Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

ONA PISZE FORMUŁY I IKONY

Слово Просвіти, №48 за 2007 рік

Nasza gazeta już opowiadała o kijowskiej artystce, fizyku z zawodu Natalii KONDRATIEWEJ, która napisała ikonę „Bogurodzica Opiekunka (Orędowniczka)” dla cerkwi Cyryla i Metodego we wsi Tyszkiwka na Ługańszczyźnie. Był to jej apel o ratunek świątyni, która ma znaczną wartość kulturową, gdyż zbudowana została na początku ubiegłego wieku w rzadkim dla Ukrainy stylu modern z elementami architektury romańskiej i staroruskiej. Lecz początek nowego tysiąclecia cerkiew przywitała spustoszona i zaniedbana, zdjęto kopuły, niszczeją elementy budynku. Więc Natalia Kondratiewa, która już ponad 15 lat mieszka i pracuje w Niemczech, postanowiła pilnie zwrócić uwagę opinii publicznej na umierającą świątynię. Odmalowała oblicze z ikony XIV wieku „Bogurodzica Opiekunka (Orędowniczka)” i przekazała do cerkwi. A latem tego roku w Markiwce na Ługańszczyźnie odbyła się wystawa artystki. Niedawno Natalia Kondratiewa odwiedziła Kijów. — Wiem, że Twój sygnał o niebezpieczeństwie usłyszano, w świątyni rozpoczęto pierwsze prace nad jej odnowieniem. Zadziwiające, ile nieprzypadkowych okoliczności się do tego przyczyniło. — Zacząć choćby od tego, że ikona, której oblicze odmalowałam dla Tyszkiwskiej cerkwi świętych Cyryla i Metodego — „Bogurodzica Opiekunka” znajduje się w kolekcji św. Klemensa Ochrydzkiego w mieście Ochryda (Macedonia). A sam Klemens Ochrydzki był pierwszym uczniem Cyryla i Metodego. Dowiedziałam się o tym już po tym, jak przekazałam napisany obraz do świątyni. Symboliczne jest też to, że w Tyszkiwskiej cerkwi wśród starych ocalałych ikon są obrazy świętych Cyryla i Metodego. Razem z artystką Oksaną Kondratiewą zorganizowałyśmy w czerwcu wystawę w centrum rejonowym Markiwka. Miejsce wybrałyśmy nieprzypadkowo: wszak wieś Tyszkiwka jest w tym samym rejonie, a my obie przejmujemy się losem wiejskiej świątyni. Według starych fotografii na potrzeby wystawy odtworzyłam na obrazie pierwotny wygląd cerkwi świętych Cyryla i Metodego. Miejscowi mieszkańcy byli bardzo zdziwieni, zobaczywszy obraz: „Czyżby nasza świątynia była taka piękna?!”. Ona i dziś jest piękna, mimo stanu awaryjnego, jest tam unikalna mozaikowa podłoga. Wystawa w Markiwskim Domu Kultury trwała cztery dni, które zamieniły się w rozmowę o sensie życia, o dniu dzisiejszym i przyszłym tego kraju. Jakie piękne ukraińskie pieśni wykonywał miejscowy chór! Szczególnie miło, że wystawę odwiedziło wielu dzieci, latem jest ich tutaj jeszcze więcej, bo przyjeżdżają na wakacje do dziadków i babć. U wielu z nich rodzice pracują za granicą, więc dzieci wychowują właśnie oni. W Księdze wrażeń były wpisy uczniów z Rosji, a nawet z Kazachstanu. A dorośli zapisali ponad dziesięć stron. Znalazłam na przykład taki wpis: „Dziękujemy za wystawę! Tyle w Pani obrazach bólu i niepokoju o otaczający świat, o nas wszystkich. My, być może, na co dzień nie wszystko widzimy, czujemy. Więc zmieniajmy razem świat dla naszych dzieci i wnuków”. Czytając opinie, rozumiesz, jak kocha i ceni nasz naród twórczość, jakie ma dążenie do kultury, mimo trudnych warunków socjalnych. Oto jakie serdeczne słowa napisał Dmytro Łahuta-Kasjanow: „Dziękuję za bezpłatną wystawę mistrzowskich prac. Chciałoby się szczególnie podziękować za oryginały płócien, ponieważ właśnie przez nie, przez autentyczność palety, farb i pociągnięć pędzla, nasyconych ukraińskim kolorytem, dotarła do mnie Pani wizja świata”. I najprzyjemniejsza wiadomość, że właśnie po artykule „Tyszkiwska cerkiew: modlitwa o pomoc” w gazecie „Słowo Proświty” po raz pierwszy od tylu lat (może wieku) w dzień św. Cyryla i Metodego 24 czerwca 2007 roku w Tyszkiwskiej cerkwi świętych Cyryla i Metodego odbyło się święto parafialne, uroczysta służba i obiad, w którym wzięli udział księża i świeccy. I, wreszcie, rozpoczęły się prace nad odnowieniem wnętrza. — Pamięta Pani, w jednym z wywiadów powiedziała Pani, że maluje w swoich obrazach światowe obracanie — według Clifforda: „Na świecie nic się nie dzieje, oprócz wykrzywienia przestrzeni i obracania”. I logika tych wydarzeń też wskazuje na prawo obracania dobroczynnych energii — od ikony „Bogurodzica Opiekunka” i powstałej na Pani obrazie świątyni — do pierwszych zmian w jej realnym odtworzeniu, a, co najważniejsze, zmian w duszach ludzkich. — Jestem specjalistką nauk ścisłych, lubię piękne matematyczne formuły i operuję nimi, poznając prawa budowy świata. Symbole wielkich kosmicznych idei są w twierdzeniach i w malarskich arcydziełach. Tylko uświadomienie harmonii świata i popiersie cesarza Austro-Węgier Franciszka Józefa Pierwszego. Z natury modernista, A. Fedirko przyznaje, że stworzenie klasycznego popiersia augustowskiej osoby nie było dla niego proste, dlatego pewne elementy artystycznej ironii jednak wykorzystał. Popiersie przyczepiono na ścianie dość wysoko, aby nie dostali się do niego wandale. Wyjaśniając swoją inicjatywę, A. Fedirko podkreśla, że właśnie dzięki Franciszkowi Józefowi Pierwszemu Czerniowce z małego handlowego miasteczka przekształciły się w jeden z ekonomicznych centrów potężnego imperium. I przygotowując się do uczczenia w 2008 roku sześćsetletniego jubileuszu od dnia założenia miasta, powinno ono mieć poważnego patrona, którym, bez wątpienia, ma stać się jego dawny dobroczyńca. Natalia i Oksana Kondratiewy z chórem ludowym piękno uratuje ludzkość. Moje spotkania z ludźmi i okoliczności, które towarzyszą twórczemu życiu, potwierdzają, że nic przypadkowego nam się nie przydarza. Matematycznie udowodniono, że przypadkowość — to bardzo wielka złożoność, której nie obejmuje nasza świadomość. Bieżący rok jest dla mnie bardzo nasycony w twórczym planie. Seria moich płócien „Rozmowa z Kosmosem” została przedstawiona w amerykańskim uniwersytecie miasta Lansing w stanie Michigan. Odbyło się spotkanie ze studentami placówki edukacyjnej. Jeden z nich przyszedł na wystawę za namową psychologa, ponieważ porzuciła go dziewczyna, a specjalista poradził mu pokonywać stres, odwiedzając różnorodne wydarzenia kulturalne. Lecz zamiast tego z radością odkrył dla siebie Ukrainę i wypytywał mnie, jakie książki z historii i kultury Ukrainy warto przeczytać. Jeszcze jeden student opowiedział, że w szkole uczył się języka niemieckiego i, kiedy wstąpił na uniwersytet, chciał pojechać do Niemiec. Lecz okazało się, że pojechać może tylko w składzie uniwersyteckiej orkiestry. Więc młodzieniec dwa lata opanowywał grę na skrzypcach i wreszcie zobaczył wymarzony kraj. Z czasem postanowił nauczyć się rosyjskiego, ale ponieważ orkiestra nie wybiera się do Rosji, chłopak wieczorami pracuje, żeby zebrać pieniądze na wyjazd. „A teraz po Pani wystawie ja obowiązkowo

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn