależności do najbardziej szanowanego na świecie zawodu medyka. A córkę lekarza oddziału intensywnej terapii dziecięcej Hałyny Łytwynenko-Bryczkowej, Wiktorię Abu-Kadum, los rzucił do dalekiego muzułmańskiego kraju Jordanii, jej tomik poetycki „Ptakiem przelotnym” w języku ukraińskim został wydany w Jordanii przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy oraz wsparciu Ambasady Ukrainy – o tym również Marija Poroch opowiedziała rodakom. Tak jak o swojej wykładowczyni chirurgii w Iwano-Frankiwskiej szkole medycznej Irynie Swjontek, która przez 47 lat zbierała i opracowywała materiały o ukraińskim hafcie, wydała kilka albumów fotograficznych, sama była członkiem Narodowego Związku Mistrzów Sztuki Ludowej. Myrosław POPADJUK, honorowy przewodniczący Śniatyńskiej rejonowej „Proświty”, członek NSPU, obwód iwanofrankiwski. Pytam: „W czym twoja siła i sława, twoja zwierzchność, nasza »Śniatyńska wieżo«?”. I dotykam obecnych wydarzeń na Białorusi, bo świat obecnie waży z niepokojem, czy zwycięży tam demokracja. Najbardziej lakoniczną definicję wspomnianego terminu dali starożytni Grecy – to władza ludu. Więc tak też nazwała się nasza jubilatka po demokratycznemu – czasopismo ludowe. Z tym też kroczy ona prawie jedną trzecią wieku po rodzinnej Śniatynszczyźnie. Gazeta już na swoim początku kategorycznie zadeklarowała swoje zamiary wydawnicze, idąc do czytelnika z dewizą: „Za wolność, za naród, za suwerenną Ukrainę!”, z szerokim przedstawianiem historii rejonu, miasta Śniatyna, pokuckich wsi. Uważnie i z rozbawieniem przeglądam niektóre dawne wydania gazety. Trzydzieści lat – to niemało. Przypominam sobie ciekawą przeszłość, w której bezpośrednio brałem udział. Pomysł posiadania nowego demokratycznego wydania wielokrotnie pojawiał się w kręgu pierwszych założycieli Śniatyńskiego oddziału Towarzystwa Języka Ukraińskiego imienia Tarasa Szewczenki. Chodziło przede wszystkim o to, by mieć przeciwwagę dla rejonowej „Leninskiej prawdy”. Pod koniec lat 80. ubiegłego wieku póki co pozostawało to marzeniem i dobrym życzeniem – czy to Wasyla Kowala, czy to Zinowija Sawjuka, czy to Myrosława Atamaniuka aż do ustanowienia na Kołomyjszczyźnie gazety „Ahro”, a dalej – ze zwycięstwem bloku demokratycznego w marcowych wyborach 1990 roku do Rady Najwyższej Ukrainy oraz lokalnych rad deputatów ludowych, szybko przemijający czas robił swoje. Zmieniały się hasła gazetowe od „cała władza radom!” do „pora nam dla Ukrainy żyć!” – wraz z nadejściem ukraińskiej Niepodległości. Jednocześnie był to jeszcze niejednoznaczny okres w życiu państwowym, kiedy już głośno rzucano hasło przeciwko rusyfikacji, o nadaniu językowi ukraińskiemu statusu państwowego, — czas nieubłaganie dyktował niezwykłe zmiany. W wirze arcyważnych wydarzeń żył nasz kraj przez cały 1990 rok. 21 stycznia w Śniatyńskim kinie im. I. Franki odbył się uroczysty wiec na cześć Zjednoczenia URL i ZURL. Wypełniona po brzegi sala z żywym łańcuchem ludzi, po raz pierwszy z niebiesko-żółtymi flagami i hymnem „Jeszcze nie umarła Ukraina”. Wiec został zorganizowany przez Towarzystwo Języka Ukraińskiego.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
