Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

TAM, GDZIE MIESZKA DOBRO

Слово Просвіти, №48 за 2008 рік

ria tym, że zwycięża przyjaźń: …Piły herbatę babcia, dziewczynka i zwierzę. Chcesz wierz, czytelniku, a chcesz — nie wierz. Tak od tamtej pory przyjaźnią się dziewczynka i wilk. Do babci w gości chodzą też we dwoje. W wierszu uczennicy drugiej klasy Bohdany Wasylczenko z Sofijiwskiej Borszczahiwki w rejonie kijowsko-swiatoszyńskim (nagroda zachęcająca) nawet konik polny jest niezwykle dobry: Zielony konik polny, wesoły konik dzielny, czasu nie traci — źdźbło trawy kołysze, żeby żyć nie na próżno i komuś było przyjemnie. Obecnie dzieciom sponsorzy pomagają wydawać zbiorowe tomiki poetyckie, a nawet własne książeczki. Tak ujrzała świat humorystyczna książeczka-kolorowanka dla dzieci „Trzewiczki” Petra Katerynycza, ucznia ósmej klasy szkoły średniej w Lubykowcach w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego. Są w niej łagodne miniwierszyki o dobrych, wesołych i sympatycznych zwierzątkach, ptakach, owadach, jak na przykład ten, o maleńkim żuczku z poetycką nazwą: BIEDRONKA Biedroneczka maleńka, czerwony boczek, nóżki króciutkie, bo ma dopiero roczek. Delikatne skrzydełka, niby biały puch. Żakiecik w kropeczki — świeci cały łąk. Wiktorii Wołoszczuk z Czerniowiec władze obwodowe pomogły wydać zbiór pieśni „Pierwiosnek” z płytą (nagroda specjalna), a Gimnazjum nr 1 w Czerniowcach w tym roku wydało również utwory swoich uczniów i nauczycieli w książce „Sercem płynę do rodzinnych Czerniowiec” (Dyplom honorowy za najlepszy zbiór o rodzinnych stronach). W konkursie wzięły udział tysiące uczestników, o wszystkich opowiedzieć nie sposób. Ale moim zdaniem największym poetyckim odkryciem tegorocznego konkursu jest samodzielnie wykonany zbiór „Ciekawy świat” ucznia ósmej klasy szkoły średniej w Majdanećkim w rejonie talniwskim obwodu czerkaskiego Ihora Zełinskiego. Jest on zwycięzcą obwodowego konkursu młodych poetów „Śladami Tarasa” oraz konkursu o regionalną nagrodę literacką imienia Fedora Mycyka. Wierszy nie publikował, ale na to zasługują. Ten chłopiec stworzył harmonijny świat, w którym żyje razem z roślinami, ptakami, zwierzątkami, studniami, ścieżkami… W tym świecie jest i szczęśliwa, i nieodwzajemniona miłość, zdrada, miłość — jak i w życiu. Autor przekazał to niezwykle świeżymi, jasnymi obrazami artystycznymi. Nauczyć się tego nie da. Oto na przykład szkic zwykłego letniego wieczoru: Pomyłkę zrobił pies rudy na podwórku i naruszył ciszę ogórków. W ogrodzie kwiatów całe morze! A na śliwie sesja u kotów. W wierszu „Opuszczone obejście” jest inny nastrój, stworzony jasnymi, precyzyjnymi pociągnięciami: „Ślepnie chata na skraju wsi od słońca, kapelusz nasuwa sobie na oczy…” A obok niej „Chwasty sterczą niczym żale…” Przed oczami staje stara opuszczona chata i współczujesz jej, jak opuszczonej starej kobiecie… Biedronka u młodego poety żyje, jak wiatr, śnieg, inne zjawiska przyrody: Czerwieni się słońce, jak pod wieczór za pagórek zahacza boczkiem… W poezji „Wiśniowe szczęście”: „Wiśnie spadły kwiatem pod nogi, pszczoły rozgościły się w płatkach…” — fantastyczny obraz. Pozachwycajmy się poezjami Ihora: RUMIANKI Czuprynki u rumianków zbielały. Czerwiec szczodrze córki przywitał. Cicho, niewyraźnie i nieśmiało wyglądały czuprynki z traw. Rączkami wyciągały się do słońca. Mrugały oczkami małe… U rumianka na małej dłoni rosy perliły się spore. Kwiaty słońcu podstawiają nóżki. Opalają się słoneczka w ogrodzie. Po południu je podleję z wiadra, a pod wieczór znów do nich przyjdę. Czuprynki nie białe, a zielone… To dlatego, że jeszcze takie małe! Zbiorę po cichu rumianki w garści, wycałuję kwiaty na gałęziach! Cicho, cicho na podwórku u mnie. Słońce, wiatr, jagody… Hura! Czuprynki u rumianków jeszcze zielone. Znaczy, jeszcze do szkoły nie pora! ŚLIWKOWE NADZIEJE Zabłądził wiatr koło śliwy. Objął za ramiona drzewko. I rozkwitła gałązka szczęśliwa, lecz milczała przyjaciółkom o tym. Od uścisków i od pocałunków pełna miska u nas zielonych śliwek. Sypie sierpień w garści podarunki, śliwa zaś liczko podstawia do ulew. Kiedy jesień liście malowała i trzęsła śliwę przy wrotach, śliwa i wtedy, chyba, nie wiedziała, że ona samotna na cały świat! Dopiero wtedy, gdy śnieg nad ranem spadł i kołdra rozścieliła się z rana, wiatr zdrzemnął na gałęziach lipy, i śliwa zrozumiała: nie kochana… W konkursie zaprezentowano także prozę. Zwycięzcy w tym gatunku w wieku 7—10 lat: uczeń 5 klasy Szkoły Ogólnokształcącej nr 7 w Sumach Ołeh Szewczenko za bajkę „Przygody traktorka”, uczennica gimnazjum nr 115 Marija Kasjanowycz za opowiadanie „Wigilia u babci Romy”; 11—14 lat — Taras Kucak, szóstoklasista Szkoły Ogólnokształcącej w Kotelewcu w obwodzie czerniowieckim za zbiór opowiadań-miniatur „Dziadkowa studnia”, Hanna Mołokanowa, szóstoklasistka Miejskiego Gimnazjum w Umaniu w obwodzie czerkaskim za „Bajkę o szczęśliwej gwieździe”, Marharyta Szwed, uczennica Szkoły Ogólnokształcącej w Wełykobobryku w rejonie krasnopilskim obwodu sumskiego za nowelę „I znów cisza”; 15—18 lat: uczennice 10 klasy Szkoły Ogólnokształcącej nr 12 w Sumach Iryna Syczowa za nowelę „Przeszłości nie da się przywrócić” i Hanna Kosołapowa za nowelę „Palące rosy Czarnobyla”, dziewięcioklasistka Zespołu Szkół w Nowej Hrebli w rejonie borodianskim obwodu kijowskiego za opowiadanie „Głód 33-go”. Specjalną nagrodą „Za najlepszy szkic o nauczycielu-mentorze” nagrodzono Anastasiję Hołoweszko, uczennicę 11 klasy Kijowskiej Szkoły Ogólnokształcącej nr 89. Dziecięce utwory są przesycone wzruszającą miłością do rodzinnych wsi, miast — i to jest wspaniałe. W zbiorze „Sercem lgnę do rodzinnych Czerniowiec” uczennica Tetiana Andrijczuk z zachwytem pisze o tym, co opowiadała jej babcia: „Czerniowce zawsze dbały o siebie. Były dobrze utrzymane. Ulice, zwłaszcza dawną Pańską (obecnie ulica O. Kobylańskiej), dozorcy myli po kilka razy dziennie wodą z mydłem, a handlarze, którzy przynosili tu towar z podmiejskiej Roszy, musieli dobrze wytrzeć nogi, zanim postawili stopę na jej bruku… W tamtych czasach dobierano słowa. Mieszczanie z szacunkiem odnosili się do siebie nawzajem. Istniało między nimi porozumienie”. Podobnie twierdzi Łesia Woroniuk: „Kiedyś dozorcy w Czerniowcach znali po siedem języków, a drogi zamiatali bukietami róż, bibliotek było więcej niż kawiarni… Jesteśmy pełnoprawnymi właścicielami i strażnikami swojego miasta. Tylko od nas zależy, czy zachowa się ta dawna bajka”. Lepiej nie da się tego ująć. Podsumowanie konkursu przeprowadzili działacze Proświty w Kijowskim Domu Nauczyciela. „Mam zaszczyt wręczać zwycięzcom skromne upominki od naszego Towarzystwa — powiedział przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawło Mowczan. — Chciałbym podziękować przede wszystkim waszym nauczycielom. Przecież to oni zaszczepiają miłość do języka ojczystego, do tego świętego, którego natura jest niepojęta. Słowo rodzi się w głębi naszego jestestwa. I prędzej czy później stajemy się Ukraińcami: kto był odcięty od ojczystego słowa, dołącza do niego. Jest w nim melodyka, to, co inspiruje nas do muzyki, do pieśni. Niezależnie od tego, czy zostaniecie biznesmenami, inżynierami, urzędnikami państwowymi, artystami, czy opanujecie inne zawody, będzie wam towarzyszyć wewnętrzna harmonia. Chciałbym, aby towarzyszyła ona nie tylko zwycięzcom, ale i wszystkim uczestnikom konkursu, a jest ich tysiące. Wybrano około 400 autorów z całej Ukrainy. Wyróżniono nagrodami jeszcze mniej. Ale wy wszyscy jesteście zwycięzcami. Chcę, aby zwyciężczynią w obronie języka ojczystego stał się cały naród ukraiński”. Serdecznie pogratulowali zwycięzcom konkursu członkowie jury Władysław Bojko, Ołeksandr Bakumenko, Ołeksandr Żyhun, Mykoła Nesterczuk, Switłana Feszczenko oraz przewodniczący jury, pisarz Wasyl Wasyłaszko, który w szczególności zaznaczył, że musimy dołożyć jeszcze wiele wysiłku w obronę języka ojczystego. Przecież podczas kryzysu gospodarczego nie jest on zauważalny dla antyukraińskiej prasy: w metrze, jak dawniej, codziennie rozdają bezpłatnie rosyjskie gazety, które wydają w ogromnych nakładach. Ale to już inny temat. Dobro żyje tam, gdzie nasze dzieci chętnie się uczą, piszą wiersze, malują, śpiewają, tańczą, fantazjują, kochają i śmieją się. A zło czatuje tam, gdzie dzieci są bezczynne, zaniedbane, bezdomne… Aby światła w dziecięcych oczach stało się więcej, Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki w 2002 roku zapoczątkowało Ogólnoukraiński konkurs literacko-artystyczny dla uczniów. Początkowo nosił on nazwę „Jestem dumny z tego, że jestem Ukraińcem z urodzenia”, a od 2005 roku — „Kalinowy cud”. Jest on poświęcony pamięci pedagoga, poety, tłumacza, naukowca Dmytra Biłousa, dla którego propagowanie języka ojczystego było sensem życia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn