Strona · s. 10strona oryginału ↗
SZANUJMY I CZCIJMY SWOICH RODAKÓW
Слово Просвіти, №48 за 2010 рік
Ludmiła KONOVALIUK. Kiedy odchodzi człowiek o tak duchowej potędze i intelektualnym potencjale, jak Ołeksandr Rybałko, w przestrzeni kulturowej powstaje ziejąca pustka, która długo i boleśnie będzie przypominać: to była wybitna osobowość, która uczciwie i bezkompromisowo kroczyła swoją życiową drogą, wyznaczając sobie zadanie i nadzadanie — utwierdzać i wzbogacać świat ukraińskości. Odczuliśmy to, gdy 5 stycznia 2009 roku redaktor naczelny czasopisma naukowego „Pamjatky Ukrajiny: istorija ta kultura” odszedł do wieczności. Lecz po roku pojawiła się unikalna książka, która przemówiła do nas językiem jego prac, artykułów naukowych i publicystycznych, ukazała wielki zasób tego, co zostało zrobione jego umysłem i rękami — i przyszło zrozumienie, że pozostawił po sobie dobry ślad. A przeciąg w duszy od pustki choć trochę ucichł. W szkole w Kławdijewie odbyła się prezentacja książki o wymownym tytule, który wyczerpująco oddaje ludzką istotę tego, komu jest poświęcona: „Prawdziwe ukraińskie serce: Ołeksandr Rybałko”. Wydanie zaprezentowała inicjatorka stworzenia zbioru dla uczczenia pamięci ukochanego męża, przyjaciela, współmyśliciela, kolegi, żona O. Rybałki — Kateryna Wasyliwna, redaktor naczelna czasopisma naukowo-metodycznego dla nauczycieli języka ukraińskiego i literatury „Dywo słowo”. Razem z kandydatem nauk historycznych, pracownikiem naukowym Instytutu Archeografii Ukraińskiej i Źródłoznawstwa im. Mychajła Hruszewskiego NAN Ukrainy Ihorem Hyryczem, wystąpiła jako współredaktorka i dokonała redakcji ogólnej wydania. Kateryna Wasyliwna opowiedziała obecnym, jak zrodziła się idea stworzenia tego duchowego pomnika mężowi, którego egzystencjalną dominantą była książka, jak udało się w ciągu roku (niezwykle krótki termin) zrealizować ten szlachetny zamiar — wydać światu solidny tom na 832 strony. Moim zdaniem głównym motorem w tej sprawie była wielka miłość żony, jej wytrwałość i szczery poruszenie serc szerokiego kręgu przyjaciół, kolegów, naukowców oraz autorów, którzy znali i cenili O. Rybałkę i którzy stali się współtwórcami książki. Sam temat spotkania spowodował ciepłą, pełną zaufania atmosferę, w której przebiegała rozmowa. Inaczej być nie mogło, gdyż chodziło o wydarzenie niecodzienne, treść rozmowy dotyczyła Pamięci, a to już głęboko przejmujące, osobiście bolesne, związane z tymi kategoriami moralno-etycznymi, na których trzymają się nasze świętości. Obecnych, wśród których byli głównie nauczyciele, interesowało, jak i czym O. Rybałko żył i pracował, jakie miał pasje, czym zajmował się w wolnym czasie. Odpowiedź na te pytania była zaskakująca nawet dla tych, którzy bliżej znali Ołeksandra Rybałkę za jego życia: „Naprawdę wolne miał dwa dni w roku — Boże Narodzenie i Wielkanoc, a oprócz pracy miał… pracę”. Opowiedziała Kateryna Wasyliwna o tym, jakim błyskotliwym redaktorem był Ołeksandr Łeonidowycz, jakie zasady i podejścia wyznawał w pracy, jak subtelnie wyczuwał punkty zapalne w naszej historii i teraźniejszości, jak ofiarnie pracował na rzecz uzdrowienia i wzbogacenia ukraińskości. Szczególnie przejmującą, liryczną nutą poruszyły obecnych wiersze Kateryny Wasyliwny, które w prezentowanej książce stanowią jeden z końcowych rozdziałów pod tytułem „Pory roku — bez ciebie”. Jest w nich nie tylko ból i smutek, ale i wdzięczność Losowi, który podarował takiego męża. W imieniu społeczności osady na wieczorze wystąpiła Nina Nesina, która w szczególności podkreśliła wysokie walory moralne Ołeksandra Rybałki, jego profesjonalizm, umiejętność „pole swojej pasjonującej działalności starannie obsiewać wybornym ziarnem przez wiele lat, — i to dawało znaczące owoce, które pracowały nie tylko na osobisty autorytet, ale i na autorytet narodu, kraju”. N. A. Nesina wyraziła propozycję ustanowienia tablicy pamiątkowej na fasadzie szkoły w Kławdijewie, w której uczył się i którą ze złotym medalem ukończył Ołeksandr Łeonidowycz: „Wtedy każdy uczeń zapyta nauczyciela, kimże jest O. Rybałko, i być może zechce w czymś być do niego podobny”. Tę ideę poparła zasłużona nauczycielka Ukrainy z Borodianki L. I. Szarapa. Wystąpiła z inicjatywą: ulicę, przy której mieszkał O. Rybałko, nazwać jego imieniem, a w szkole wprowadzić tradycyjne Czytania Rybałkowskie. Wszystkie te propozycje logicznie wynikły w świetle wielkiego zasobu materiałów samego Rybałki i o Rybałce, zamieszczonych w książce „Prawdziwe ukraińskie serce”. Musimy umieć cenić swoich wybitnych rodaków-współmieszkańców. Jeszcze za życia. A zwłaszcza, gdy odchodzą w zaświaty. Wtedy sprawa godnego uczczenia i utrwalenia ich pamięci staje się naszym świętym obowiązkiem. Diana SARKISIAN: Miałam szczęście rozmawiać z Ołeksandrem Łeonidowyczem, nie raz, jak i wielu innych mieszkańców Kławdijewa, korzystałam z książek z jego słynnej biblioteki. Zapamiętałam życz-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
