Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

SZANOWNA SPOŁECZNOŚCI! Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki zaprasza Państwa na uroczysty wieczór z okazji 140-lecia Towarzystwa „Proświta”, który odbędzie się 8 grudnia 2008 roku w budynku Narodowej Opery Ukrainy. Początek o godz. 17.00. Informacje pod nr tel. 279-54-68

Слово Просвіти, №48 за 2008 рік

badań ontologicznych zaznaczmy, że w dziedzinie fonetyki gwary południowo-wschodnie i południowo-zachodnie mają wiele wspólnego i są przeciwstawione narzeczu północnemu [15, s. 34—44]. Zatem tereny geograficzne są jak najściślej powiązane z tłem dźwiękowym języka, i to nawet w taki sposób, że je kształtują. Według doniesień litewskich uczonych-geofizyków, sporządzona mapa pól elektromagnetycznych na terytorium republiki pokryła się z mapą dialektów litewskich z dokładnością do 1 km [7, s. 107]. Czyli każdy teren, gdzie zamieszkuje rdzenny, historyczny etnos, posiada własną energetykę, którą promieniuje Ziemia. I właśnie ta energetyka przez tysiąclecia kształtuje mentalność i język rdzennej ludności. Wobec tego inny język — inna mentalność [17, s. 145]. Najmniejsze przesunięcia fonetyczne to największe zmiany w umownym rdzeniu. Bo fonetyka to podstawa każdego systemu językowego: „pomimo możliwości poszczególnych interwencji fonologicznych, które mogą wpłynąć na charakter bazy artykulacyjnej, — język na jakiekolwiek zmiany reaguje bardzo ciężko” [44, s. 137]. I wiadomo dlaczego: za fonetyczną osobliwością kryje się ontologiczna, czyli bytowa natura samego języka. Dźwięki to mnogość treści, znanych tylko danemu językowi. Według wybitnego lingwisty-filozofa W. von Humboldta, dźwięk swoją indywidualną jakością wskazuje na jakość przedmiotu [51, s. 79]. Dlatego zniekształcenie dźwiękowe to głębokie przesunięcia w strukturze językowej. Język, nie bez względu na jego formę dźwiękową, szwajcarski językoznawca F. de Saussure porównał do symfonii, której rzeczywistość nie zależy od sposobu wykonania. Czyli błędy, które popełniają muzycy (dosłownie — to my, mówiący) nie szkodzą tej rzeczywistości. Bo ona po prostu jest. Ona jest samowystarczalna. Taka metafora jest bardzo wyrazista, ale niestety bezużyteczna. Symfonia to święto. Do jej wykonania zawsze szuka się wprawnych muzyków, a nawet wirtuozów. A język jest wszechobecny: wszystko w nim, i on we wszystkim. On jest czasem świata: w nim przeszłość, teraźniejszość, przyszłość. Oto tylko wykonawcy języka są tacy, jakie jest ich rozumienie języka, i najczęściej to rozumienie nie odpowiada naturze języka, — bo jest ono jedynie komunikacyjno-konsumpcyjne lub instrumentalne. A słowo „w swojej istocie nie jest bynajmniej dźwiękowym, a czymś bezcielesnym, utworzonym nie przez materialną substancję, a wyłącznie przez różnice, które oddzielają jego obraz akustyczny od wszystkich innych” [35, s. 151]. Różnica językowa jest przede wszystkim dźwiękowa, pomimo, wydawałoby się, uniwersalnego aspektu akustyczno-fizjologicznego dźwięku. Różnice dźwiękowe czynią nas innymi wśród użytkowników obcych języków i innymi czynią słowa wewnątrz naszego własnego języka. Zatem inność to właśnie istota. Właśnie ona jest utrwalona w normie językowej, która określa model zachowania każdego mówiącego, tak jak, nawiasem mówiąc, model zachowania obywatela określa konstytucja czy model zachowania człowieka — moralność. Ciąg dalszy nastąpi. Literatura 1. Kostenko Lina. Aura humanistyczna narodu albo defekt głównego zwierciadła. — Kijów, 1999. 2. Masenko Łarysa. Język i społeczeństwo. Wymiar postkolonialny. — Kijów, 2004. 3. Pyłynśkyj M. M. Norma językowa i styl. — Kijów, 1976. 4. Farion Iryna. Ortografia — gorset języka? (Ukraińska ortografia jako wybór kulturowo-polityczny). — Lwów, 2006. 5. Jaworska H. M. Lingwistyka preskryptywna jako dyskurs. Język. Kultura. Władza. — Kijów, 2000.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn