Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

WIEŚ NA NASZEJ UKRAINIE

Слово Просвіти, №48 за 2008 рік

źródło miłości, piękna, oddania ojcowskim tradycjom. Właśnie tak mówiono o tej perle na mapie obwodu winnickiego podczas otwarcia akcji kulturalno-artystycznej „Sztuka jednej wsi”. Swoje dywany, hafty, ceramikę, obrazy, zdjęcia przywieźli do Kijowa ludowi twórcy tej sławnej wsi, gdzie obecnie mieszka 1200 moich rodaków. Jedna z przestronnych sal Narodowego Muzeum Literatury Ukrainy dzięki zręcznym rękom mieszkańców Buszy została przekształcona w przytulną izbę, do której zawitały w gościnę dziesiątki kijowian. Poruszające, szczere, serdeczne słowa o bohaterskiej przeszłości Buszy i jej sławnej teraźniejszości wypowiadali zastępczyni przewodniczącego Winnickiej Obwodowej Administracji Państwowej Lubow Spiridonowa i znana poetka Hanna Czubacz, dyrektor obwodowego centrum twórczości ludowej Tetiana Cwihun, naczelnik obwodowego zarządu kultury, zasłużona artystka Ukrainy Marija Skrypnyk, odpowiedzialny sekretarz Narodowego Związku Mistrzów Ludowych Ukrainy Wołodymyr Tytarenko, przewodniczący Międzynarodowej Organizacji Społecznej „Winnickie Ziemiactwo” w Kijowie Witalij Beznosiuk, Grób Mariany rzeźbiarz Andrij Mykytiuk, malarz Jurij Kizimow, historyk, archeolog z Winnicy Wiktor Kosakiwski, zastępca przewodniczącego Jampilskiej Rejonowej Administracji Państwowej Jurij Myronyszyn oraz inni uczestnicy i goście niezwykłego święta. Chyba najwięcej ciepłych słów skierowano do rodziny Pirniaków. Pamiętam, jak jeszcze w latach siedemdziesiątych przesyłał artykuły do jampilskiej gazety rejonowej nauczyciel z Buszy Ołeksandr Mykołajowycz Pirniak. Już wtedy jego domowa biblioteka liczyła ponad 10 tysięcy tomów ukraińskiej i światowej klasyki, książek z historii, archeologii, kulturoznawstwa. Syn tego mądrego i niestrudzonego dobroczyńcy Ołeksandr Ołeksandrowycz obecnie kieruje Państwowym Rezerwatem Historyczno-Kulturowym „Busza”. Razem z żoną Nadią Borysiwną, synami Mykołą i Witalijem wkłada wiele sił w organizację corocznych plenerów kamieniarzy, malarzy, święta „Podolski amulet”, które już od 22 lat gromadzi na Górze Zamkowej artystów z Jampola, Winnicy, Lwowa, Kijowa, Odessy i innych miast. Z białego Zdjęcie Ołeksandra Hordijewycza piaskowca stworzono i ustawiono na Górze Zamkowej 160 rzeźb. I ożyły w kamieniu niepokonana Mariana, sotnicy Zawisnyj i Hreczka, ich bojowi towarzysze, a także postacie zaczerpnięte z pieśni, legend, prastarych wierzeń. I mały Dmytryk Pirniak przejmuje od taty sztukę ciosania kamienia. Są we wsi dwa muzea — kultury ludowej i garncarstwa. Tutaj można zobaczyć wyroby ceramiczne z ornamentem trypolskim, który ma ponad pięć tysięcy lat. I wszystko to — z hojnych głębin buszańskiej ziemi. Wydrukowano książkę „Legendarna Busza”, do której weszły badania krajoznawcze, wiersze Anatolija Bortniaka, Mychajła Kameniuka, Wasyla Wasylaszka, Iwana Iowa, Wałentyny Storożuk, Oksany Szałak i innych poetów. Chyba najcenniejszą ozdobą rezerwatu historyczno-kulturowego jest przedchrześcijański monastyr skalny. Naukowcy są przekonani, że ma pięć tysiącleci. Odkrył to miejsce kultu lokalny ziemianin Romuald Wowsiany w 1814 roku. Musimy dziękować Bogu i dobrym ludziom, że zachowali ten kamienny zapis tajemnic. Zobaczycie tutaj wyrzeźbione bezlistne drzewo jako symbol życia, ptaka na drzewie, pod nim — kapłana z kielichem w rękach, który wznosi ten rytualny kielich do drzewa. Dalej — jeleń, którego dawni Słowianie uważali za święte stworzenie. Każdy, kto przychodzi tutaj, pragnie dotknąć tych kamiennych wyobrażeń jak wieczności, przejąć siłę i mądrość przodków. To do nas wszystkich zwraca się ze stron Mychajła Staryckiego sotnik Taras Zawisnyj: „Dajmy, bracia, sobie nawzajem kozackie słowo: kiedy będziemy przy jasnych stopniach tronu Bożego, to wszyscy błagajmy miłosiernego Boga, aby zesłał szczęśliwy los naszym braciom i dał spokój naszej okopconej dymem, zalanej krwią krainie!” Umierając, kozaccy rycerze modlili się za nas, jeszcze nie narodzonych. Musimy być godni ich sławy, honoru, wiary w Ukrainę. A zakończyć opowieść chcę wersami Wałentyny Storożuk, która poświęciła bohaterskiej Buszy poemat „Podolska twierdza”: Gdy staną się już dla mnie wszyscy niemili, łzami nie zaleję się, na świat nie rozgoryczę. Pojadę, pokłonię się grobowi Mariany, Marianie, jak świętej, cichutko pomodlę się. Naucz mnie, naucz, odważna sotnikowo, z dali wieków, z dali stuleci, gdzie brać sił codziennie zwyciężać zło, i jak w tej walce samej nie oszaleć. I skąd, doradź, nabrać się odwagi? Z jakiego źródła codziennie czerpać krzepę? I gdzie mam wziąć te najdokładniejsze wagi, aby wolności znać prawdziwą wagę?

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn