Strona · s. 7strona oryginału ↗
UCZCIJMY PAMIĘĆ STUDENTÓW-BOHATERÓW
Слово Просвіти, №48 за 2007 рік
kolegium przypominało ówczesne zachodnioeuropejskie uniwersytety. 2) Jesienią 1615 r., 140 lat przed rokiem 1775, stowarzyszenie kijowskich mieszczan i duchowieństwa prawosławnego przy materialnym wsparciu Hałszki (Elżbiety) Hulewiczówny założyło Kijowskie Bractwo Bogojawleńskie ze szkołą, do którego wraz ze swoim wojskiem zapisał się dawny wychowanek Lwowskiej Szkoły Bractwa i Ostrogskiego Kolegium, hetman kozactwa rejestrowego Petro Konaszewycz-Sahajdacznyj. Później, umierając od ran, hetman zapisał cały swój majątek Kijowskiemu i Lwowskiemu Bractwu oraz szkołom. W 1632 roku archimandryta Ławry Peczerskiej Petro Mohyła połączył bractwną i ławrską szkołę w kolegium, które z czasem otrzymało nazwę Kijowsko-Mohylańskiego Kolegium, a od 1709 roku — Kijowsko-Mohylańskiej Akademii, cieszącej się sławą najlepszych europejskich uniwersytetów tamtych czasów. Uczyli się tu również przedstawiciele innych krajów. 3) W 1661 roku, 94 lata przed Uniwersytetem Moskiewskim, założono Uniwersytet Lwowski. 4) W 1687 r. przy wsparciu Kijowsko-Mohylańskiego Kolegium w Moskwie otwarto Akademię Helleńsko-Grecką, która później nazywana była Słowiańsko-łacińską (od 1701 r.), Słowiańsko-greko-łacińską (1775 r.). Od 1701 do 1762 r. na stanowiska profesorów i nauczycieli akademii skierowano tam z Kijowsko-Mohylańskiej Akademii około 100 osób. Spośród 21 rektorów Akademii Moskiewskiej 18 pochodziło z Ukrainy. 5) Wychowankowie Kijowsko-Mohylańskiej Akademii byli również założycielami, rektorami, prefektami, profesorami i nauczycielami wielu innych rosyjskich szkół (Wielkonowogrodzkiej, Smoleńskiej, Archangielskiej, Wiatskiej, Suzdalskiej, Kazańskiej seminarium itp.).
Brali oni bezpośredni udział w organizacji Petersburskiej Rosyjskiej Akademii Nauk (1725) oraz uniwersytetu. Jednak stosunek opinii publicznej i Cerkwi do Petersburskiego Uniwersytetu był wrogi. Nabór słuchaczy miał do niego charakter rekrutacyjny. Rodzice nie chcieli oddawać dzieci do szkoły, uczniowie często z niej uciekali. W latach 1726—1733 w akademii kształciło się 38 osób, z nich tylko 7 Rosjan. Aby zapewnić kontyngent studentów do uniwersytetu akademickiego, zmuszano do przenoszenia słuchaczy z innych zakładów edukacyjnych, jednak to nie pomogło i w 1766 r. uniwersytet zamknięto. 6) W 1755 r. cesarzowa Elżbieta Pietrowna, podpisując ukaz o założeniu Uniwersytetu Moskiewskiego, wprowadziła ulgi dla studentów (studia zaliczano jako służbę wojskową, studenci mieli prawo nosić szpadę, absolwentom nadawano tytuł szlachecki itp.), jednak przez cały czas brakowało słuchaczy. Po pięciu latach od otwarcia Uniwersytet Moskiewski liczył zaledwie 30 studentów. Historia niczego nie zapomina. Zatem pamiętając o cudzych świętach, nie wolno zapominać o swoich. Szkoda, że kolegia pedagogiczne Ostrogskiej i Kijowsko-Mohylańskiej Akademii oraz Uniwersytetu Lwowskiego nie podnoszą kwestii uznania daty swojego założenia za dzień ukraińskiego studenta. Świętie czcimy pamięć studentów — bohaterów Krut, zdajemy sobie sprawę, że bez studenckiego głodówki na Majdanie Niepodległości na Ukrainie nie utrwaliłby się nowy typ parlamentaryzmu, rozumiemy, że czescy studenci swoim otwartym wystąpieniem przeciw faszystowskiej okupacji wpisali bohaterską kartę w historię międzynarodowego ruchu młodzieżowego. I czemu nam tak przypadają do gustu obce, dalekie od naszej kultury i tradycji święta i obyczaje? Przecież w ten sposób krok po kroku wykreślamy ze swojej świadomości najcenniejsze osiągnięcia naszych przodków.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
