Strona · s. 11strona oryginału ↗
UŚMIERCANIE PO KIJOWSKU. Ostre, lecz niebezzasadne notatki
Слово Просвіти, №48 за 2008 рік
Oleksandr FEDORUK, członek rzeczywisty Akademii Sztuk Ukrainy, profesor NAOMA. Wydaje mi się, że za ćwierć wieku w Kijowie znikną drzewa, nie będzie parków i stref wypoczynku, a wodę z wodociągów będą oszczędnie wydzielać skąpymi porcjami w ciągu, być może, jednej-dwóch godzin na dobę. Przyczyną ekologicznej klęski stanie się drapieżnie niedbałe gospodarowanie kierowników współczesnego Kijowa. I nasi potomkowie powrócą myślami do Kijowa Włodzimierzowego i powiedzą z goryczą: „Jacyż oni w swoim czasie byli nierozważni, niegospodarni”. Mylił się liryk-romantyk Wołodymyr Sosiura, pisząc: „Nam zazdrościć będą potomkowie”. Bardziej przekonujący był Taras Szewczenko, prorokując: „Niech widzą synowie i wnuki, że ojcowie ich się mylili”. Bezdumna, hazardowa, nastawiona na zysk, skandaliczna zabudowa obecnego Kijowa, która doprowadziła do nieukrywanej, na poziomie drapieżnych instynktów walki o ziemię, dzisiejszy barbarzyński podział łupów — wszystko to jest skutkiem rozpasanej zaborczej polityki przewodniczącego Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej: wczorajszego Oleksandra Omelczenki, dzisiejszego Leonida Czernoweckiego wraz z jego poplecznikami: basami, dowhymi, żurawskimi, kilczyckimi. Oni nie mają ani krzty kultury, ani sumienia, bo w głowie im tylko jedno: „money forever!”, rakietersko-rejderskie najazdy na parki, skwery, na naddnieprzańskie urwiska, na centralne place, szpitale, na ziemie znanego na całym świecie skansenu w Pyrohiwie, bezduszne, wykraczające poza zdrowy rozsądek plany i perspektywy zabudowy na Mogile Askolda — wbrew chrześcijańskim wartościom moralnym i szacunkowi do przodków oraz ich pochówków. Dodajmy do tego jeszcze uparcie-tępe zamachy na integralność terytorialną Szpitala Ołeksandriwskiego (Październikowego). Tę listę „dokonań” obecnej i poprzedniej kijowskiej (stołecznej!) władzy miejskiej można mnożyć i nie będzie końca, tak jak nie będzie końca dzisiejszym płaczom kibiców-patriotów rodzinnego miasta: „Co za plaga na nasze głowy? Skąd te huny jak kruki zleciały się, by psuć piękno miasta?”. Ile huny zechcą, tyle będą, i nikt z nich nie zastanowi się: w Kijowie jest mało placów zabaw, brakuje przedszkoli, szkół, ośrodków sportowych, nie wystarcza szpitali, sklepów spożywczych, jadłodajni z umiarkowanymi cenami. Od Chreszczatyku do Placu Lwowskiego — ani jednego sklepu spożywczego! U kijowskich bonzów zniknęła pod nasypanym dla nowych placów budowy piaskiem elementarna troska o rozwój społeczny stolicy! Kijów jest upokorzony i znieważony, moralność w nim spadła do krytycznej granicy, nikt nie dba o dzieci, młode pokolenie: rozpleniły się we wszystkich kwartałach miasta — jak grzyby-trujaki — kasyna-meliny, „salony” z automatami do gier, centra z czerwonymi latarniami, erotycznymi show. Kijów zamieniono w unikalną gorzelnię-browar, gdzie na każdym kroku: na chodnikach, ulicach, pod brezentem w anty-sanitarnych „budach” — rozlewają alkohol, gdzie brawura z butelką alkoholu, piwa w ręku nabrała groźnego charakteru. Podwójne zagrożenie tkwi w tym, że „marsz upojonego młodzieńczeństwa na terenach stolicy” otwarcie wspierają biznesmeni nieuczciwie-hazardowego stylu życia, którzy mają wsparcie obecnej władzy i, być może, dzielą się z nią nielegalnymi zyskami. Rozkradają tymczasem ziemię w stołecznym grodzie Kijowie; nie zgadniecie, ile restauracji, kasyn, nieopodatkowanych melin na nas czeka! Biada, biada… Pisano tęsknie nie raz: Kijów jest zhańbiony, poniżony w kulturze! Od kiedy? Nie od pioniera, „wzorowego studenta” Leonida Czernoweckiego to diabelskie widowisko się zaczęło. Poprzednikiem na stanowisku mera Kijowa był półwykształcony-półinteligentny, często brutalny Oleksandr Omelczenko, i w owe jego smutne rządy rozpoczął się totalny atak na kulturę. To on, mer O. O., lekkim pociągnięciem złotego pióra rozpędził precz wszystkie księgarnie artystyczne, muzyczne z centrum miasta, to on zamierzył się na majątek związków twórczych, to on drugim pociągnięciem za zgodą ówczesnych jego basów, przy wsparciu bardzo poważnych finansowo-politycznych „autorytetów” położył krzywe oko na budynek byłego pawilonu wystawowego Ministerstwa Kultury i Turystyki Ukrainy przy Instytuckiej 3. Potomkowie będą pamiętać: to on rozpasł budowlaną histerię. San Sanyczu, to z waszego polecenia nie doszło w stolicy do otwarcia sali wystawowej, którą, zgodnie z projektami, przewidywano zrekonstruować dla ekspozycji dzieł sztuki ukraińskiej XX wieku Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy. To wy, San Sanyczu, faktycznie zrujnowaliście Muzeum Historii Kijowa, przekazując pomieszczenia władzy sądowniczej. I to z waszej winy Muzeum Historii Kijowa oddano do przytułku do Ukraińskiego Domu… a po roku czy dwóch z funduszy tego samego Domu, który jest ukraińskim, zniknęły (je, widocznie, wcześniej rozkradziono!) 114 obrazów i ikon, które należały do Muzeum Historii Kijowa. Nie mam wątpliwości, San Sanyczu, że jesteście pośrednio zamieszani i w tę stratę, i we wszystkie inne historyczno-kulturowe straty, których doznała stołeczna ukraińska kultura. Posłuchajcie mnie jako kijowskiego wyborcy: kiedy znów będziecie pretendować do przytulnego fotela, nie ograniczajcie się cukierkami, które rozdawaliście w Domu Oficerów. Poproście Leonida Czernoweckiego o kaszę gryczaną i olej… dla biednych emerytów. Bo płacze przez was kultura, San Sanyczu, znakomita postaci bezkultury! Kijów za czasów „wzorowego ucznia” w uczelni wyższej Leonida Czernoweckiego jest forsownie i skutecznie przekształcany w post-internacjonalny krążownik sekciarskiej kosmicznej bezduszności, gdzie znieważono pamięć o dziedzictwie narodowym św. Włodzimierza i pamięć o naszych pracowitych dziadach-pradziadach. Wreszcie o światłych umysłach ukraińskiej kultury, ten Kijów, który oddają na pastwę poganom, który powściągliwie protestuje przeciwko samowoli allelujczyków. Ruiny budowli przy Instytuckiej 3
— basów-długich-żurawskich. Czego nie uczynili barbarzyńcy, to zrobili dzisiejsi Hunowie na czele z różnoimiennymi łotrami, których imiona niepokorni śmiałkowie każdej nocy „oświetlają” farbą na kijowskich brukach! Państwo to duch narodu, jedność i potęga narodu. A gdzie w Kijowie ten duch narodu, siła, śmiałość i jedność, braterstwo narodu, kiedy wycieńczone i głodne babcie oraz dziadków wspomina się tylko podczas obłąkanych kupieckich wyborów politycznych i wątpliwych „gryczanych” agitacji, kupując ich tanio za funt kaszy czy butelkę oleju? Gdzie one są, te cnoty, kiedy znieważono, przekreślono, zdewaluowano i wreszcie zniszczono elementarne zasady obywatelskiego zachowania w obliczu potrzeby konsolidacji przed postępem obcości i jej klanowo-korporacyjnych drapieżnych nawet nie instynktów, a otwartych grabieży, które przyjmując, połykamy, swoją wasalną milczącością wspieramy z pokornie schylonymi ukraińskimi czubami? Kijów czasów Czernowieckiego doprowadzony jest do rozpaczy, bo kulturę w mieście zamieniono w potwora, który stoi w poprzek biznesowych dróg. Kijów woła zgliszczami pracowni artystycznych na Andrijewskim Uzwozie i przeklętymi rajdami na instytucje kultury, krzyczy wygnaniem księgarni (ile wysiłku wkłada znana kijowianom „Siajwo”, by obronić swoje terytorium i naszą godność!), zakusami „money” na pomieszczenia akademickich instytucji naukowych, na terytorium Muzeum Architektury Ludowej i Życia (czyżby, nie daj Boże, nie weszli z najeźdźcami w zmowę działacze z Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, „rozgrabiając” świętą ziemię?). …Nie w dzień, a potajemnie w tegoroczną sierpniową noc basy-długie-czernowieckie rozpoczęły zburzenie pawilonu wystawowego przy Instytuckiej 3, ignorując ukazy prezydentów Ukrainy (Ł. Kuczmy i W. Juszczenki), zgodnie z którymi pomieszczenie Ministerstwa Kultury i Turystyki Ukrainy przechodziło na własność Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy. Ale jeszcze w zeszłym roku we wrześniu przebiegły kijowski dobroczyńca-„gryczany siewca” Czernowiecki podpisał pismo-decyzję o zburzeniu budowli przy ul. Instytuckiej 3, która faktycznie, podkreślamy, należała do Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy. Dał pozwolenie na ruinę firmie o wielomównej nazwie „Historia miasta”. Taka sobie tragikomisteryjna „historia miasta” — bajeczka o drapieżnym Wilku i Czerwonym Kapturku, gdzie drapieżny wilk to całkowity marsjanin… I były mer Omelczenko, i obecny Czernowiecki warci są siebie nawzajem: ukraińską kulturę traktują z buta — obaj — z powodów zapadłej ignorancji. To, co zaplanował poprzednik, wykonał następca — mimo że istnieje szereg dokumentów rządowych o rekonstrukcji budynku przy ul. Instytuckiej 3: rozszerzyć powierzchnie wystawowe Narodowego Muzeum Sztuki, aby stworzyć ekspozycję ukraińskiej sztuki XX wieku. Zignorowano decyzje rządowe, znieważono ukazy prezydentów Ukrainy, zdeptano opinię publiczną kijowian — stołecznego miasta europejskiego kraju. Uświęcono — przykro! — granice tępogłowych o panaceum restauracyjnego typu budynków ludzkiej demoralizacji z kupieckimi saunami i upokarzająco-mieszczańskimi poziomami genealogicznego kupieckiego plebeizmu, zignorowano idee centrów Pompidou, warszawskich bibliotek narodowych czy monachijskich zrekonstruowanych pinakotek… Z kim i o czym rozmawiać: z Kilczycką o jej nowoczesnej kuchni czy diamentach byłej znakomitej persony, która nie za-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
