Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

TOLERANCYJNA POLITYKA NARODOWOŚCIOWA CZY ŚWIADOMA WAŁUJEWSZCZYZNA?

Слово Просвіти, №48 за 2007 рік

zniewalanie Ukraińców w większej skali niż za czasów carów i wodzów. Ukraińcy znaleźli się w obliczu groźby rozpadu na dwa narody. Narodów o dwóch językach bowiem nie ma: jeśli naród ma dwa języki, to, jak wiedzą historycy, nie jest to już jeden naród, lecz dwa. Na czym zatem polega zasadnicza różnica w stanowisku politycznym „tolerancyjnych” i „świadomych”, jak nazywa ich D. Tabacznik? Gdzie jest kamień obrazy i detonator, które mogłyby rzekomo spowodować rozpad państwa? Różnica polega na tym, że „tolerancyjni przedstawiciele południowego wschodu” chcą zalegalizować skutki kilkuwiekowego zrusyfikowania Ukraińców, a tym samym podzielić naród ukraiński na Ukraińców i tych, dla których „bez różnicy”, czyli tych, którzy przestali być Ukraińcami lub przestają nimi być. „Świadomi” chcą drogą państwowej polityki odrodzenia narodowego przywrócić zrusyfikowanych Ukraińców do ich narodowych korzeni, do ich ojczystego języka i kultury. Chcieliby na przykład, aby syn ukraińskojęzycznych rodziców, utalentowany piłkarz Andrij Szewczenko, potrafił udzielać wywiadów nie tylko po rosyjsku, włosku i angielsku, ale także po ukraińsku, i z duchowym uniesieniem śpiewał hymn państwowy, gdy brzmi on na cześć reprezentacji piłkarskiej Ukrainy, a nie milczał, jak dotąd milczy jej główny trener. Partia Regionów i jej sojusznicy domagają się „równouprawnienia dwóch języków”. Wszystko byłoby dobrze, gdyby to „równouprawnienie” nie przypominało równości praw między wilkiem a zającem. Rosyjski bowiem nadal pozostaje dominujący w zdecydowanej większości miast Ukrainy i w stolicy. Ustawowe zagwarantowanie jego równoprawności z językiem ukraińskim oznaczałoby pogrzebanie języka ukraińskiego, czego jaskrawy przykład widzimy w dzisiejszej Białorusi. Posłuchajmy, co w tej sprawie mówi współpartyjny D. Tabacznika, sekretarz Donieckiej Rady Miejskiej M. Lewczenko: „Po nadaniu językowi rosyjskiemu statusu państwowego potrzeba mówienia po ukraińsku po prostu odpadnie. Bądźmy realistami. Drugi język państwowy to nic więcej niż formalność”. Nie kryje swoich zamiarów także nasz wysokiej rangi urzędnik D. Tabacznik, kiedy retorycznie pyta: „Komu bowiem potrzebna jest »mowa«, jeśli ona »wymiera«? I czy państwo, uważające się za demokratyczne, może narzucać większości ludności interesy mniejszości, nawet jeśli jest to mniejszość »świadoma«? »Mowa« powinna być nie »państwowa«, lecz ludowa”. A skąd pan profesor wziął dane „o takiej większości”? Przecież spis ludności z 2001 r. świadczy o czymś przeciwnym. Wrażenie jest takie, że przytoczone sentencje wygłasza nie zastępca szefa rządu, odpowiedzialny za politykę narodowościową w Państwie Ukraińskim, lecz carski minister oświaty Walujew, który mówił, że „nigdy nie było i być nie może żadnego odrębnego języka małorosyjskiego”. Pojawia się także podejrzenie, że na zjeździe deputowanych wszystkich szczebli w Siewierodonieckiem regionaliści i komuniści będą prowadzić rozmowę nie o drogach rozwiązania kwestii narodowej, nie o wsparciu państwowego języka i języków mniejszości narodowych, pogardzanych przez „tolerancyjnych przedstawicieli”, lecz będą wołać o prawa „ludności rosyjskojęzycznej”, której u nas nie ma, ponieważ prawie wszyscy w Ukrainie żyjący dobrze władają językiem ukraińskim, jak mówią psycholodzy, receptywnie (biernie), to znaczy rozumieją go. A rozumienie języka to odmiana władania nim. „Świadomi”, czyli ukraińscy nacjonalni patrioci, proponują dla Ukrainy inną, naprawdę tolerancyjną i sprawiedliwą drogę. Naród ukraiński przeżywa bardzo trudny okres swego kształtowania się, a przyczyną tego jest wieczny pobyt Ukraińców w składzie różnych imperiów, które dążyły do pozbawienia Ukraińców ich cech etnicznych, z których najważniejszym jest język narodowy. Ale jeśli na zachodnich ziemiach imperia nieustannie się zmieniały, to na wschodzie i południu panowało tylko jedno imperium, które, według trafnego określenia W. Lenina, było „więzieniem narodów”, i przez 340 lat osiągnęło znaczne sukcesy w odukrainizowaniu i zrusyfikowaniu Ukraińców. I choć za czasów władzy radzieckiej ucisk narodowy został złagodzony, ogólna tendencja do narzucania w Ukrainie języka rosyjskiego pozostała. Dlatego dziś nacjonalni patrioci walczą nie z Rosjanami i językiem rosyjskim ani z „rosyjskojęzycznymi Ukraińcami”, lecz ze skutkami panowania rosyjskiego i kremlowskiego imperium. Chcą przypomnieć wszystkim Ukraińcom, że mimo wszystko są Ukraińcami, i pomóc im powrócić do swoich narodowych korzeni. Chcą, aby Ukraińcy w Ukrainie nauczyli się swojego języka, potrafili nim nie tylko czytać, ale i rozmawiać, tak jak uczynili to W. Janukowycz, J. Tymoszenko, R. Bohatyriowa, A. Kinach i wielu innych przedstawicieli wschodu i południa. Przecież żaden z nich nie zapomniał języka rosyjskiego. Gdyby tak postąpili wszyscy, staliśmy by się krajem o wysokiej kulturze zachowań językowych. Nacjonalni patrioci chcą powtórzyć drogę Polaków, Czechów, Żydów i innych narodów. Tą drogą jest odrodzenie narodowe. Dlatego proponują swoim politycznym przeciwnikom, przede wszystkim Partii Regionów, publicznie określić się, czy pozostają kontynuatorami sprawy rosyjskich samodzierżców oraz komunistycznych internacjonalistów-rusyfikatorów, czy też kończą z zrusyfikowaniem Ukraińców. Równocześnie „świadomi” proszą Lewczenkę, Kolesniczenkę, Hołowenkę, Łukianczenkę i wszystkich innych obrońców praw „rosyjskojęzycznych «Ukraińców»” o określenie się, czy wciąż czują się Ukraińcami, czy już nie. Jeśli nie czują, niech nazwą swój nowy etnos i jakoś go ustawowo zalegalizują w Radzie Najwyższej. Wtedy będzie można prowadzić poważną rozmowę o jego języku narodowym i o granicach samookreślenia itd. A jeśli Hołowenko z Kolesniczenką zorganizują zjazd w Siewierodonieckim, niech wiedzą, że nacjonalni patrioci mogą zorganizować także swój zjazd, na którym opowiedzą wszystkim Ukraińcom, także „rosyjskojęzycznym”, jak Rosja wypłukiwała z Ukraińców ich język i duch narodowy, jak rosyjskie wojska

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn